नेपाल–बंगलादेश व्यापार आठ वर्षदेखि घाटामा- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

नेपाल–बंगलादेश व्यापार आठ वर्षदेखि घाटामा

अघिल्लो वर्ष ६६ करोड २७ लाखभन्दा बढीको सामान बंगलादेश निर्यात भयो, यही बेला उताबाट १० अर्ब ८५ करोड ३५ लाखभन्दा बढीको सामान आयो
पर्वत पोर्तेल

झापा — आर्थिक वर्ष ०५४/५५ बाट सुरु भएको नेपाल–बंगलादेशबीचको द्विपक्षीय व्यापार आठ वर्षदेखि निरन्तर घाटामा छ । व्यापार सुरु भएको पहिलो र दोस्रो वर्ष बंगलादेशको पक्षमा रहेका व्यापार ०५६/५७ मा भने नेपालको पक्षमा देखिएको थियो ।

त्यो वर्ष ९४ करोड २३ लाख मूल्यको सामान निर्यात हुँदा ४१ करोड ३२ लाखको सामान आयात भएको थियो । त्यसयता चार वर्ष निरन्तर घाटा बेहोर्‍यो ।

आर्थिक वर्ष ०६१/६२ देखि ०६४/६५ सम्म नेपाल–बंगलादेश व्यापारमा उतारचढाव आयो । ०६४/६५ देखि ०७०/७१ सम्म करिब ७ वर्ष नाफामा रह्यो । त्यो समयमा गहुँ निर्यात हुन्थ्यो । बंगलादेशबाट आउने सामान पनि कम थियो । ०७१/७२ देखि भने व्यापार ओरालोमा छ । ‘करिब आठ वर्षदेखि नेपाल–बंगलादेश व्यापार हाम्रो पक्षमा छैन,’ नेपाल पारवहन तथा गोदाम व्यवस्था कम्पनी लिमिटेड, काँकडभिट्टाका प्रमुख लीलाधर सुवेदीले भने, ‘मुसुरो दालको गिर्दो निर्यातलगायत कारणले व्यापार घाटामा छ ।’

भारतलगायतका मुलुकसँगको व्यापार घाटा अकासिँदो छ । बंगलादेश मात्रै यस्तो मुलुक थियो, जुन देशसँगको व्यापार बर्सेनि नेपालको पक्षमा हुन्थ्यो । पछिल्लो तथ्यांक हेर्दा बंगलादेशसँगको व्यापार पनि निरन्तर ओरालो लाग्दै छ । बंगलादेश निर्यात गर्ने वस्तु नै छैन । अदुवा, अम्रिसोलगायतका सीमित कृषि उत्पादनका भरमा बंगलादेशको व्यापार टिकेको छ । नेपाली वस्तुमाथि बंगलादेशी भन्सारले चर्को ड्युटी लगाएका कारण निर्यात व्यापार खस्किएको हो । ‘बेलाबेला कृषिजन्य वस्तु र जडीबुटीलगायतका कारण मात्रै हाम्रो व्यापार टिकेको छ,’ सुवेदीले भने, ‘मुसुरोको निर्यात पूरै घट्दा सिंगो व्यापारमा असर परेको छ ।’

अघिल्लो वर्ष ६६ करोड २७ लाखभन्दा बढीको सामान बंगलादेश निर्यात भएको थियो । जब कि बंगलादेशबाट १० अर्ब ८५ करोड ३५ लाखभन्दा बढीको सामान आयात भयो । यो करिब साढे ६ दोब्बर बढी हो । त्यो वर्ष साढे ५२ करोडको मुसुरो निर्यात भएको नेपाल पारवहन तथा गोदाम व्यवस्था कम्पनी लिमिटेडको तथ्यांक छ । नेपाल–बंगलादेशबीचको समग्र व्यापारमै कमी आएको स्थानीय आयातकर्ता मित्रलाल संग्रौलाले जनाए । पहिला कोभिड र त्यसपछिको आर्थिक मन्दीको प्रभाव नेपाल–बंगलादेशको व्यापारमा प्रत्यक्ष रूपमा परेको संग्रौलाको दाबी छ । ‘निर्यात त घटेकै छ, आयात पनि कम हुँदै गएको छ,’ उनले भने ।

