ङादीले थाल्यो उत्पादन- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार

ङादीले थाल्यो उत्पादन

आश गुरुङ

लमजुङ — निर्माण सुरु भएको ५ वर्षपछि ३० मेगावाटको ङादी जलविद्युत् आयोजनाले व्यावसायिक उत्पादन थालेको छ । उत्तरी लमजुङको ङादी खोलामा निर्मित आयोजनाले अहिले २६ मेगावाटसम्म विद्युत् उत्पादन गरिरहेको छ । तर व्यावसायिक उत्पादन थालेको जानकारी नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले करिब डेढ महिनापछि मात्रै सार्वजनिक गरेको हो ।

लमजुङको मर्स्याङ्दी गाउँपालिका ६ र ७ बीचमा ३० मेगावाटको न्यादी जलविद्युत् आयोजनाको पावर हाउस । तस्बिर : कान्तिपुर

गत वैशाख ९ को बेलुका ८ बजेबाट परीक्षण उत्पादन थालिएकामा चलनचल्तीअनुसार त्यसको १५ दिन प्राधिकरणले निःशुल्क विद्युत् लिने गर्छ । त्यसपछि व्यावसायिक रूपमा उत्पादन हुन्छ । तर त्यसबारे प्राधिकरणले सूचना दिन नै उपयुक्त नसम्झेको आयोजनाका कर्मचारी बताउँछन् । प्राधिकरणले गत वैशाख २७ मध्यरात १२ बजेदेखि व्यावसायिक उत्पादनसँगै ‘मिटरिङ’ भएको जानकारी हालै मात्र दिएको आयोजनाका प्रशासकीय अधिकृत वासुदेव गड्तौलाको भनाइ छ । ‘अहिले अधिकतम २६ मेगावाटसम्म उत्पादन भइरहेको छ । प्राधिकरणको भारप्रेषण केन्द्रको निर्देशनअनुसार उत्पादनमा थपघट गर्ने गरिएको छ,’ उनले भने ।

परीक्षण उत्पादनको २ महिनाअगावै विद्युत् उत्पादनको तयारीमा रहेको आयोजनाले प्रसारण लाइनमा समस्याका कारण उत्पादन गर्न सकेको थिएन । प्राधिकरणले निर्माण गरिरहेको २२० केभीएको राष्ट्रिय प्रसारण लाइन नबन्दा यहाँ उत्पादित विद्युत् खुदीको टारीकुना सबस्टेसनमा जोड्ने भनिए पनि काम हुन सकेको थिएन । उत्पादित विद्युत् खेर जाने भएपछि हाललाई चिनियाँ कम्पनीले निर्माण गरेको ५० मेगावाटको माथिल्लो मर्स्याङ्दी ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाको प्रसारण लाइनमा ‘स्विचयाड’ गरिएको ङादी हाइड्रोपावर कम्पनीका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत उत्तम अमात्यले बताए ।

स्रोतका अनुसार प्राधिकरणसँग ‘कनेक्सन एग्रिमेन्ट’ भइसकेको अवस्थामा माथिल्लो मर्स्याङ्दी ‘ए’ निर्माण गर्ने चिनियाँ कम्पनी सिनो हाइड्रोले सहमति नदिँदा २ महिना उत्पादनमा ढिलाइ भएको हो । बुटवल पावर कम्पनी (बीपीसी) को सहायक ङादी हाइड्रोपावर कम्पनीले निर्माण गरेको आयोजनाले खुदी सबस्टेसनसम्मको ६ किलोमिटर प्रसारण लाइन आफैं बनाएको छ । चिनियाँ कम्पनी च च्याङ हाइड्रोपावर कन्स्ट्रक्सन एन्ड इन्स्टलेसन कम्पनी लिमिटेडले आयोजना निर्माण गरेको हो । कम्पनीले आयोजनाको अध्ययन, खरिद र निर्माण ईपीसी मोडलमा गरेको छ । कम्पनीसँग २०७३ माघ ३ मा ठेक्का सम्झौता भई चैत ३० बाट निर्माण सुरु भएको थियो ।

