५ खर्बका ५ हजार आयोजना बेवारिस छाडेर ठेकेदारको निर्माण होलिडे- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

५ खर्बका ५ हजार आयोजना बेवारिस छाडेर ठेकेदारको निर्माण होलिडे

कामको गति बढाउन सकिने समयमै खोचे थापेर निर्माण व्यवसायी आन्दोलनमा
विमल खतिवडा

काठमाडौँ — देशभर निर्माणाधीन ५ हजारभन्दा बढी आयोजना अलपत्र पार्दै निर्माण व्यवसायीले काम ठप्प पार्ने चेतावनी दिएका छन् । निर्माण सामग्रीको मूल्य अचाक्ली बढे पनि सरकारले समायोजनमा कुनै चासो नदिएपछि व्यवसायीले निर्माण ठप्प पार्नुपरेको बताएका छन् । आइतबारबाट अत्यावश्यकबाहेकका निर्माणका काम रोक्दै ‘निर्माण होलिडे’ गरिने नेपाल निर्माण व्यवसायी महासंघले जनाएको छ । 

निर्माण सामग्रीमा भएको अत्यधिक मूल्यवृद्धिको सम्बोधन वा मूल्यवृद्धि नियन्त्रण भई सामान्य अवस्था नभएसम्म निर्माण होलिडे जारी रहने महासंघको भनाइ छ । निर्माण व्यवसायमा आबद्ध १७ हजारभन्दा बढी व्यवसायी पेसाबाटै पलायन हुने स्थिति देखिएपछि आफूहरूले यस्तो कदम चाल्नुपरेको महासंघका अध्यक्ष रवि सिंहले बताए । यसले देशभर भौतिक पूर्वाधार, सहरी विकास, खानेपानी, ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिँचाइ मन्त्रालयअन्तर्गत ५ खर्ब रुपैयाँभन्दा बढीका ५ हजार आयोजनाको काम रोकिनेछ । निर्माण उद्योग धराशायी हुँदा समग्र अर्थतन्त्रमा नकारात्मक असर परेकोबारे प्रधानमन्त्री, मन्त्रीहरू, मुख्य सचिव, सचिवहरूलगायत सरोकारवाला सबैको ध्यानाकर्षण गराउँदासमेत माग सुनुवाइमा चासो नदिएको महासंघको आरोप छ ।

निर्माण सामग्रीको मूल्यवृद्धिलाई सम्बोधन गर्न २०६५ सालमा मूल्य समायोजन मार्गदर्शन–१ जारी गरिएको छ । सोहीअनुसार यसपटक पनि मूल्य समायोजन मार्गदर्शन–२ जारी गर्नुपर्ने व्यवसायीको माग छ । ‘अप्रत्याशित रूपमा बढेको मूल्यवृद्धिलाई सम्बोधन गर्नुपर्छ,’ सिंहले भने, ‘अहिले भएको निर्माण सामग्रीको मूल्यवृद्धिअनुसार ७० प्रतिशत आफ्नै गोजीबाट बेहोर्नुपर्ने अवस्था छ । घरघडेरी बेचेर विकास निर्माणका काम कसरी गरौं ?’ बिमा निर्देशिका २०७८ खारेज गर्नुपर्ने पनि उनको भनाइ छ ।

सार्वजनिक खरिद नियमावलीको एघारौं संशोधनमा भएका त्रुटि सच्याउनुपर्नेमा पनि महासंघको जोड छ । एक अर्ब रुपैयाँभन्दा कमको काममा अनुभवको प्रमाणपत्र चाहिने र त्यसका लागि ८० करोड रुपैयाँ बराबरको काम गरेको अनुभव चाहिने व्यवस्था पनि सच्याउनुपर्ने महासंघको माग छ । ‘कामको अनुभवको प्रमाणपत्र एक अर्बभन्दा बढीको आयोजनाका लागि ६६.६६ प्रतिशत भए पुग्ने भनिएको छ । यस्तो व्यवस्था साना निर्माण व्यवसायीको पक्षमा छैन,’ उनले भने, ‘साना व्यवसायीका लागि यस्तो व्यवस्था ८० प्रतिशत राखिएको छ । तर ६० प्रतिशत बनाउने सहमति भएको थियो । तर त्यो नियमावलीमा आएन ।’ पाँच करोड रुपैयाँसम्मको ठेक्कामा कुनै पनि मापदण्ड नतोकी प्रारम्भिक चरणमा ठेक्कामा सहभागी हुन पाउनुपर्ने व्यवस्था गर्नुपर्ने माग पनि महासंघको छ ।

