‘नेपाल उत्पादन तथा उपभोग दशक’ घोषणा गर्ने तयारी- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार

‘नेपाल उत्पादन तथा उपभोग दशक’ घोषणा गर्ने तयारी

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — आगामी आर्थिक वर्ष २०७९/८० को वार्षिक नीति तथा कार्यक्रम र बजेटमार्फत् सरकारले ‘नेपाल उत्पादन तथा उपभोग दशक’ घोषणा गर्ने तयारी गरेको छ । प्रमुख सत्तारुढ दल नेपाली कांग्रेसका महामन्त्री गगन थापाले आगामी आर्थिक वर्षको बजेटमार्फत यस्तो कार्यक्रम ल्याउनका लागि सरकारले तयारी गरिरहेको बताए ।

स्वर्णिम वाग्लेको पुस्तक ‘अतृप्त अवसर’ को लोकार्पण समारोहमा बोल्दै थापाले आइतबार यस्तो बताएका हुन् । ‘नेपाल उत्पादन तथा उपभोग दशक भनेर बजेटमा नयाँ कार्यक्रम राख्न सुझाव दिएका छौं,’ थापाले भने, ‘धागो तथा कपडा उद्योग, जुत्ताचप्पल, निर्माण सामग्री, कृषि खाद्यान्न, जडिबुटी, वन पैदावार, औषधि, हस्तकलाका सामग्रीलगायत क्षेत्रगत रुपमा पहिचान गरेर त्यसको प्रवर्द्धन गर्नु यो कार्यक्रमको मुख्य लक्ष्य हो ।’

महामन्त्री थापाले विकास र समृद्धिका विषयमा कुनै पनि राजनीतिक दलले दीर्घकालीन नीति अबलम्बन गर्न नसकेको समेत बताए । ‘अहिलेका राजनीतिक दल र नेताहरुलाई चुनाव कसरी जित्ने भन्ने थाहा छ । तर चुनाव जितिसकेपछि के गर्ने भन्ने ज्ञान शून्य छ,’ उनले भने, ‘सत्तामा जानेलाई प्रत्येक वर्ष के गर्छु, दायित्व के आइपर्छ, स्रोत के हुन्छ जस्ता विषयको पूर्व तयारी गरिएन भने अवस्था फेरि पनि अहिलेको जस्तै रहन्छ ।’

नेपाली कांग्रेसले दीर्घकालीन विकास नीतिका रुपमा ‘प्रोजेक्ट गभर्मेन्ट’ निर्माण गरिरहेको पनि थापाले बताए । त्यस्तै सरकारले काम गर्नका लागि सधैं सहज वातावरण खोज्ने नभइ प्रतिकुलतामा पनि नतिजामूखी काम गर्नसक्नुपर्ने बताए । ‘सरकारमा बस्दैगर्दा कम्फर्ट जोनबाट बाहिर निस्केर काम गर्नुपर्छ । केही गर्छु भनेपनि गर्न सक्ने अवस्था हुँदैन । स्रोतको सीमा हुन्छ,’ उनले भने, ‘काम भएन भनेर कर्मचारीलाई दोष दिनु बेकार हो । रिस्क लिने भनेको राजनीतिज्ञहरुले हो । नियुक्त भएकै दिन मन्त्रीले सचिवहरुलाई बोलाएर मैले यी–यी काम गर्छु भनेर भन्न सक्नुपर्छ ।’

राष्ट्रिय योजना आयोगका पूर्व सदस्य उषा झाले पनि विकासका लागि दीर्घकालीन नीति बनाउनु पर्ने र सोही नीतिअनुसार काम गरिनुपर्ने धारणा राखिन् । ‘सरकार त छोटो अवधिका लागि होला । तर प्रणालीले काम गर्नुपर्छ । छोटो अवधिका लागि सोच्ने हो भने दिगो विकास हुन सक्दैन,’ झाले भनिन्, ‘विकास योजना ५ वर्षका लागि मात्रै किन ? त्यो भन्दा लामो समयका लागि पनि हेरिनुपर्यो ।’

