चामल ढुवानी छानबिनमा- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

चामल ढुवानी छानबिनमा

प्रतिस्पर्धामा आएकामध्ये किलोमै ४२ रुपैयाँ बढी प्रस्ताव गर्ने श्रीर्मिका एयर कार्गोलाई ठेक्का दिने आशयको सूचना प्रकाशनपछि उजुरी परेको थियो
राजु चौधरी

काठमाडौँ — खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीले हुम्लामा खाद्यान्न ढुवानी गर्न सस्तो दरमा टेन्डर हाल्नेलाई पन्छाई महँगोमा ठेक्का लगाउन खोजेको विषयमा सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालयले छानबिन थालेको छ । खाद्य कम्पनीले प्रचलित कानुनविपरित बढी रकम कवोल गर्ने प्रत्यर्थीको बोलपत्र छनोट गर्ने आशयको सूचना प्रकाशित गरेको भन्दै उजुरी परेपछि अनुगमन कार्यालयले छानबिन अघि बढाएको हो ।

हुम्लाको सिमकोटस्थित खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीको गोदाममा मौज्दात चामल । तस्बिर : छपाल लामा/कान्तिपुर

कार्यालयका सूचना अधिकारी राजेशकुमार थापाका अनुसार समिट एयर प्रालिका तर्फबाट मनोज कार्कीले उजुरी दर्ता गराएका थिए । कार्की वायु सेवा सञ्चालक संघ, नेपालका महासचिवसमेत हुन् । उजुरी परेपछि कार्यालयले खाद्य कम्पनीबाट सम्बन्धित सबै कागजातहरु मगाएर छानबिन सुरु गरेको हो । ‘उजुरीमाथिको इजलास शुक्रबार बस्छ । इजलासमा दुवै पक्षको बहसपछि विषय टुंगो लगाइन्छ,’ थापाले भने, ‘यो सबै प्रक्रिया दसैंअगाडि नै टुंग्याउँछौं ।’

खाद्य कम्पनीले दुगर्ममा हरेक वर्ष सरदर १ लाख ६६ हजार क्विन्टल खाद्यान्न ढुवानी गर्दै आएको छ । यो वर्ष हुम्लामा नेपालगन्जबाट ४ हजार र सुर्खेतबाट ६ हजार गरी १० हजार क्विन्टल खाद्यान्न ढुवानी गर्न बोलपत्र आह्वान गरिएको थियो । तर खाद्य कम्पनीका कर्मचारीको मिलोमतोमा बढी कबोल गर्नेलाई ठेक्का दिने आशयको सूचना प्रकाशित गरेको भन्दै उजुरी परेको हो । प्रतिस्पर्धामा आएकामध्ये किलोमै ४२ रुपैयाँ बढी प्रस्ताव गर्ने कम्पनी श्रीर्मिका एयर काग्रोलाई ठेक्का दिने आशयको सूचना खाद्य कम्पनीले गत असोज ५ मा प्रकाशित गरेको थियो ।

‘खाद्य कम्पनीकै कर्मचारीको मिलोमतोमा बढी कबोल गर्नेलाई ढुवानी दिने प्रपन्च भयो । अन्याय भएपछि कानुनले दिएको अधिकार प्रयोग गरेका छौं,’ कार्कीले भने, ‘सार्वजनिक खरिद अनुगमन कार्यालय र अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगमा पनि उजुरी दिएका छौं ।’

यता खाद्य कम्पनीका कार्यकारी अधिकृत मोहनप्रकाश चन्दले भने श्रीर्मिका एयर काग्रोले कबोल गरेको मूल्य गत सालको भन्दा बढी नरहेको दाबी गरे । विवाद गराउनकै लागि अन्य ३ एयरलाइन्सले कम मूल्य कबोल गरेको उनको भनाइ छ । ‘महँगी हरेक वर्ष बढेको छ । श्रीर्मिकाले गत सालको कबोल मूल्यभन्दा बढाएको छैन । विवाद गराउनका लागि एयरलाइन्सले कम मूल्य कबोल गरेका हुन्,’ चन्दले भने । तर खाद्य कम्पनीकै विवरण हेर्दा श्रीर्मिकाले गत वर्ष नेपालगन्जबाट हुम्ला सदरमुकाम सिमकोट प्रतिकिलो १०८ रुपैयाँका दरले ढुवानी गरेको देखिन्छ । अहिले भ्याटबाहेक प्रतिकिलो १ सय १२ रुपैयाँ कबोल गरेको छ । सुर्खेतबाट सिमकोटसम्मको भने १ सय ५ रुपैयाँ कबोल गरेको छ । तर श्रीर्मिकाभन्दा सस्तो दरमा कबोल गर्ने सीता एयर, समिट एयर र तारा एयरलाई ढुवानी योग्यता नपुगेको भन्दै खाद्य कम्पनीले उनीहरूको प्रस्ताव अस्वीकार गरेको छ ।