कोभिडअघि बंगलादेशको राजधानी ढाकामा भएको नेपाल–बंगलादेश वाणिज्य सचिवस्तरीय बैठकले नेपालका कृषिजन्य उत्पादनसहित १ सय ८ वटा आइटमलाई ‘ड्युटी फ्री’ सुविधा दिने निर्णय गरे पनि त्यो अहिलेसम्म कार्यान्वयन नभएको नेपाल–बंगलादेश चेम्बर एन्ड ट्रेडर्सका संस्थापक पन्नालाल जैनले बताए । ‘नेपाली वस्तुलाई ड्युटी छुट गर्नेबित्तिकै निर्यात व्यापार बढिहाल्छ,’ उनले भने । बंगलादेशले नेपालका १ सय ८ वस्तुलाई भन्सारसहित सुविधा दिने र नेपालले पनि माछा, आलु चिप्स, रेफ्रिजेरेटर, ब्याट्री, गार्मेन्ट, प्लास्टिकजन्य वस्तु, सिमेन्ट, टोवाको, टमटरको सस र बिस्कुटलगायत ५० वस्तुमा ड्युटी फ्री गर्ने भनेको थियो ।

१९ वर्षमा पौने २८ अर्बको निर्यात

०५४ भदौ १४ देखि नेपालले बंगलादेशसँग औपचारिक व्यापार थालेको थियो । काँकडभिट्टा–फूलबारी–बंगलाबन्द मार्ग सञ्चालन भएको २५ वर्षमा कुल ८३ अर्ब ८२ करोड ३६ लाख मूल्यभन्दा बढीको व्यापार हुँदा बंगलादेशबाट ५० अर्ब २३ करोड १२ लाख मूल्यको सामान नेपाल आयात भएको छ । नेपालबाट ३३ अर्ब ५९ करोड २३ लाख ९० हजार मूल्यभन्दा बढीको सामान निर्यात भएको छ । बंगलादेशबाट कटन वेस्ट, औषधि, फेब्रिक, जुट, चिनी, दूध पाउडर, सोया, आलुलगायत करिब तीन दर्जन वस्तु आयात हुन्छन् । नेपालले मुसुरो, जडीबुटी, अदुवा, तोरीको पिना, तरकारीजन्य वस्तु निर्यात गर्दै आएको छ ।

प्रकाशित : पुस १७, २०७९ ०८:५१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

तेस्रो मुलुकबाट मुसुरो आयात गर्दै बंगलादेश निर्यात !

पर्वत पोर्तेल

झापा — पहिला मुसुरो (दाल) बंगलादेश निर्यात हुने मुख्य नेपाली उत्पादनमध्ये पर्थ्यो । यो वस्तु नेपाली उत्पादनको रूपमा २० वर्षदेखि निरन्तर बंगलादेश निर्यात हुँदै आएको छ । खासमा बंगलादेशसँगको निर्यात व्यापार अहिले पनि मुसुरोले नै धानेको छ ।

नेपाली उत्पादन भनेर मुसुरो बंगलादेश निर्यात हुँदै आए पनि त्योभन्दा धेरै परिमाण नेपालले नै आयात गर्दै आएको छ । विश्वका ५ महादेशका ७ मुलुकबाट मुसुरो पूर्वी नाका हुँदै भित्रिरहेको छ । जसमा एसियाका म्यानमार र भारत, युरोपको रसिया, उत्तर अमेरिकाको क्यानडा, अफ्रिकीका तान्जानिया र इथियोपिया तथा अस्ट्रेलिया छन् ।

व्यवसायीहरूका अनुसार मुलुकभित्र मुसुरोको उत्पादन क्रमशः गिर्दो छ । त्यही कारण भारतसहित तेस्रो मुलुकबाट आयात गरेर माग धान्नुपर्ने अवस्था छ । मेची भन्सार स्रोतका अनुसार प्रदेश १ का आधा दर्जनभन्दा बढी फर्महरूले मुसुरो आयात गरिरहेका छन् । ‘तेस्रो मुलुकबाट आयात गरिएको मुसुरो पुनः प्रशोधन गरी बंगलादेश निर्यात भएको पनि हुन सक्छ,’ भन्सार स्रोतले भन्यो, ‘अहिले हाम्रो आशंका मात्रै हो, त्यसो नहुन पनि सक्छ । तर, उत्पादन नै घटिरहेको अवस्थामा बंगलादेश पनि निर्यात भइरहँदा भने त्यो शंका स्वतः उब्जिन्छ नै ।’

