दसैंमा सडक सास्ती- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

दसैंमा सडक सास्ती

साँघुरा सडक, त्यसमाथि पानी पर्नासाथ पहिरो खस्ने गरेकाले यात्रा जोखिमपूर्ण, दसैंका बेला सवारी चाप बढे पनि सडक मर्मतसम्भारमा सरोकारवालाको बेवास्ता
विमल खतिवडा, राजकुमार कार्की

काठमाडौं, सिन्धुली — पहिरो पन्छाउन नसक्दा मध्यपहाडी लोकमार्गअन्तर्गत खुर्कोट–घुर्मी खण्डको अक्करे भीरमा यात्रुले दैनिक सास्ती खेप्नुपरेको छ । यस खण्डमा एकतर्फी यातायात मात्र सञ्चालनमा छ । दसैंमा सवारी चाप बढी हुने भएकाले यात्रुले घण्टौं ट्राफिक जाम झेल्नुपर्छ । साँघुरो सडक, त्यसमाथि पानी पर्नासाथ पहिरो खस्ने गरेकाले यात्रा जोखिमपूर्ण रहेको यात्रु बताउँछन् । करिब पाँच सय मिटर लामो यो पहिरोमा दोहोरो यातायात सञ्चालन नहुँदा सवारी सञ्चालनमा कठिनाइ भएको हो ।

बर्खामा मात्र नभई हिउँदमा चर्को घाम लाग्नासाथ सुक्खा पहिरो खसेर यातायात ठप्प हुने गरेको छ । गोलन्जोर गाउँपालिका–६ हैबार नजिकै पर्ने उक्त भीरले वर्षौंदेखि सास्ती दिँदै आएको छ । मध्यपहाडी लोकमार्ग निर्माण थालेदेखि पहिरो झर्ने क्रम बढेको स्थानीय पशुपति कोइराला बताउँछन् । ‘पहिरोले दु:ख दिन थालेको दशक हुन लाग्यो,’ उनले भने, ‘पहिरो छिचोलेर यात्रा गर्नुको विकल्प छैन ।’

यो पहिरो पृथ्वी राजमार्गको कृष्णभीर जस्तै समस्याग्रस्त भएको कोइरालाको भनाइ छ । खुर्कोट–घुर्मी खण्डको ६१ किमि क्षेत्रका दर्जनौं स्थानमा पहिरो खसेर आवतजावतमा कठिनाइ छ । अक्करे भीरको सडकलाई फराकिलो बनाउन नक्सांकन परिवर्तन गर्नुपर्ने स्थानीयको सुझाव छ । पानी पर्नासाथ पहिरो खस्ने गरेकाले यातायात सञ्चालनमा समस्या हुने गरेको खुर्कोटका ट्राफिक प्रमुख एवं प्रहरी सहायक निरीक्षक रामेश्वर पाण्डेले बताए ।

‘अक्करे भीरमा सवारीसाधन पार गराउन निकै जोखिम छ, माथि भीर, तल सुनकोसी नदी छ,’ उनले भने, ‘जसले गर्दा चाडबाडको समयमा ट्राफिक जाम हटाउनै मुस्किल छ ।’ अक्करे भीरनजिकै सुँगुरेमा सडक भासिएर एकतर्फी यातायात सञ्चालन गरिएको छ । मध्यपहाडी लोकमार्ग निर्माणकै चरणमा रहेकाले आयोजनालाई पहिरो नखस्ने गरी निर्माणको काम गर्न अनुरोध गरिएको सिन्धुलीका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रमेश न्यौपानेको भनाइ छ । यो खण्ड हुँदै सिन्धुली, खोटाङ, ओखलढुंगा, उदयपुर, सोलुखुम्बु, भोजपुर र रामेछापका लागि सवारीसाधन छुट्ने गरेका छन् ।

समस्या यो सडक खण्डको मात्र होइन, देशभर एक दर्जन सडकमा समस्या छ । कतै पहिरो झरेर सडक ठप्प छन् त कतै खाल्डाखुल्डीका कारण सवारी चलाउन कष्ट खेप्नुपरेको छ । कतै भने पहिरोका कारण एकतर्फी मात्र सवारी सञ्चालन गरिएको छ । समस्या आएका धेरैजसो सडकमा पानी पर्नासाथ पहिरो खसेर सवारी आवागमन ठप्प बन्ने गरेको छ । अहिले सबैभन्दा बढी समस्या नारायणगढ–बुटवल खण्डमा छ । सडक सहज हुँदा नारायणगढबाट बुटवल पुग्न साढे दुई देखि तीन घण्टा लाग्थ्यो । विस्तार थालेपछि ५ घण्टामा पनि बुटवल पुग्न हम्मेहम्मे पर्ने गरेको छ । बर्खाको समयमा ट्राफिक जामले बुटवल पुग्न एक दिनै लाग्छ । सडकमा खाल्डाखुल्डी धेरै छन् ।