मर्स्याङ्दी गाउँपालिका–६ र ७ को बीचमा पर्ने ङादीखोलामा बनेको आयोजनामा बीपीसीको ९७.२२ प्रतिशत र लमजुङ विद्युत् विकास कम्पनी (लेड्को) को २.७८ प्रतिशत लगानी छ । करिब ४ अर्ब ३८ करोडमा सक्ने गरी डिजाइन गरिए पनि आयोजना निर्माणमा ब्याजसहित ६ अर्ब ४ करोड २८ लाख रुपैयाँ खर्च भएको अनुमान गरिएको छ ।

प्रकाशित : असार १२, २०७९ ०७:३१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

वर्षा नभएपछि रोपाइँ हुन पाएन

समयमा मल र बीउ नपाउँदा पनि किसान पीडित
कान्तिपुर संवाददाता

बर्दिया — असारको दोस्रो साता बितिसक्दा पनि मनसुन सक्रिय नहुँदा बर्दियाका किसानले खेत रोप्न पाएका छैनन् । किसान एकातिर मल र बीउको समस्याले पीडित छन् भने अर्कोतर्फ समयमा वर्षा नहुँदा रोपाइँ गर्न पाएका छैनन् । ५२ हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा धान खेती हुने जिल्लामा शनिबारसम्म १० प्रतिशत मात्रै रोपाइँ भएको प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजनाका प्रमुख कृष्ण धितालले बताए ।

बर्दिया गुलरिया—१० मा भारतीय सीमा चित्तलवाबाट ल्याएको मल जाँच्दै सशस्त्र प्रहरी । रोपाइँको समयमा किसानले मल नपाउँदा समस्या खेपिरहनु परेको छ । तस्बिर : कमल पन्थी

वर्षा सक्रिय भए साउन पहिलो सातासम्म धान रोपाइँ सम्पन्न हुने परियोजनाका धितालले जनाए । हरेक वर्ष अनुकूल वर्षा भए २ लाख १० हजार टनभन्दा बढी धान उत्पादन हुने गर्छ । अनुकूल वर्षा भए प्रतिकट्ठा २ देखि ३ क्विन्टल धान उत्पादन हुने गरेको छ ।

जिल्लामा २५ प्रतिशतभन्दा बढी खेतमा सिँचाइ सुविधा भए पनि पर्याप्त पानीको अभावमा ती खेतमा पनि रोपाइँ हुन नसकेको स्थानीय किसानको भनाइ छ । हरेक वर्ष असार १५ मा धान महोत्सव मनाउने गरिन्छ । तर पानी नपर्दा किसान निराश हुँदै छन् । बबई डाइभर्सन, राजापुर सिँचाइ आयोजना र बबई सिँचाइको काम ढिलासुस्ती भएका कारण किसानले समयमा सिँचाइ गर्न नपाएको गुलरिया–१० का हरिराम लोधले गुनासो पोखे । ‘पेट्रोलियम पदार्थ महँगो भएका कारण पम्पसेटबाट सिँचाइ गर्दा लागत नउठ्ने भएकाले अकाशे पानीको भर परेका छौं,’ उनले भने, ‘समयमा मल र बीउ नपाउँदा किसान खेती छाडेर अन्य काम गर्न बाध्य भएका छन् ।’ रोपाइँ भएको खेत पनि पानी नपर्दा सुक्दै गएको किसानको गुनासो छ । बर्दियामा ट्र्याक्टरका अतिरिक्त हलोले जोतेर खेती गर्ने किसान पनि प्रशस्त छन् ।

कृषिमा सरकारको ठूलो धनराशि खर्च भएको भए पनि त्यो रकम बिचौलियाको हातमा पुगेकाले खास किसान सधैं मर्कामा पर्ने गरेको बारबर्दियाका नगरपालिका–४ का किसान गोपाल थारूको दाबी छ । ‘अनुदानको रकम वास्तविक किसानले पाउँदैनन्,’ उनले भने, ‘अनुदानको रकम पाएको भए अहिले खेतमा सिँचाइ गरेर खेती लगाइसकिन्थ्यो ।’ गत वर्षको कात्तिक २ गते बेमौसमी वर्षासँगै आएको बाढीले घर भित्र्याउन ठिक्क पारेको करिब २ हजार ५ सय हेक्टरमा लगाइएको धानबालीमा क्षति पुर्‍याएको थियो । सरकारले किसानलाई क्षतिपूर्ति दिने भने पनि हालसम्म उपलब्ध गराउन नसकेको उनले सुनाए ।

प्रकाशित : असार १२, २०७९ ०७:२९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×