चालु आर्थिक वर्षको पहिलो ५ महिनाकै तथ्यांक हेरौं न, निर्यातको तुलनामा ८ गुणाले बढी मुसुरो दाल आयात भएको छ । जसअनुसार ९५ करोड ५० लाख रुपैयाँभन्दा बढी मूल्यको मुसुरोलगायत दालजन्य वस्तु आयात हुँदा झन्डै १२ करोड रुपैयाँको मुसुरो दाल बंगलादेश पठाइएको छ । गत साउनदेखि मंसिरसम्म अस्ट्रेलियाबाट ४८ करोड ४७ लाख मूल्यको ४६ लाख ८९ किलो, इथियोपियाबाट २ करोड ३२ लाख मूल्यको २ लाख २० हजार किलो, तान्जानियाबाट ३० करोड २८ लाख मूल्यको ३० लाख ३२ हजार किलो, म्यानमार र भारतबाट क्रमशः ५ करोड ८६ लाख मूल्यको ५ लाख किलो र ८ करोड ६७ लाख मूल्यको ८ लाख ८५ हजार किलो मुसुरो आयात भएको छ । यो अवधिमा क्यानडा र रसियाबाट भने मुसुरो भित्रिएको छैन ।

गत आवमा ६१ करोड ८६ लाख ४७ हजार रुपैयाँको ७० लाख ११ हजार किलो मुसुरो भित्रिएको थियो । जसमध्ये अस्ट्रेलियाबाट १६ करोड ७० लाख ३४ हजार मूल्यको २० लाख ४४ हजार किलो, क्यानडाबाट १ करोड ६४ लाख मूल्यको २ लाख ७३ हजार किलो, इथियोपियाबाट २ करोड ४६ लाख २३ हजार मूल्यको २ लाख ४० हजार किलो मुसुरो भित्रिएको देखिन्छ । त्यस्तै, रसियाबाट १ करोड ३ लाख ५३ हजार मूल्यको १ लाख ८९ किलो, तान्जानियाबाट सबैभन्दा धेरै ३० करोड ९४ लाख मूल्यको ३५ लाख ४ हजार किलो मुसुरो भित्रिएको मेची भन्सार कार्यालयले जनाएको छ । त्यस्तै, छिमेकी मुलुक भारतबाट पनि ६ करोड ५० लाख मूल्यको ५ लाख ९ हजार किलो तथा म्यानमारबाट अढाई करोड मूल्यको अढाई लाख किलो मुसुरो भित्रिएको छ ।

भन्सार कार्यालयका अनुसार गत वर्ष ५२ करोड ७२ लाख मूल्यको मूल्यको ३५ लाख १४ हजार किलो मुसुरो बंगलादेश पठाइएको थियो । चालु आवको ५ महिनामा ११ करोड ९६ लाख मूल्यको ८ लाख ३३ हजार किलो मुसुरो बंगलादेश निर्यात भएको छ । भन्सार स्रोतका अनुसार झापासहित मोरङ, पर्सा, रूपन्देही र काठमाडौंका दर्जन बढी उद्योगहरूले मुसुरो आयात गर्दै आएका छन् । सबैभन्दा बढी धाइजनको सूर्य पल्स एन्ड प्रोसेसिङ प्रालिले आयात गर्दै आएको छ ।

रोचक कुरा के भने भारतबाट मुसुरो आयातसँगै निर्यात पनि हुने गरेको छ । गत आवमा भारतबाट ६ करोड ५० लाख मूल्यको ५ लाख ९ हजार किलो मुसुरो भित्रिएकोमा ३ लाख २५ हजार मूल्यको ४ हजार ४० किलो मुसुरो निर्यातसमेत भएको थियो । यो वर्ष २० हजार मूल्यको अढाई सय किलो मुसुरो भारत निर्यात भएको भन्सारको तथ्यांकमा उल्लेख छ । भारतबाट आयात भएको मुसुरो किन फेरि भारत नै जाँदै छ भन्नेबारे भन्सार अधिकारीहरू नै अनभिज्ञ छन् । ‘हामीलाई भारतको दाल मन पर्न सक्छ, भारतीयलाई हाम्रो,’ मेची भन्सार कार्यालय प्रमुख रामप्रसाद पाठकले भने, ‘त्यही भएर एकअर्का मुलुकमा उत्पादित दाल आयात र निर्यात भएको हुन सक्छ ।’

प्रकाशित : पुस १४, २०७९ ०७:२८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×