यो सडकको ठेक्का सम्झौता सकिँदा सडकको भौतिक प्रगति १८.४४ प्रतिशत मात्र छ । ठेक्का आर्थिक वर्ष ०७५/७६ मा चाइना स्टेट कन्स्ट्रक्सन इन्जिनियरिङ कर्पोरेसनले लिएको हो । जसअनुसार निर्माणको काम ०७९ साउन २२ भित्र सकिसक्नुपर्ने हो । सडक भत्काएर अलपत्र पारिएपछि यात्रुले आवतजावतमा सास्ती खेप्नुपरेको छ । सडकको कुल दूरी ११३ किलोमिटर छ । दुई खण्ड गरेर कुल ठेक्का रकम १६ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँ छ । सडक विभागका महानिर्देशक अर्जुनजंग थापाका अनुसार उक्त खण्डमा सडक मर्मत गर्न भनिए पनि ठेकेदारले चासो दिएको छैन । ‘दसैंमा यो सडकमा सवारी चाप धेरै हुन्छ, अप्ठ्यारो र खाल्डाखुल्डी भएको खण्डमा टालटुल गर्न भनिए पनि कामै भएको छैन,’ महानिर्देशक थापाले भने, ‘पटकपटक ताकेता गर्दा पनि काम नगरेपछि यसको ठेक्का तोड्ने प्रक्रिया अघि बढाइएको छ ।’ सडक बिग्रिएकाले समयमै सवारी गन्तव्यमा आउन नसकेको यातायात व्यवसायीको गुनासो रहेको यातायात व्यवस्था विभागका महानिर्देशक टोकराज पाण्डे बताउँछन् । ‘बढी समस्या नारायणगढ–बुटवल, ढल्केबर–कोसी ब्यारेज सडक खण्डमा छ,’ उनले भने, ‘खाल्डाखुल्डी पुर्नेबारे तयारी भएको छ ।’ पानीकै कारण सडक मर्मतमा समस्या भएको सडक विभागको भनाइ छ ।

बाजुराको साँफेबगर–मार्तडी–कोल्टी सडक गत साउन १८ देखि अवरुद्ध छ । लेदोसहितको पहिरो आएपछि ठप्प बनेको सडक दसैंअघि सञ्चालनमा आउन नसक्ने विभागले जनाएको छ । सडक अवरुद्ध भएपछि आउजाउ बन्द छ । सडकले गर्दा खाद्यान्न ढुवानीमा समस्या भएको बडिमालिका नगरपालिकाकी उपप्रमुख नन्दा थापाले बताइन् । ‘सडक बन्द भएपछि पहिरो गएको ठाउँबाट मान्छेले बोकेर खाद्यान्न ल्याउने गरेका छन्,’ उनले भनिन्, ‘दसैं आयो, अहिलेसम्म सडक बनेको छैन ।’ खप्तड छेडेदह गाउँपालिका हुँदै वैकल्पिक सडक बनाइँदै छ । कर्णाली राजमार्गअन्तर्गतको सुर्खेत–खुलालु–हिल्सा सडक अझै बन्द छ । सबैभन्दा धेरै सवारी चाप हुने नारायणगढ–मुग्लिङ सडक खण्डको विभिन्न स्थानमा पानी पर्नासाथ पहिरो खसेर सडक बन्द हुने गरेको छ । बढी समस्या भरतपुर महानगरपालिका–२९ स्थित केराबारीमा समस्या छ । ठूलो पहिरो खस्ने गरेकाले दसैंअघि यसको कुनै समाधान हुन नसक्ने र पहिरो पन्छाएर सडक पुन: सुरु गर्नुको विकल्प नरहेको महानिर्देशक थापाले बताए ।

