जुनारले पहेँलपुर बगैँचा- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

जुनारले पहेँलपुर बगैँचा

टीकाप्रसाद भट्ट

रामेछाप — ओख्रेनीका किसान शेरबहादुर तामाङको बगैँचा जुनारको दानाले पहेँलपुर देखिन थालेको छ । रोगकीरा नियन्त्रण र स्याहार सुसारमा जिल्लाकै अग्रणी उक्त बगैँचामा यो वर्ष उत्पादन पनि अरु बगैँचाको भन्दा बढेको छ । मंसिरको अन्तिम सातादेखि तामाङको बगैँचाका जुनार बजारमा पुग्नेछन् । 

‘अलि गुलियो भैसकेको छैन‚’ तामाङले भने‚ ‘दुई सातापछि खानका लागि उपयुक्त हुन्छ । अमिलो जातको फलफूलमा पर्ने जुनारको यो वर्ष उत्पादनसँगै भाउ पनि बढेको छ । केही किसानले बगैँचामै प्रतिकेजि ६० रुपैयाँसम्ममा जुनार बिक्री गर्न थालेका छन् । अघिल्लो वर्षभन्दा यो वर्ष प्रतिकेजीमा २० रुपैयाँसम्म जुनारको भाउ बढेको छ । उत्पादनको सुरुआती चरणमै बजारमा जुनारको भाउ प्रतिकेजी ८० रुपैयाँ पुगेको छ ।

जुनारको जिल्ला भनेर चिनिएको रामेछापमा यो वर्ष किसानहरूले नचिताएको उत्पादन भएको छ । रोग किरा नियन्त्रणका लागि अभियान चलाएपछि दाना लागेका जुनार सबै पाकेका छन् । केही वर्षअघिदेखि रामेछापमा फल कुहाउने औंसा कीराको प्रकोपका कारण बगैँचामा पाक्ने समयसम्म जुनार झरेर नास हुने गरेका थिए । थोरै जुनार बोटमा रहे पनि त्यसमा पनि कीरा भेटिन्थ्यो ।

‘यो वर्ष बोटमा कुनै पनि रोग‚ कीरा नभेटिएकाले पनि उत्पादन ह्वात्तै बढेको हुनसक्छ‚’ प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजना रामेछापका प्रमुख थिरलाल गैह्रे भन्छन्‚ ‘प्रतिहेक्टर ३० मेक्ट्रिकटनसम्म उत्पादन पुगेको छ । यो उत्पादन अहिलेसम्मकै उच्च हो । कम स्याहार भएका बगैँचामा पनि २० मेक्ट्रिकटन उत्पादन पुग्छ ।

जुनार जोगाउन गैह्रेले यो वर्ष उल्लेख्य मेहनत गरेका थिए । परियोजना र रामेछाप नगरपालिकाको सहयोगमा मुख्य उत्पादन हुने सुकाजोर, ओख्रेनी, रामेछाप, रामपुरलगायतको क्षेत्रमा अभियानको रुपमा विषादी छर्ने काम गरेकाले किसानको बगैँचामा पहेँलपुर हुदाँसम्म जुनार अडिएको उनले बताए । अघिल्लो वर्ष बोटमा भन्दा भुइँमा झरेका जुनार धेरै हुने गरेकोमा यो वर्ष औंसाले फल कुहाएर झरेको नदेखिएकोमा गैह्रे खुसी छन् ।

फल कुहाउने औंसाबाट जुनार जोगाउनका लागि १० पटकसम्म विषादी छिट्ने अभियान चलेको थियो । गैह्रेले जुनार बगैँचामा आर्मी परिचालन भन्ने गरेको उक्त अभियानमा रामेछाप नगरपालिकाले पनि सहयोग गरेको थियो । परियोजनाले किसानले मागेजति विषादी उपलब्ध गराएको थियो ।

‘जुनारमा जुन अवस्था देखिएको थियो यो वर्ष त्यस्तो छैन‚’ जुनार कृषक हिमाल तामाङ भन्छन्‚ ‘बगैँचाहरू हेरूँहेरूँ लाग्ने रहर लाग्दा भएका छन् ।’ रोग कीरा नभएको जुनार उत्पादन गरेर बजार पठाउन थालिएको उनले बताए । ‘अघिपछि रामेछापको जुनारमा कीरा छ भन्नेले यो वर्ष त्यस्तो भन्ने मौका पाउँदैनन्‚’ तामाङले भने‚ ‘कुनै दानामा पनि कीरा भेटिँदैन ।’