बनेका राम्रा नीति पनि कार्यान्वयनमा जान नसक्नु, शिक्षा क्षेत्र बिग्रदै जानु र विकास एजेन्डामा समावेसिताका कुरा नपर्नु अहिलेको समस्या रहेको झाको भनाइ छ । ‘देशलाई बर्बाद गर्न शिक्षालाई प्यारालाइज्ड गरिदिए हुन्छ । जुन बाटोमा हामी अहिले गइरहेका छौं,’ उनले भनिन्, ‘समावेशिताका कुरा पनि विकास एजेन्डाका रुपमा आउनुपर्छ । राम्रो नीति बनाएर कागजमा मात्रै रह्यो, व्यवहारमा गएनौं ।’

प्रकाशित : जेष्ठ ८, २०७९ १८:०९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सप्तरीमा पाँच पालिका प्रमुख जित्दै कांग्रेस पहिलो

अवधेशकुमार झा

काठमाडौँ — स्थानीय तह निर्वाचनअन्तर्गत सप्तरीमा पाँच पालिका प्रमुख जित्दै नेपाली कांग्रेस पहिलो पार्टी बनेको छ । उसले ४१ वटा वडाध्यक्ष समेत जितेको छ । २०७४ को चुनावमा पनि कांग्रेसले अग्नीसाइकर कृष्णासवरण, विष्णुपुर, राजगढ गाउँपालिका तथा शम्भुनाथ र सुरुंगा नगरपालिकामा जितेको थियो ।

पहिले जितेकामा सुरुंगामा मेयर र उपमेयर निर्वाचित हुनुबाहेकमा कांग्रेसले नेतृत्व दोहोर्‍याउन सकेन । तर नयाँ पालिकाको रुपमा सप्तकोसी र कञ्चनरुप नगरपालिका तथा तिलाठी कोईलाडी र तिरहुत गाउँपालिकामा प्रमुखको नेतृत्व कांग्रेसले पाएको छ ।

यस्तै उपप्रमुखतर्फ कांग्रेसले ७ स्थानमा जित निकालेको छ । सुरुंगा, कञ्चनरुप र सप्तकोसी नगरपालिकाको उपमेयर तथा तिलाठी कोईलाडी, तिरहुत, विष्णुपुर रअग्नीसाइर कृष्णासवरण गाउँपालिकाको उपाध्यक्षमा कांग्रेस उम्मेदवार विजयी भएका छन् ।

पार्टी अध्यक्ष उपेन्द्र यादजको समेत निर्वाचन क्षेत्र रहेको सप्तरीमा जनता समाजवादी पार्टीलाई झट्का लागेको छ । जसपाले यसपटक ३ वटा पालिकामा प्रमुख/अध्यक्ष र ५ वटा पालिकामा उपप्रमुख/उपाध्यक्ष जितेको छ । उसले जिल्लाको ४६ वटा वडाध्यक्ष समेत जित निकालेको छ । ०७४ को निर्वाचनमा तात्कालीन फोरमले जिल्लाको तिरहुत, बोदे वरसाइन, खडग, बलान बिहुल र महादेवा पालिका जितेको थियो । यसमध्ये बोदे वरसाइनमा मात्र जसपाले जित निकालेको छ । तत्कालीन नयाँ शक्ति पार्टीबाट छिन्नमस्ता गाउँपालिकाको अध्यक्ष ०७४ मा जितेको थियो । पार्टी समायोजन हुँदा उक्त पालिकाको नेतृत्व पनि जसपाकै भागमा थियो ।

यसैगरी तत्कालीन समाजवादी पार्टी र राजपा मिलेर जसपा बनेको थियो । जसपा फुटेर लोसपा बनेपछि तत्कालीन राजपाबाट निर्वाचित पाँच पालिका प्रमुखमध्ये राजविराज, डाक्नेश्वरी, रुपनी र हनुमाननगर कंकालिनी नगरपालिकाका प्रमुखहरुले जसपा नै रोजेका थिए । तिलाठी कोईलाडीका प्रमुखले मात्र लोसपाले रोजेका थिए । यी सबै समायोजनका कारण निर्वाचनपूर्व सप्तरीमा जसपाको १० वटा स्थानीय तहमा नेतृत्व थियो । ती मध्ये जसपाले बोदे वरसाइन र राजविराजमा मात्र पुरानो विरासत जोगाउन सफल भएको छ भने विष्णुपुर गाउँपालिकामा अध्यक्ष जितेको छ ।