बुटवल–वर्तुङ–राम्दी–स्याङ्जा–पोखरा सडक खण्डको हिउँदे खोलामा सडक भासिएपछि एकतर्फी सञ्चालनमा आएको छ । पानी पर्नासाथ यो खण्डमा सवारी सञ्चालनमा समस्या हुने गरेको विभागको भनाइ छ । बालाजु–त्रिशूली–धुन्चे–स्याफुबेंसी, डुम्रे–बेंसीसहर–चामे, दोलालघाट–खाडीचौर–कोदारी, नौबिसे–मुग्लिन–पोखरा सडक खण्ड बेलाबेला अवरुद्ध हुँदै सञ्चालनमा आउने गरेको छ । ढल्केबर–कोसी ब्यारेज खण्डमा खाल्डाखुल्डी धेरै भएकाले यात्रुलाई सास्ती हुने गरेको छ । यात्रु बोकेर उपत्यका बाहिर गएका सवारीलाई समयमै काठमाडौं फर्कन गाह्रो हुने गरेको नेपाल यातायात व्यवसायी राष्ट्रिय महासंघका अध्यक्ष विजय स्वाँरले जनाए । ‘उपत्यका छाड्ने यात्रुको चाप दैनिक बढ्दो छ,’ उनले भने, ‘समयमै सडक मर्मत गरिदिएको भए अहिले यात्रुलाई गन्तव्यसम्म पुर्‍याउन समस्या हुने थिएन ।’ असोज १ गतेयता काठमाडौंका सबै नाकाबाट निजी तथा सार्वजनिक सवारीमार्फत करिब १४ लाख यात्रु बाहिरिइसकेको उनले बताए । ‘अघिपछि दसैंमा १७ लाखसम्म यात्रु बाहिरिन्थे, यस पटक टिकट बुकिङ र यात्रुको चाप हेर्दा २२ लाख बाहिरिने अनुमान छ,’ उनले भने, ‘त्यसैले यात्रुको चापलाई दृष्टिगत गरी काठमाडौं उपत्यकामा चल्ने सार्वजनिक सवारीलाई विभिन्न स्थानमा पठाउन थालिएको छ ।’

साँफेबगर–मार्तडी–कोल्टी सडक अझै बन्द रहेको सडक विभागका महानिर्देशक थापाले जनाए । ‘कतै एकतर्फी कतै दुवैतर्फी सडक चलेको छ,’ उनले भने, ‘फूलपातीपछि पानी पर्ने समाचार आएका छन्, पानी परे पहिरो खसेर सडक बन्द हुने खतरा भने कायमै छ ।’

प्रकाशित : आश्विन १५, २०७९ ०७:२०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अभिव्यक्ति निगरानी गर्न आयोगले खोल्यो ‘प्रेस अफिस’

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — निर्वाचन आयोगले सेना र प्रहरीको साइबर ब्युरोका प्रतिनिधिसमेत राखेर सर्वसाधारणको सामाजिक सञ्जाल र मिडिया अनुगमन गर्न ‘प्रेस अफिस’ सञ्चालनमा ल्याएको छ ।

अभिव्यक्ति र प्रेस स्वतन्त्रतालाई कुण्ठित गर्ने संरचना बनाउन लागेको भन्दै पत्रकार महासंघलगायत संस्थाले प्रश्न उठाइरहेका बेला आयोगले शुक्रबारबाट यस्तो संरचना औपचारिक रूपमा सञ्चालनमा ल्याएको हो । यसअघिका निर्वाचनमा सञ्चारमाध्यममा आउने सामग्रीको अनुगमन प्रेस काउन्सिलले गर्दै आएकामा यस पटक आयोगले आफंै प्रेस अफिस खोलेको हो । मिडियामा आउने सामग्री र सर्वसाधारणको सामाजिक सञ्जाल अनुगमन गर्न आयोगको कोठा नम्बर २१२ र २१३ मा कार्यालय सञ्चालन गरिएको हो । कार्यालयमा सेना र प्रहरीको साइबर ब्युरोको प्रतिनिधि, विज्ञापन बोर्ड, प्रेस काउन्सिल, दूरसञ्चार प्राधिकरणका प्रतिनिधि र आयोगले नियुक्त गरेका सञ्चारविज्ञलगायत रहनेछन् ।

निर्वाचन आयोगले सामाजिक सञ्जालमार्फत निर्वाचन आचारसंहिताविपरीत काम भए/नभएको सम्बन्धमा अनुगमन गर्ने भएको छ । आयोगले सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियाको अनुगमन गर्ने उद्देश्य राखेर ‘प्रेस अफिस’ स्थापना गरेको दाबी गरेको छ । सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल मिडियाको अनुगमनसम्बन्धी केही आयोगले गर्ने प्रमुख निर्वाचन आयुक्त दिनेश थपलियाले बताए । ‘मिडिया अनुगमन त प्रेस काउन्सिलबाट पनि भइरहेको हुन्छ । सामाजिक सञ्जालको अनुगमन कहाँबाट कसरी हुन्छ ? भन्ने स्पष्ट भएन । त्यसैले आयोग आफैं खट्नुपर्ने अवस्था छ,’ प्रमुख आयुक्त थपलियाले भने । उनले ‘प्रेस अफिस’ को उद्घाटन गरेका हुन् । उद्घाटनमा निर्वाचन आयुक्त जानकीकुमार तुलाधरले साइबर ब्युरोका साथीहरू कहाँ बस्नुहन्छ ? भन्ने प्रश्न गरेकी थिइन् । कर्मचारीले प्रेस अफिसमै बस्ने जानकारी गराए ।