ठूला निर्माण व्यवसायीको प्रभावमा परेर खरिद नियमावली संशोधन गर्दा साना निर्माण व्यवसायी मारमा परेको सिंहको भनाइ छ । ‘ठूलालाई मात्र सहज बनाउने गरी नियमावली संशोधन गरिएको छ,’ उनले भने, ‘साना निर्माण व्यवसायीलाई व्यवसायबाटै पलायन हुने काम नगरियोस् । नियमावलीमा भएका त्रुटि चाँडै सच्याइयोस् ।’

अहिले प्रतिकिलो ६२ रुपैयाँ रहेको डन्डीको मूल्य १३५, ५२ रुपैयाँको बिटुमिन ११५, ८५ रुपैयाँको डिजल १४३ र सिमेन्ट प्रतिबोरा ५ सयबाट ६ सय रुपैयाँ पुगेको महासंघले जनाएको छ । ‘सरकारले मूल्यवृद्धि समायोजन गरेपछि मात्र हामीले काम अघि बढाउँछौं,’ अध्यक्ष सिंहले भने । अहिले बर्खाअघि गर्नुपर्ने पुल निर्माणलगायत काम भए पनि अन्य काम भने भदौपछि मात्र हुने उनको भनाइ छ ।

पेट्रोलियम पदार्थ, बिटुमिन, फलामजन्य सामग्रीलगायत निर्माण सामग्रीमा अप्रत्याशित मूल्यवृद्धि भएकै कारण निर्माणको काम रोकेर निर्माण होलिडेमा जानुको विकल्प नभएको महासंघका महासचिव रोशन दाहालले बताए । अहिले निर्माणको समय हो । बर्खामा निर्माणका काम कम हुन्छन् । यही बेला निर्माणको काम ठप्प पार्दा विकास खर्च कम हुनेदेखि निर्माणका कामसमेत प्रभावित हुने भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयको भनाइ छ ।

यस्तो बेलामा काम रोक्नु राम्रो नरहेको भौतिक मन्त्रालयका प्रशासन महाशाखा प्रमुख तुलसीनाथ गौतमले बताए । ‘हाम्रो पनि ध्यानाकर्षण भएको छ, कसरी माग सम्बोधन गर्न सकिन्छ, छलफल गरेर अगाडि बढ्न तयार छौं,’ उनले भने, ‘तर यो काम हुने समयमा निर्माण होलिडे गर्न हुन्न । बजारमा तरलता अभाव छ, काम गरेर विकास खर्च बढाउन जरुरी छ ।’


प्रकाशित : वैशाख १०, २०७९ ०८:१७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सागका स्वर्णधारी बक्सरत्रय फाइनलमा

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — नेपाल पुलिस क्लबका भूपेन्द्र थापामगर र आर्मीका पूरन सुनार शुक्रबार वीर गणेशमान सिंह स्मृति राष्ट्रिय बक्सिङ प्रतियोगिताको फाइनल पुगेका छन् ।

पुरुष ६३ केजी तौलमा एपीएफका सोनम सार्की र पुलिसका भूपेन्द्र थापा मगर एकअर्कालाई मुक्का प्रहार गर्न खोज्दै ।

वसन्तपुर डबलीमा पुरुष ६३ केजी तौलमा १३औं सागका स्वर्ण विजेता भूपेन्द्रले एपीएफका सोनम सार्कीलाई हराए । आर्मीका पूरनले लुम्बिनी प्रदेशका अनिल पुनमगरलाई हराए ।