कृषि ज्ञान केन्द्र रामेछापको तथ्याङ्कमा रामेछाप जिल्लामा ७ सय २१ हेक्टर जमिनमा जुनार खेती गरिएको छ । गत वर्ष १० हजार ७ सय ९७ मेट्रिकटन उत्पादन भएको जुनार यो वर्ष झन्डै १५ हजार मेट्रिकटन पुग्ने अनुमान रहेको छ । कार्यालयबाट उत्पादनको तथ्याङ्क संकलन गर्ने कार्य भइरहेको केन्द्रकी प्रमुख निर्मला गुरुङले बताइन् ।

रामेछाप, रामपुर, सुकाजोर, ओख्रेनी, फुलासी, सालु, भलुवाजोर, हिमगंगालगायत क्षेत्रमा जुनारको व्यावसायिक उत्पादन हुने गरेको छ । त्यस बाहेक छिटफुट रुपमा जिल्लाका अधिकांश भागमा उत्पादन हुन्छ‚ जसको तथ्याङ्क कृषि ज्ञान केन्द्रसँग छैन ।

जुनार जोन कार्यक्रम लागू भएको रामेछापमा प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजनाले नर्सरी व्यवस्थापन, सिंचाइ पूर्वाधारको निर्माण, रोगकीरा नियन्त्रण, बिरुवा वितरण, बगैँचा सुधार कार्यक्रमलगायतमा किसानलाई सहयोग गर्दै आएको छ ।

प्रकाशित : मंसिर २२, २०७९ १६:३५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

'बाघको बङ्गारा' को वर्ल्ड प्रिमियर गर्दै किम्फ सुरु

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — हेर्ने कथा टिमले बनाएको मौरी काढ्ने डकुमेन्ट्री 'बाघको बङ्गारा'को वर्ल्ड प्रिमियर गर्दै २० औं काठमाडौं माउन्टेन फिल्म फेस्टिभल (किम्फ) सुरु भएको छ । जाजरकोटको अक्करे भीरमा मौरी काढ्न पुग्नेहरूको यात्रालाई डकुमेन्ट्रीमा देखाइएको छ ।  

बुधबार राष्ट्रिय सभागृहमा आयोजना गरिएको महोत्सवमा उपस्थितलाई स्वागत गर्दै आयोजक बसन्त थापाले किम्फले यति लामो यात्रा गर्नेबारे आफूले यसअघि नसोचेको बताए । 'किम्फ सुरु गर्दा यति लामा यात्रा गरिएला भन्ने सोचेका थिएनौं । तर, आज हामी २०औं संस्करण मनाउँदै छौं । थाहा छैन, अब कति अगाडि जान सकिएला । हरेक पटक महोत्सव गर्दा थुप्रै चुनौतीहरूको सामना गर्नुपरिरहने हुन्छ,' थापाले भने, 'म काठमाडौं महानगरपालिकाका मेयर यो कार्यक्रममा आउनुहोला भन्ने आशा गर्दै थिएँ । उहाँ आउनुभएको भए काठमाडौंलाई सांस्कृतिक हब बनाउनुपर्छ भनेर भन्ने थिएँ ।'

'सस्टेनेबल समिट्स' को नारा बोकेर मंसिर २२ देखि सुरु भएको किम्फमा ३० देशका ५५ फिल्म देखाइनेछन् । अस्ट्रेलियाली प्याराग्लाइडरले पोलियो रोगविरुद्ध सहायता जुटाउने उद्देश्यले बनाएको फिल्म 'फ्लाई फ्रम एभरेस्ट' मार्फत किम्फको समापन गरिनेछ । जर्मन लेखक तथा निर्माता माइकल पज, इन्सेस्नट रेन स्टुडियोका किरणभक्त जोशी र दक्षिण कोरियाको अल्जु पर्वतीय फिल्म फेस्टिभलकी प्रोग्रामर जिन्ना ली फेस्टिभलका निर्णायक हुन् । दुई वर्षपछि भौतिक रुपले आयोजना भएको किम्फको पहिलो दिन बलिउड निर्देशक एवं महोत्सवका प्रमुख अतिथि प्रकाश झा अभिनीत 'मट्टोकी साइकिल' को विशेष प्रदर्शन हुनेछ । मंसिर २६ सम्म आयोजना हुने महोत्सवमा डकुमेन्ट्री, फिक्सन, सर्ट फिल्म, एनिमेसन र प्रयोगात्मक फिल्म देखाइनेछन् । कोभिड महामारीको समयमा किम्फका अठारौं र उन्नाइसौं संस्करण भर्चुअल माध्यममार्फत भएको थियो ।