आयोगले मिडिया अनुगमन गर्नु गलत भएको प्रेस काउन्सिलका सदस्य रामप्रसाद दाहालले बताए । ‘प्रेस काउन्सिलको क्षेत्राधिकार सुरक्षा निकायलाई सुम्पने कार्यले शाहीकालको झल्को दियो,’ उनले फेसबुक स्टाटसमा लेखेका छन् । आयोगले सहसचिव एवं प्रवक्ता शालिग्राम पौडेलको नेतृत्वमा प्रेस अफिस सञ्चालनमा ल्याएको हो । प्रेस अफिसको संरचनाअनुसार कर्मचारी व्यवस्थापन भइसकेको प्रमुख आयुक्त थपलियाले बताए । अफिसले सञ्चारमाध्यमको व्यवस्थापन, सहजीकरण र सामाजिक सञ्जालमा आउने गलत सूचनाको निगरानी गर्ने उनले जनाए ।

सञ्चारमाध्यमको निगरानी गर्न विज्ञापन बोर्डको प्रतिनिधि पनि राखिएको छ । बजेट बाँडफाँट गर्ने आधार बनाउन प्रेस काउन्सिल र विज्ञापन बोर्डका प्रतिनिधि राखिएको आयोगको दाबी छ । आयोगले आमसञ्चारमाध्यमहरूको अनुगमन गर्नेभन्दा पनि स्वनियमनको जिम्मेवारी दिइने थपलियाले बताए । ‘यहाँ यदाकदा मैले सुनेको छु, आमसञ्चारमाध्यमको पो अनुगमन गर्न सुरु गरेछ आयोगले भनेर, हामीले त्यस्तो धृष्टता कहिल्यै गर्दैनौं, तपाईंहरू यसमा ढुक्क हुनुभए हुन्छ,’ थपलियाले भने, ‘मलाई त के लाग्छ भने आमसञ्चार माध्यमको अनुगमन भनेको अरू कसैले गर्ने होइन, स्वयं आमसञ्चारमाध्यमले नै गर्ने हो ।’

सञ्चार माध्यममा कस्ता कन्टेन्टहरू गइराखेका छन् ? ती कन्टेन्टबाट समग्रमा निर्वाचनको व्यवस्थापनलाई कत्तिको सहजीकरण भएको छ भनेर आन्तरिक प्रयोजनका लागि अनुगमन हुने उनले बताए । ‘सबै उम्मेदवारलाई समान किसिमको अवसर, पहुँच दिनुहोस् भनेर हामी सञ्चारमाध्यमलाई भन्छौं, त्यो स्थिति छ कि छैन भनेर हेर्छौं,’ उनले भने ।

नेपाल पत्रकार महासंघले सञ्चारमाध्यम र सामाजिक सञ्जालमा सम्प्रेषण भएका सामग्री अनुगमन गर्न नेपाली सेना, नेपाल प्रहरीको साइबर ब्युरोसमेत रहने गरी निर्वाचन आयोगले बनाएको संयन्त्र गलत भएको भन्दै विरोध जनाएको छ । आयोगले यस्तो संयन्त्र निर्माण गरेर नागरिकको अभिव्यक्ति स्वतन्त्रता र प्रेसको संवैधानिक स्वतन्त्रतामाथि नियन्त्रण गर्न खोजेको महासंघको ठहर छ । पूर्वप्रधानन्यायाधीश अनुपराज शर्माले सेना र प्रहरी रहेको कुनै संरचनाले मिडियाको कन्टेन्ट, सर्वसाधारणले सामाजिक सञ्जालमा लेखेको अभिव्यक्ति निगरानी गर्नु संविधानको भावनाविपरीत रहेको बताए । ‘प्रहरी र सेना प्रयोग गरेर जनताको सामाजिक सञ्जाल एकाउन्ट अनुगमन गर्नु भनेको जासुसी हो,’ उनले भने, ‘निर्वाचन आयोगले जनताको निगरानी गर्नु गलत हो । यसलाई सच्याउनुको विकल्प छैन ।’

प्रकाशित : आश्विन १५, २०७९ ०७:०३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×