निर्वाचनको अन्तिम मत परिणामअनुसार जसपाले सप्तरीको राजविराज नगरपालिकामा प्रमुख र उपप्रमुख, बोदे वरसाइन नगरपालिकामा प्रमुख र उपप्रमुख, विष्णुपुर गाउँपालिकामा अध्यक्ष, हनुमाननगर कंकालिनी नगरपालिकामा उपप्रमुख, राजगढ गाउँपालिकामा उपाध्यक्ष, खडग नगरपालिकामा उपप्रमुख पदमा विजयी भएको छ । अध्यक्ष उपेन्द्र यादवको निर्वाचन क्षेत्र रहेको सप्तरीको क्षेत्र नम्बर २ मा चार पालिका छन् । जहाँ रहेको राजविराज नगरपालिकामा मात्र जसपाले जितेको छ । अन्य तीन पालिकामा महादेवा र छिन्नमस्ता अध्यक्षमा लोसपा तथा तिलाठी कोइलाडीको अध्यक्षमा कांग्रेस विजयी भएको छ ।

गत विर्नाचनमा सप्तकोसी र कञ्चनरुप नगरपालिकाको प्रमुखमा एमाले उम्मेदवार जिते पनि यसपटक ती दुवै पालिका जोगाउन सकेनन् । दुवै पालिका प्रमुख र उपप्रमुखमा यसपटक कांग्रेसले बाजी मार्‍यो । एमालेले जिल्लामा १ नगर प्रमुख, २ गाउँपालिका अध्यक्ष जितेको छ भने १ नगर उपप्रमुखसमेत जितेको छ । डाक्नेश्वरी नगरपालिकाको प्रमुख र उपप्रमुखमा एमाले उम्मेदवार विजयी भएका छन् । यस्तै राजगढ गाउँपालिका र अग्नीसाइर कृष्णासवरण गाउँपालिकाको अध्यक्षमा पनि एमालेकै जित भएको छ ।

०७४ को निर्वाचनमा तत्कालीन राजपाले जिल्लाको पाँच वटा पालिका जितेको थियो । तर पार्टी एकतापछि चार वटा पालिका प्रमुख जसपातिर लागेपछि लोसपाको नेतृत्व एक पालिका तिलाठी कोईलाडीमा मात्र रहन गयो । उसले तिलाठी कोईलाडी जोगाउन नसके पनि जिल्लाका ३ पालिका अध्यक्ष र २ उपाध्यक्ष जितेको छ । महादेवा गाउँपालिकाको अध्यक्ष र उपाध्यक्ष, रुपनी गाउँपालिकाको अध्यक्ष र उपाध्यक्ष तथा छिन्नमस्ता गाउँपालिकाको अध्यक्षमा लोसपाका उम्मेदवार जितेका छन् । लोसपाले जिल्लामा १२ वडाध्यक्षमा समेत जित्न सफल भएको छ ।

यस्तै पहिलो पटक निर्वाचनमा भाग लिएको सिके राउत नेतृत्वको जनमत पार्टीले जिल्लाका दुई पालिका प्रमुख र एक उपाध्यक्ष जिते पनि राउतको गृहपालिका भने जित्न सकेनन् । राउतको घर रहेको सप्तरीको महादेवा गाउँपालिका लोसपाले जितेको छ । जसपाको सुरक्षित पालिका मानिँदै आएको हनुमाननगर कंकालिनी नगरपालिकामा १ सय ६१ मतान्तरले जनमत पार्टीका उम्मेदवार वीरेन्द्र माझी नगर प्रमुखमा निर्वाचित भएका छन् । यस्तै साविकमा जसपाकै अध्यक्ष र उपाध्यक्ष रहेको बलानबिहुल गाउँपालिकाको अध्यक्ष र उपाध्यक्ष दुवैमा यसपटक जनमत पार्टीले जितेको छ । जनमत पार्टीले जिल्लाका ७ वटा वडाध्यक्षसमेत जितेको छ ।