महोत्सवमा अन्तर्राष्ट्रियतर्फ प्रथम, दोस्रो र तेस्रो हुने फिल्मले क्रमशः दुई लाख, एक लाख ५० हजार र एक लाख रुपैयाँ पुरस्कारस्वरुप पाउनेछन् । नेपाली पानोरामाअन्तर्गत फिक्सन र डकुमेन्ट्री विधामा उत्कृष्ट ठहरिएका फिल्मलाई एक लाख र ७५ हजार नगद पुरस्कार दिइने बताइएको छ । इसिमोड सदस्य मुलुकबाट छानिएका उत्कृष्ट फिल्मले 'बेस्ट इसिमोड माउण्टेन फिल्म अवार्ड’ सहित एक हजार अमेरिकी डलर प्राप्त गर्नेछ । त्यसैगरी महोत्सवमा अत्यधिक दर्शकको मत पाउने फिल्मले 'किम्फ अडियन्स अवार्ड' मार्फत ५० हजार रुपैयाँ पाउने बताइएको छ ।

कथाबिनाका फिल्महरू बनिरहेका छन् : प्रकाश झा

महोत्सव उद्घाटनका दिन प्रमुख अतिथि प्रकाश झा र शेखर खरेलबीच अन्तरक्रिया पनि भयो । ‘तपाईं अहिले फिचर फिल्म छाडेर वेभ सिरिजतिर व्यस्त हुनुहुन्छ, किन ?’ भन्ने खरेलको प्रश्नको जवाफमा झाले आफूलाई कथा भन्ने हरेक पाटोहरूमा रमाउन मन लाग्ने बताए ।

'सायद समयसँगै म अगाडि बढिरहेको छु । म कथा भन्न रुचाउँछु, कथा भन्ने फरक पाटाहरुमा रमाउँछु । कथाहरु खोज्ने, पात्रहरु खोज्ने, आख्यान सिर्जना गर्न, चुनौतीहरूबीच आफूलाई भन्न मन लागेको कुरा भन्न मन पर्छ । अभिनय होस् या निर्देशन‚ म सबै गर्न रुचाउँछु । त्यसैले म आफ्नो अगाडि जे आउँछ त्यही गरिरहेको हुन्छु,' निर्देशक झाले भने, 'अन्तिमपटक मैले निर्देशन गरेको परीक्षा महामारीले गर्दा ओटीटीमा प्रदर्शन भयो । त्यसपछि मेरो अगाडि आएको वेभ सिरिजहरूमा काम गर्दै छु । सायद २०२३ को अन्तिमतिर मेरो फिचर फिल्म देख्नुहुनेछ । अहिलेलाई म काम गर्नमै रमाइरहेको छु ।'

अन्तरक्रियाकै क्रममा बलिउडमा पछिल्लो समय कथा भन्नेभन्दा पनि 'प्रोजेक्ट' गर्ने होडबाजीले कथाबिनाका फिल्म बन्न थालेको पनि उनले बताए ।

'हामी दुई कारणले फिल्म बनाउँछौं । एक त हामसँग कथा भएपछि त्यसलाई सुनाउन हामी फिल्म बनाउँछौं । तर, अर्को कारण के हो भने पैसा कमाउनका लागि फिल्म बनाउँछौं । जब तपाईं फिल्मबाट पैसा कमाउने सोच्नुहुन्छ, त्यो फिल्ममा व्यावसायिक पक्षका कुराहरु घुसाउनुहुन्छ । स्टार, लोकेसन, इमोसनका कुराहरु हाल्नुहुन्छ,' उनले भने, 'अहिले भारतमा थुप्रै प्रोजेक्टहरूको लाइनअप देखिन्छ, जसमा कथा छैन । उनीहरू दक्षिण भारतका फिल्मको रिमेक बनाउँदै छन् । उनीहरु केवल प्रोजेक्ट गर्न चाहन्छन् ।'

प्रकाश नेपाली फिल्मकर्मीले सीता, गौतम बुद्ध, हिमालका कथाहरू भन्नुपर्ने बताउँछन् । 'इतिहास, सामाजिक, राजनीतिक कथाहरूमा नेपाली फिल्मकर्मीले कथा भन्न सक्छन् । मधेसीका कथाहरू लेख्न सक्छन् । कुनै नेपाली फिल्मकर्मी यस्तो विषयमा लिएर मकहाँ आउँछन् भने उनीहरूसँग काम गर्न पनि तयार छु,' उनले भने ।

प्रकाशित : मंसिर २२, २०७९ १६:३०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×