धौवादी फलाम खानीमा ड्रिलिङ- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार

धौवादी फलाम खानीमा ड्रिलिङ

नारायण शर्मा

पूर्वी नवलपरासी — फलामको मात्रा यकिन गर्न धौवादी फलाम खानी क्षेत्रका ५ स्थानमा ड्रिलिङ थालिएको छ । भूगर्भविद्हरू अर्जुन भण्डारी र पशुपति गैरेको टोलीले फलाम खानीका ५ भिन्न स्थानमा ड्रिलिङको काम अघि बढाएको हो ।

जमिनको सतहबाट २ सय ४० मिटर, २ सय ६८ मिटर, २ सय १० मिटर, १ सय ६५ मिटर र १ सय २ मिटर ड्रिलिङ गरिएको छ । तीमध्ये धौवादी र पोखरी क्षेत्रमा गरिएको नमुना परीक्षणमा फलामै फलाम भेटिएको छ भने अन्यत्र फलामभन्दा ढुंगाको मात्रा बढी भेटिएको भूगर्भविद् सौनक भण्डारीले बताए । ढुंगा र फलाम मिश्रित चट्टानको नमुनाको थप विश्लेषण भइरहेको उनले जनाए । ‘धौवादी पहाडको १० किलोमिटर क्षेत्रमा कम्तीमा १० करोड टन फलाम रहेको प्रारम्भिक अनुसन्धानबाट खुलेको छ । संकलित नमुनामा २५–६५ प्रतिशतसम्म फलामको मात्रा भेटिएको छ,’ उनले भने । संसारका अन्य फलाम खानीको अवस्था विश्लेषण गर्दा ६५ प्रतिशतभन्दा बढी फलामको मात्रा भएको स्थानलाई उत्खननका लागि उपयुक्त मानिन्छ । हालसम्म गरिएको उत्खननलाई विश्लेषण गर्दा यहाँ उद्योग नै स्थापना गरेर फलाम निकाल्न उत्साह जगाउने परिणाम (ढुंगामा फलामको मात्र बढी हुनुपर्ने) भने नभेटिएको उनको भनाइ छ । उनका अनुसार पहाडमा जति धेरै मात्रामा फलामको परिणाम भेटिन्छ उति नै उत्पादन लागत सस्तो पर्छ र बजारमा मूल्यमा प्रतिस्पर्धा गर्न सजिलो हुन्छ । फलामभन्दा ढुंगाको मात्रा बढी हुँदा २/३ पटक प्रशोधन गर्दा लागत बढ्छ र बजार मूल्यमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्दैन ।

५ स्थानबाट निकालेको नमुना शनिबार काठमाडौं लगिएको छ । खानी तथा भूगर्भ विभागको प्रयोगशालामा त्यसको थप परीक्षण गरेर फलामको मात्रा यकिन गरिने भण्डारीले बताए । गत साता निकालिएको नमुनामा फलामको मात्रा यकिन भएपछि फलामखानी सञ्चालन गर्न डीपीआरलगायतको काम अघि बढ्ने उनको भनाइ छ ।

समितिमा स्थानीय प्रतिनिधि राख्न माग

जतिसक्दो छिट्टै फलाम निकाल्न धौवादी फलाम कम्पनी लिमिटेडलाई निजीकरण गर्न स्थानीय र जनप्रतिनिधिले समेत माग गरेका छन् । हुप्सेकोट गाउँपालिका प्रमुख लक्ष्मी पाण्डले धौवादी फलाम खानीबाट फलाम निकाल्न निजी क्षेत्रलाई जिम्मा दिनुपर्ने धारणा राखिन् । ‘निजी क्षेत्रले काम चाँडो गर्छ,’ उनले भनिन्, ‘हाल कम्पनीले सरकारी कर्मचारी मात्र राखेर काम अघि बढाउँदा ६ वर्षसम्म पनि कछुवाको ताल भएको छ ।’

फलाम खानीसम्म पुग्ने पक्की सडक र बिजुलीको कामसमेतले गति नलिएको उनको गुनासो छ । सञ्चालक समितिमा जनप्रतिनिधिलाई समेट्नसमेत उनले माग गरिन् । ‘कर्मचारी भर्ती केन्द्र जस्तो बनाउँदा जागिर खाने र दिन कटाउनेबाहेक फिल्डमा काम देखिएकै छैन,’ उनले भनिन्, ‘समितिमा स्थानीयलाई राख्दा उत्तरदायित्व बढ्छ र काम चाँडो अघि बढ्छ ।’

हाल कम्पनीमा ९ जना कर्मचारी छन् । खानी तथा भूगर्भक्षेत्रका विज्ञ राखिनुपर्नेमा अन्य क्षेत्रकै व्यक्ति भर्ना गरिएको गुनासो कार्यालयभित्रै छ । सरकारले गत वर्ष नियुक्त गरेका कम्पनीका सीईओसमेत बाढीपहिरो विज्ञ छन् । डा. जनकबहादुर चन्दलाई निमित्त दिएर सीईओ नियुक्त गरेपछि विरोध भएको थियो ।

प्रकाशित : आश्विन २७, २०७८ ०६:५९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टिमको बान्डोस टापुमा दसैं

कान्तिपुर संवाददाता

माले, माल्दिभ्स — खेलाडी भएपछि दसैं घरमै मनाऔं भन्ने अवसर पनि नजुट्ने रहेछ । प्रतियोगिता र त्यसको तयारीले दसैं टिमसँगै मनाइएका अनेक उदाहरण छन् । परिवारबाट टाढा रहनुले मन पक्कै केही खिन्न हुँदो हो, तर त्यसको मज्जा पनि त छ, अनि यो कम्ती दुर्लभ छैन पनि ।