अघिल्लो स्थानीय तह निर्वाचनमा जिल्लामा एउटा पनि पालिकाको प्रमुख र उपप्रमुखमा जित्न नसकी वडा तहमा मात्र सीमित भएको नेकपा माओवादी केन्द्रले यसपटक एक नगरपालिकाको प्रमुख र एक गाउँपालिका उपाध्यक्ष पदमा जितेको छ । उसले नेकपा (एकीकृत समाजवादी)सितको गठबन्धनमा खडग नगरपालिकाको प्रमुख जितेको छ । माओवादीले छिन्नमस्ता गाउँपालिकाको उपाध्यक्ष पदमा समेत जित निकालेको छ । उसले जिल्लाको २० वटा वडासमेत जितेको छ ।

एमालेबाट फुटेर निर्माण भएको एकीकृत समाजवादीले माओवादी केन्द्रसितको गठबन्धनमा जिल्लाको शम्भुनाथ नगरपालिकाको नगरप्रमुख र उपप्रमुख जितेको छ । उसले जिल्लाका १३ वटा वडाध्यक्षसमेत जितेको छ ।

जिल्लामा राजविराज नगरपालिकाको वडा नम्बर १३ मा एकमात्र वडाध्यक्ष राप्रपाका त्रिलोकीनाथ चौधरीले जितेको छ ।

२५ वर्षीय पालिका प्रमुख

राजनैतिक दिग्गजहरुकाबीच प्रतिस्पर्धामा उत्रेका २५ वर्षीय युवा विद्यानन्द चौधरी सप्तरीको छिन्नमस्ता गाउँपालिकाको अध्यक्षमा निर्वाचित भएका छन् । लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (लोसपा)बाट उम्मेदवार बनेका चौधरी पालिकाका पाका उम्मेदवारहरुलाई पछाडी पार्दै आगामी ५ वर्षका लागि निर्वाचित भएका हुन् । अध्यक्ष चौधरीले २ हजार ८ सय ९५ मत प्राप्त गरेका छन् । उनका निकटतम प्रतिद्वन्द्वी जनता समाजवादी पार्टीका सत्यनारायण यादवले १ हजार ७ सय ६६ मत पाए । यहाँ निवर्तमान पालिका अध्यक्ष सूर्यनारायण मण्डल र जिल्ला समन्वय समिति प्रमुख प्रभाकर यादवीसमेत चुनावी मैदानमा थिए ।

नयाँ शक्तिबाट गत स्थानीय चुनावमा अध्यक्ष जितेका सूर्यनारायण मण्डल पछि पार्टी समायोजन हुँदा जसपामै आएका थिए । जसपाले उनलाई टिकट नदिएपछि यस पटकको निर्वाचनमा नेपाल सद्‌भावना पार्टीबाट अध्यक्ष पदमा उम्मेदवार भएका थिए । निवर्तमान अध्यक्ष मण्डलले ८ सय मतमा सीमित हुँदै सातौं स्थानमा झरेका छन् । यस्तै तत्कालीन राजपाबाट जिल्ला समन्वय समिति प्रमुखमा निर्वाचित भएका प्रभाकर यादव यसपटक लोसपाबाट पालिका अध्यक्षको दाबेदार थिए । उनलाई लोसपाले टिकट नदिएपछि हृदयेश त्रिपाठीको जनता प्रगतिशील पार्टीबाट उनी पालिका अध्यक्ष पदमा उम्मेदवार भएका थिए । उनले ८ सय ९८ मत प्राप्त गर्दैं छैठौं स्थानमा झरेका छन् ।

दोहोर्‍याउनेमा एक–एक प्रमुख र उपप्रमुख मात्र ०७४ सालको स्थानीय तह निर्वाचनमा सप्तरीमा जितेकाहरु एक प्रमुख र एक उपप्रमुखबाहेक सबै यसपटक पराजित भएका छन् । जसपाका तर्फबाट उम्मेदवार रहेका बोदे वरसाइन नगरपालिकाका प्रमुख आतेशकुमार सिंह यादव र हनुमाननगर कंकालिनी नगरपालिकाकी उपप्रमुखकी उम्मेदवार सरितादेवी सिपलिया यादवले मात्र यसपटक जितेका हुन् । अन्य सबै निवर्तमान प्रमुख र उपप्रमुखहरु यसपटक पराजित भएका छन् । केही निकटतम प्रतिद्वन्द्वी रहेका छन् भने केही तेस्रोदेखि सातौं वरीयतासम्म पुगेका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ ८, २०७९ १८:०४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×