वार्षिक लक्ष्यको ६० प्रतिशत कर्जा प्रवाह- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
अर्धवार्षिक समीक्षा

वार्षिक लक्ष्यको ६० प्रतिशत कर्जा प्रवाह

यज्ञ बञ्जाडे

काठमाडौँ — चालु आर्थिक वर्षको पहिलो ६ महिनामा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले ४ खर्ब २२ अर्ब रुपैयाँ थप कर्जा विस्तार गरेका छन् । यो राष्ट्र बैंकले चालु आर्थिक वर्षका लागि तय गरेको वार्षिक लक्ष्यको करिब ६० प्रतिशत हो । गत आर्थिक वर्षको ६ महिनासम्ममा वाणिज्य बैंकहरूले ३ खर्ब ६६ अर्ब रुपैयाँ कर्जा विस्तार गरेका थिए । राष्ट्र बैंकले चालु आर्थिक वर्षमा १९ प्रतिशतका दरले निजी क्षेत्रतर्फ कर्जा विस्तार गर्ने लक्ष्य राखेको थियो ।

बैंक तथा वित्तीय संस्थाले चालु आर्थिक वर्षको चार महिनामै वार्षिक लक्ष्यको करिब ५० प्रतिशत कर्जा प्रवाह गरेका थिए । तरलता अभाव भएपछि पछिल्ला दुई महिनामा बैंक तथा वित्तीय संस्थाले कर्जा प्रवाह ठप्प जस्तै पारेका छन् । यसकारण उक्त अवधिमा थप १० प्रतिशत बिन्दुले मात्र कर्जा प्रवाह भएको देखिन्छ । चालु आर्थिक वर्षको कर्जा विस्तार वृद्धिदर पछिल्लो पाँच वर्षयताकै सबैभन्दा धेरै भएको तथ्यांकहरूले देखाएका छन् । पछिल्ला पाँच वर्षमा बैंकहरूको कर्जा विस्तारदर औसत २२ प्रतिशत छ । उक्त अवधिमा न्यूनतम १६ देखि अधिकतम २८ प्रतिशत वार्षिक कर्जा विस्तार भएको देखिन्छ । कर्जा विस्तारको वृद्धिदर गत वर्षदेखि बढ्न थालेको हो । त्यो क्रमले चालु आर्थिक वर्षमा तीव्रता पाएको मात्र हो ।

गएको ६ महिनासम्मको तथ्यांक हेर्दा वाणिज्य बैंकहरूको कर्जा विस्तार स्वाभाविक भएको र यसलाई आक्रामक कर्जा विस्तार भन्न नमिल्ने बैंकर्स संघका कार्यकारी निर्देशक अनिल शर्माको दाबी छ । ‘बैंकहरूमा कर्जा विस्तारको तुलनामा निक्षेप संकलन निकै कम भयो,’ उनले भने, ‘यसकारण निक्षेप र कर्जा विस्तारबीच असन्तुलन बढेपछि तरलता अभाव देखियो ।’ अपेक्षित रूपमा पुँजीगत खर्च हुन नसक्नु, रेमिट्यान्स घट्नुलगायत कारण बैंकहरूमा निक्षेप आउन सकेन ।

राष्ट्र बैंकले तय गरेको वार्षिक लक्ष्यअनुसार बैंक तथा वित्तीय संस्थाले चालु आर्थिक वर्षमा करिब ७ खर्ब ८६ अर्ब रुपैयाँ कर्जा विस्तार गर्नुपर्ने थियो । यो सबै बैंक तथा वित्तीय संस्थाका लागि हो । लक्ष्यअनुसार वाणिज्य बैंकहरूले यो वर्ष करिब ७ खर्ब ६ अर्ब रुपैयाँ कर्जा प्रवाह गर्नुपर्छ । यसअनुसार ६ महिनामा ४ खर्ब २२ अर्ब रुपैयाँ थप कर्जा प्रवाह गरिसकेका छन् । यो चालु आर्थिक वर्षमा वाणिज्य बैंकहरूले प्रवाह गर्नुपर्ने कर्जा लक्ष्यको करिब ६० प्रतिशत हो । गत असारसम्म वाणिज्य बैंकहरूको कुल कर्जा तथा सापटी ३७ खर्ब २१ अर्ब रुपैयाँ थियो । आर्थिक वर्षका सुरुका महिनामा बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट तीव्र कर्जा विस्तार भएकाले त्यो लक्ष्यको तुलनामा अलि बढी भएको राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुणाकर भट्टले बताए । ‘समग्रमा कर्जा विस्तार लक्ष्यभन्दा धेरै नै छ,’ उनले भने, ‘अब बैंकहरूले कर्जाको गुणस्तरमा ध्यान दिनुपर्ने बेला आएको छ ।’ आउँदा दिनमा बैंकहरूले कर्जा विस्तार गर्दा गुणस्तरमा सम्झौता गर्न नहुने र उत्पादनमूलक क्षेत्रलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने उनको सुझाव छ । आउँदा महिनामा पनि यही दरले कर्जा विस्तार भइरहे लक्ष्यभन्दा धेरै बढी हुने र अर्थतन्त्रले थेग्नै नसक्ने अवस्था आउने जानकारहरूको भनाइ छ ।