यस्तै यस्तै अनुभवबाट गुज्रनेछन्, गुज्रिरहेका छन्, नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टिम । माल्दिभ्सको मालेमा साफ च्याम्पियनसिप २०२१ चलिरहेको छ र टिम यतै छ ।

टिम आफैं भने मालेबाट दस किलोमिटर जति टाढा रहेको बान्डोस टापुमा छ, त्यसैले यसपल्टको पर्व हुनेछ, ‘बान्डोस टापुको दसैं’ । केही फुटबल पदाधिकारी र पत्रकार भने मालेमै छन् ।

कोभिड– १९ को सजगताका कारण टिमले बाहिरबाट आएका कसैलाई भेट्ने अवसर पनि दिइएको छैन । टिम माले आउँछ, खेल्छ र फेरि खुरुखुरु बान्डोस टापु फर्कन्छ । अहिलेसम्म यही स्थिति रहेको छ । मालेमा रहेका पदाधिकारी र पत्रकार सोमबार त्यस टापुको नजिकसम्म भने पुगे ।

तर भित्र जान पाएनन् । टापुबाट केही खेलाडी र पदाधिकारीले फेरीमा सवार समूहको अभिवादन स्विकारे । सन्चो, बिसन्चो सोधे र फेरीले अर्कै बाटो तय गर्‍यो । खेलाडी र तिनीहरूसँग रहेका पदाधिकारीलाई गुनासो छ, कतै कहीं जान पाइएको छैन । तर यही गुनासोबीच पनि दसैं मनाउने तयारी भने जोडतोडले चलिरहेको छ ।

विशेषतः टीकाको दिन सबैले पर्खिरहेका छन् । यसका लागि जोडजाड गर्ने काम भने टिमका व्यवस्थापक मधुसूदन उपाध्यायले गरिरहेका छन् । उनीसँग दसैं टिमसँगै मनाएको अर्को अनुभव पनि छ ।

दुई वर्ष अगाडि दसैंकै बेला नेपाली टिम अस्ट्रेलियामा थियो, विश्वकप छनोट खेल्ने क्रममा । त्यति बेला पनि रमाइलो नै भएको थियो । कोभिड–१९ को समस्या थिएन, त्यसैले कोही कसैलाई भेट्न सजिलै सकिन्थ्यो ।

त्यसैले अस्ट्रेलियामा रहेका केही नेपालीसँगै दसैं मिनाउने काम भएको थियो । यसपल्ट भने साफ च्याम्पिनसिपले यस्तै अवसर जुराएको छ । तर दसैं मनाउने तरिका भने पक्कै फरक हुनेछ ।


प्रतियोगिता दसैंकै बेला परेको छ, त्यो त सबैलाई पहिलेदेखि नै थाहा थियो, त्यसैले व्यवस्थापक उपाध्यायले काठमाडौंमा छँदै पूरा तयारी गरेका थिए । त्यहाँबाटै चाहिने सबथोक माल्दिभ्स ल्याए, त्यसैले त उनले बान्डोस टापुको आफूहरू बसेको होटलको एउटा कोठामा जमरा रोपेका छन् र अहिले त्यो सरक्क बढेको पनि छ ।

टीका थाप्दा अक्षेता र अबिर पनि त चाहियो, त्यो पनि उनले काठमाडौंबाट ल्याएका छन् । अनि उनी नरिवल फोड्ने तर्खरमा छन् । आखिर माल्दिभ्स नरिवल पाइने देश पनि त हो ।

नेपाली टिममा रहेका खेलाडी र पदाधिकारीमध्ये सबैभन्दा जेठा हुन्, रवीन्द्र श्रेष्ठ । संयोगले उनी दुई वर्ष अगाडि अस्ट्रेलियामा पनि थिए । अहिले पनि छन् । यिनै श्रेष्ठसँग टीक थाप्ने कार्यक्रम छ ।

व्यवस्थापक उपाध्यायलाई के लाग्छ, भने परिवारसँग दसैं मनाउनुको मज्जा र अर्थ बेग्लै छ । तर सबै त्यति भाग्यमानी पनि हुँदैनन्, जसले खेलाडीसँग दसैं मनाउने अवसर विदेशमा पाउँछन्, नेपालबाट टाढाटाढा ।

अनौपचारिक कुराकानीमै सही, नेपाली टिमका कप्तान तथा गोलरक्षक किरण लिम्बू भन्थे, परिवारसँग दसैं मनाउन नपाउँदा मन खल्लो त हुन्छ नै । उनी भन्थे, ‘तर आफू पर्‍यो, खेलाडी मान्छे । खेलाडीका लागि त देशको लागि खेल्नु नै ठूलो हो नि, होइन र ?’ हो नै ।

पक्कै पनि ‘बान्डोस टापुको दसैं’ विशेष हुनेछ । त्यो अझ विशेष हुनेछ, जति बेला नेपालले प्रतियोगिताको फाइनल खेल्ने निश्चित हुनेछ । सबै खेलाडी यस्तै कामना गरिरहेका छन् र यसका लागि चाहिनेछ, सबै फुटबलप्रेमीको आशीर्वाद र माया ।

प्रकाशित : आश्विन २७, २०७८ ०६:५८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×