मुआब्जामै अड्कियो बुढीगण्डकी आयोजना- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

मुआब्जामै अड्कियो बुढीगण्डकी आयोजना

आयोजना छिटो सम्पन्न गर्न ध्यानाकर्षण
सरिता श्रेष्ठ

धादिङ — राष्ट्रिय गौरव बोकेको बुढीगण्डकी जलविद्युत् आयोजनाको औपचारिक रुपमा चर्चा सुरु भएको दशक बित्न लाग्यो । आयोजना कुन ढाँचामा कसरी बनाउने भन्ने विषयमा हालसम्म उपयुक्त निर्णय हुन सकेको छैन । आयोजना प्रभावितका लागि २०७२ सालको चैतदेखि मुआब्जा वितरणको कार्य सुरु गरिए पनि हालसम्म सम्पन्न हुन सकेको छैन । 

आयोजनाले धादिङ र गोरखाका प्रभावित क्षेत्रमा जग्गाको छुट्टाछुट्टै तरिकाले मुआब्जा निर्धारण गरेको थियो । अब घर-गोठ तथा टहराको मुआब्जा निर्धारण गर्दा समान रुपमा मुआब्जा निर्धारण गर्न स्थानीयले माग गरेका छन् । ‘पहिले धादिङ र गोरखाका प्रभावितलाई छुट्टाछुट्टै दररेट थियो, अहिले घरटहराको मुआब्जा निर्धारण पनि असमान दररेट कायम गर्न खोजिएको छ‚’ बुढीगण्डकी सरोकार समिति गोरखा, धादिङका अध्यक्ष दिनेशकुमार ढकालले भने । प्रभावित क्षेत्रमा दुवै जिल्लाका जनता पर्ने भएकाले उनीहरूले मुआब्जा दररेट निर्धारणमा एकरुपता कायम गर्नुपर्ने माग राखेका छन् ।

लामो समय लगाएर आयोजना प्रभावित क्षेत्रका स्थानीयको जग्गाको मुआब्जा वितरण सकिए पनि डुबान क्षेत्रमा पर्ने घरगोठ, बोटबिरुवाको मुआब्जा निर्धारण हुन सकेको छैन । मूल्य निर्धारण गर्नुअघि दररेट सार्वजनिक गर्नुपर्ने, धादिङ र गोरखाको मुआब्जा समान कायम हुनुपर्ने, छुट भएका भौतिक संरचनाको पुनः सर्वेक्षण हुनुपर्ने लगायतका माग प्रभावितहरूले राखेका छन् । आयोजनाको मोडालिटी तयार गरी निर्माण कार्य अगाडि बढाउनुपर्ने, सुकुम्बासीलाई बसोबासको उचित व्यवस्था गरिनुपर्ने, वातावरणीय प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्नुपर्ने, डुबान क्षेत्रमा दर्ता भई संचालनमा रहेका फर्महरूको उचित सम्बोधन गर्नुपर्ने माग राखिएको ढकालले बताए ।

यसैबीच जलाशययुक्त बुढीगण्डकी जलविद्युत् आयोजना छिटो सम्पन्न गर्न नेपाली कांग्रेस धादिङले गृहमन्त्रीलाई ध्यानाकर्षण गराएको छ । नेपालको समृद्धिमा अति महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्ने बुढीगण्डकी जलविद्युत् आयोजनाको निर्माणमा देखिएका समस्या छिटो समाधान गरी निर्माणको काम सम्पन्न गर्न ध्यानाकर्षण गरेको हो । नेपाली कांग्रेस धादिङले बुढीगण्डकी जलविद्युत् आयोजना निर्माण र यसले पार्ने मानवीय, आर्थिक, भौतिक, पुरातात्त्विक, वातावरणीय लगायतका प्रभावका सम्बन्धमा पटकपटक सरकारको ध्यानाकर्षण गराउँदै आएको छ । डुबानबाट प्रभावित क्षेत्रको वैज्ञानिक तथा न्यायोचित मुआब्जा वितरण गर्न आग्रह गरेको छ । आयोजनाले प्रभाव पार्ने सबै क्षेत्रको सम्बोधन गरिनुपर्ने १२ बुँदे पत्रमार्फत ध्यानाकर्षण गराएको छ ।

आयोजना नेपाली लगानीमा निर्माण गर्ने सुनिश्चितता गर्न, निर्माणका लागि पर्याप्त बजेट विनियोजन गर्न, प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दाको पुनर्बासको व्यवस्था गर्न आग्रह गरिएको छ । वि.सं. २०७२ चैत २० गते जग्गाको मुआब्जा निर्धारण हुँदा १० रोपनीभन्दा कम जग्गा भएकालाई १० प्रतिशत र ५ रोपनीभन्दा कम जग्गा भएकालाई १५ प्रतिशत थप मुआब्जा दिने निर्णय भएको तर कार्यान्वयनमा नआएकाले तत्काल कार्यान्वयनमा ल्याउन सुझाव दिइएको छ ।

यस्तै धादिङको पुरानो ऐतिहासिक, व्यापारिक केन्द्र आरुघाट तथा खहरे बजारका प्रभावित व्यवसायीको व्यापारिक ख्याति एवम् जीविकोपार्जनलाई सहयोग पुग्ने प्याकेज ल्याउन आग्रह गरिएको छ । वि.सं. २०६९ पछि ३ पुस्ताभित्र भएको तथा शेषपछि नामसारी अंशबन्डा भएको जग्गाको हकमा काटिएको २.५ प्रतिशत र सोभन्दा बढी लाभकर रकम फिर्ता गर्न, फिल्डबुकमा भएको तथा पुर्जा नभएको जग्गाको नीतिगत रूपमा व्यवस्था गरी मुआब्जाको व्यवस्था गर्न माग गरिएको छ । लामो समय अगाडिदेखि सार्वजनिक जग्गामा बनाइएको घरगोठ तथा टहराको मूल्यांकन गरी मुआब्जा वितरण गर्न सरकारको ध्यानाकर्षण गराएको छ ।

प्रकाशित : फाल्गुन १०, २०७८ १५:२६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

१७ अंकले बढ्यो नेप्से

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — मंगलबार सेयर बजारको परिसूचक नेप्से १७.४२ अंकले बढेको छ । सो अंकको वृद्धिपछि नेप्से २७३५ अंकमा कायम भएको छ । १ : २१ बजे परिसूचक २७५० अंकसम्म पुगे पनि सो वृद्धि टिक्न सकेन । कुल ३ अर्ब २१ करोडको कारोबार भयो । 

बैंकिङ ८, ब्यापार १३, होटल तथा पर्यटन ४, विकास बैंक ७०, जलविद्युत् २७, निर्जीवन बीमा १२८, अन्य ४६, लघुवित्त १५, जीवन बीमा ७ अंकले बढे । उत्पादन उपसमूह भने १८ अंकले घट्यो । कुल १३१ कम्पनीको मूल्य बढ्दा ५० को घट्यो भने १० कम्पनीको स्थिर रह्यो ।

मैलुङखोला जलविद्युत र युनाइटेड इदीमर्दीको मूल्य १० प्रतिशतले बढ्यो । सामलिङ पावरको मूल्य साढे ८ प्रतिशतले बढ्यो । कारोबारका आधारमा नेपाल टेलिकम, अरुणभ्याली, जीवन विकास लघुवित्त, हिमालयन डिस्टिलरी र आईसीएफसी फाइनान्स क्रमश: अगाडि रहे ।


प्रकाशित : फाल्गुन १०, २०७८ १५:१७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×