गत आर्थिक वर्षका अन्तिम दुई महिनादेखि वित्तीय प्रणालीमा तरलता अभाव छ । निर्देशित ३ प्रतिशत अनिवार्य नगद मौज्दात (सीआरआर) र कर्जा निक्षेप अनुपात (सीडी) कायम गर्न बैंक तथा वित्तीय संस्थाले रिपो र स्थायी तरलता सुविधा (एसएलआर) मार्फत अल्पकालीन सापटी लिइरहेका छन् । तर बैंक तथा वित्तीय संस्थाले प्रवाह गर्ने कर्जा तथा सापटीको तथ्यांकले तरलता अभावको अनुभूति नदिएको जानकारहरू बताउँछन् । बैंक तथा वित्तीय संस्थाले ऋणपत्रमा गरेको लगानीको ९० प्रतिशतसम्म स्थायी तरलता सुविधा (एसएलएफ) सुविधा लिन पाउँछन् । यस्तो कर्जाको अवधि बढीमा एक साताको हुन्छ । तर तोकिएको ९० प्रतिशत सीमा नपुग्दासम्म जति पटक पनि नवीकरण गर्न पाइन्छ । यसकारण बैंकहरूले पटकपटक नवीकरण गर्दै आएका छन् ।

बैंक तथा वित्तीय संस्थाले आक्रामक रूपमा कर्जा विस्तार गरेकाले त्यसलाई नियन्त्रण गर्न राष्ट्र बैंकका अधिकारीहरूले आग्रह गर्दै आएका छन् । उच्च कर्जा विस्तारले आयातमा समेत प्रोत्साहन गरिरहेको राष्ट्र बैंकको निष्कर्ष छ । अहिले प्रवाह भएको कुल कर्जामध्ये करिब ६० प्रतिशत आयातजन्य कारोबारमा रहेको राष्ट्र बैंकको भनाइ छ । तरलताको विद्यमान संकटबारे गत साता राष्ट्र बैंकले अर्थमन्त्रीसमक्ष एक कार्यपत्र प्रस्तुत गरेको थियो । कार्यपत्रमा उच्च कर्जा विस्तारै तरलता संकटको प्रमुख कारण भएको औंल्याइएको थियो । चालु आर्थिक वर्षको ६ महिनामा वाणिज्य बैंकहरूले कुल १ खर्ब २३ खर्ब रुपैयाँ थप निक्षेप संकलन गरेका छन् । गत असारको तुलनामा यो करिब ३ प्रतिशत मात्र वृद्धि हो । गएका ६ महिनामध्ये साउनमा ७८ अर्ब र कात्तिकमा ३६ अर्ब रुपैयाँले निक्षेप घटेको थियो । बाँकी चार महिनामा पनि अपेक्षाअनुसार निक्षेप बढ्न नसकेपछि समग्र निक्षेप संकलनमा कमी आएको हो । गत आर्थिक वर्षको ६ महिनामा वाणिज्य बैंकहरूको निक्षेप संकलन २ खर्ब २१ अर्ब रुपैयाँ थियो ।

प्रकाशित : माघ ४, २०७८ ०८:१३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मछिन्द्रको प्रतिद्वन्द्वी श्रीलंकन क्लब

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — मछिन्द्र फुटबल क्लबले एएफसी कप छनोटअन्तर्गत दक्षिण एसियाली प्लेअफको आफ्नो पहिलो खेल श्रीलंकाको ब्लुस्टारसँग खेल्ने भएको छ ।

एएफसीले सोमबार सार्वजनिक गरेको खेलतालिकामा ‘ए’ डिभिजन लिगको शीर्षस्थानमा रहेको मछिन्द्रले ब्लुस्टारसँग खेल्ने निश्चित भएको हो । चैत २२ गते मा हुने खेल जितेको अवस्थामा छनोट प्लेअफको दोस्रो चरणमा मछिन्द्रले भारतीय टोली मोहन बगानसँग खेल्नुपर्नेछ । यो खेल चैत २९ मा हुनेछ ।

मछिन्द्रले पहिलोपल्ट एएफसीको आधिकारिक क्लब प्रतियोगिता खेल्न लागेको हो । ‘ए’ डिभिजन लिगको अघिल्लो संस्करण मछिन्द्रले नै जिते पनि एएफसी क्लब लाइसेन्स नभएका कारण दोस्रो स्थानको त्रिभुवन आर्मी क्लबले उक्त अवसर पाएको थियो ।

यसपल्ट भने अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) ले जारी ‘ए’ डिभिजन लिगको सातौं चरणसम्म शीर्षस्थानमा रहने टोलीलाई एएफसी कप छनोट खेल्न योग्य मान्ने निर्णय गरेसँगै मछिन्द्रको सहभागिता निश्चित भएको हो । लिगमा नवौं चरण सकिँदा मछिन्द्र २३ अंकसहित शीर्षस्थानमा छ ।

सुरुआती चरणको दुई खेल जितेमा मछिन्द्रले प्लेअफ चरणमा स्थान बनाउने छ । प्लेअफमा जित हासिल गरेमात्र छनोट प्रतियोगिताको समूह चरणमा प्रवेश पाउनेछ । समूह चरणमा दक्षिण एसियाली प्लेअफमार्फत छनोट हुने टोलीले समूह ‘डी’ बाट खेल्नेछ । यो समूहमा भारतको गोकुलम केरला, बंगलादेशको बसुन्धारा किंग्स र माल्दिभ्सको माजिया क्लबले स्थान बनाइसकेका छन् ।

सन् २०१९ मा मनाङ मर्स्याङ्दी क्लबले सिधै छनोट प्रतियोगिताको समूह चरण खेलेको थियो । अघिल्लो वर्ष आर्मीले भने यही लामो प्रक्रियामा खेल्नुपरेको थियो । एएफसीले क्लबहरूको वरीयता अंकका आधारमा प्लेअफ व्यवस्था गरेको हो ।

प्रकाशित : माघ ४, २०७८ ०७:५१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×