वीर गणेशमान सिंह स्पोर्ट्स कमिटीको आयोजनामा भएको प्रतियोगिताको पुरुष ५२ केजीमा आर्मीका प्रेम चौधरी र एपीएफका प्रदीप महर्जनले फाइनलमा स्थान बनाए । प्रेमले पुलिसका चन्द्रबहादुर थापा र प्रदीपले मधेस प्रदेशका मदनकृष्ण डंगोलले हराए । ५७ केजीमा आर्मीका इन्द्र सुनारले पुलिसका शम्भु राजवंशी र एपीएफका पूरन राईले गण्डकी प्रदेशका सौगात कुमाललाई हराएर फाइनलमा स्थान बनाए ।

६९ केजीमा पुलिसका सनिल शाही र आर्मीका दानबहादुर दर्लामीले फाइनल पक्का गरे । १३औं सागका स्वर्ण विजेता सनिलले सुदूरपश्चिम प्रदेशका भरत चन्द र दानबहादुरले वाग्मती प्रदेशका शिरीष खनाललाई हराए । ७५ केजीमा आर्मीका दीपेश लामाले मधेस प्रदेशका कोशिश श्रेष्ठ र प्रदेश १ का सनम गुरुङले कर्णालीका दिलराज भण्डारीलाई पराजित गर्दै फाइनलमा स्थान बनाए । ८१ केजी तौलमा आर्मीका दीपक श्रेष्ठ र सुदूरपश्चिमका श्यामबहादुर महताले फाइनल पक्का गरे । दीपकले प्रदेश १ का पर्साङ लिम्बू र श्यामले वाग्मती प्रदेशका रोशन स्याङ्तानलाई पराजित गरे ।

९१ केजी तौल समूहमा एपीएफका रविन नेपाल र आर्मीका गणेश प्रधान फाइनल तय गरे । रविनले गण्डकी प्रदेशका किरण बिक र गणेशले प्रदेश १ का प्रसिस रुचाललाई हराए ।

महिला ५१ केजीमा पुलिसकी दिवाना शेर्मा र आर्मीकी मीनु गुरुङले फाइनल पक्का गरे । दिवानाले एपीएफकी सञ्जुमाया थिङ र सागकी स्वर्णधारी मीनुले लुम्बिनी प्रदेशकी माया खत्रीलाई हराए । ५७ केजीमा आर्मीकी चन्द्रकला थापाले एपीएफकी नङ्जा बुढामगर र पुलिसकी निशा तामाङले प्रदेश १ की सुस्मिता राईलाई हराएर फाइनल पक्का गरे ।

६० केजीमा आर्मीकी संगीता दंगाल र एपीएफकी संगीता सुनारले फाइनलमा स्थान बनाए । संगीताले वाग्मतीकी शशिकला राई र सुनारले प्रदेश १ की नारिका राई हराए । एपीएफकी विनीता थापा मगरले लुम्बिनी प्रदेशकी जुनमाया थारू र आर्मीकी पुनम रावलले मधेस प्रदेशकी अपराजिता गोतानीलाई हराउँदै ६९ केजीको फाइनलमा स्थान बनाए । ७५ केजीमा एपीएफकी सरस्वती राना र आर्मीकी नीरु गुरुङ फाइनल पुगे । सरस्वतीले मधेसकी पूजा गुप्ता र नीरुले प्रदेश १ की त्रिशा लिम्बूलाई पराजित गरे ।

प्रत्येक तौल समूहका विजेताले २५ हजार, उपविजेताले १५ हजार र तेस्रो हुने २ खेलाडीले समान ७ हजार ५ सय रुपैयाँ नगद पुरस्कार पाउनेछन् । उत्कृष्ट पुरुष खेलाडीलाई मोटरसाइकल र उत्कृष्ट महिला खेलाडीलाई स्कुटर प्रदान गरिने आयोजक कमिटीले जनाएको छ ।

प्रकाशित : वैशाख १०, २०७९ ०८:१७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×