प्रमुख कार्यकारी अधिकृत चन्दले मापदण्ड नपुगेकै कारण एयरलाइन्सहरु छनोट नभएको दाबी गरे । एयरलाइन्सहरुले १२ करोड रुपैयाँ बराबरको ढुवानी गरेको संस्थागत भुक्तानी विवरणको बैंक इस्टेटमेन्ट देखाउन नसकेकोले ढुवानीका लागि सक्षम नभएको उनको भनाइ छ । ‘एयरलाइन्सले भागबण्डा लगाउने, होल्ड गर्ने गरेका थिए । पर्यटक भेटिए खाद्य ढुवानी नगर्ने प्रवृत्ति छ । विगतमा समयमै ढुवानी पनि गर्न सकेनन्,’ उनले भने, ‘सक्षम र कार्टेलिङ रोक्न श्रीर्मिका कार्गोलाई दिइएको हो । कार्गो एजेन्सीले ठेक्का लिएपछि कार्यसम्पादन उसैले पाउने हो । त्यही भएर एयरलाइन्सले पाएनन् ।’ जबकि कार्गोले ठेक्का पाए पनि ढुवानीका लागि तिनै एयरलाइन्सको सहयोग लिनुको विकल्प छैन ।

श्रीर्मिकाले कबोल गरेको दरमा ठेक्का लागेका हुम्लामा खाद्यान्न ढुवानी गर्न १० करोड ७८ लाख रुपैयाँ खर्च हुनेछ । यसबाट खाद्य कम्पनीलाई ३ करोड ८८ लाख रुपैयाँ अतिरिक्त भार पर्नेछ । अरू तीन कम्पनीले त्योभन्दा निकै कममा ढुवानी गर्न कबोल गरेका छन् । सीता एयरले सुर्खेत–सिमकोटका लागि प्रतिकिलो ६३ रुपैयाँ र नेपालगन्ज–सिमकोटका लागि प्रतिकिलो ७८ रुपैयाँ कबोल गरेको छ । जसअनुसार ६ करोड ९० लाख मात्रै खर्च हुनेछ । त्यस्तै, समिट एयरले सुर्खेत–सिमकोटको प्रतिकिलो ९७ रुपैयाँ र नेपालगन्ज–सिमकोटको प्रतिकिलो ८९ रुपैयाँ भाडाको प्रस्ताव गरेको छ । उक्त प्रस्तावअनुसार कुल खर्च ९ करोड ३८ लाख रुपैयाँ मात्रै हुनेछ । अर्को कम्पनी, तारा एयरले सुर्खेतबाट प्रतिकिलो ७८.९० र नेपालगन्जबाट १ सय १० रुपैयाँमा सिमकोट ढुवानी गर्न सक्ने प्रस्ताव गरेको छ । यहीअनुसार ढुवानी भएमा ९ करोड १३ लाख ४० हजार रुपैयाँ मात्रै कम्पनीको खर्च हुने देखिन्छ ।

प्रकाशित : आश्विन १६, २०७८ ०७:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

होलसेलमा रौनक, खुद्रामा बढ्दै चहलपहल

वर्षभर हुने कारोबारको झन्डै ४० प्रतिशत कारोबार दसैंमा
राजु चौधरी

काठमाडौँ — सरकारको अनुमानित तथ्यांक मान्ने हो भने, एक वर्षमा हुने कारोबारमध्ये दसैंमा मात्र करिब ४० प्रतिशत कारोबार हुन्छ । दसैंमा मीठो खाने, नयाँ लुगा लगाउने चलन भएकाले पनि यही समयमा व्यापार ह्वात्तै बढ्छ ।

‘वाणिज्य विभाग, कम्पनी रजिस्ट्रारको कार्यालय, घरेलु कार्यालयलगायतमा साढे चार लाखभन्दा बढी पसल दर्ता भएका छन् । दसैंतिहारमा सबै वस्तुको उपभोग बढ्छ,’ वाणिज्य आपूर्ति तथा उपभोक्ता संरक्षण विभागका महानिर्देशक प्रकाश पौडेलले भने, ‘वर्षभर हुने कारोबारको करिब ४० प्रतिशत यही समयमा हुन्छ ।’

खाद्यवस्तु, सवारीसाधनदेखि लत्ताकपडाको व्यापारमा यति बेला बहार आउँछ । व्यवसायीलाई भ्याइनभ्याइ हुन्छ । यति बेला मुख्य व्यापारिक केन्द्र न्यरोड, असन, खिचापोखरीलगायत व्यापारिक पसलमा घुइँचो दिनदिनै बढ्दै छ । दसैंको घटस्थापनाअघि होलसेल बजारमा रौनक हुन्छ । होलसेलमा लत्ताकपडा किन्न विभिन्न सहरका व्यवसायी आइपुग्छन् । घटस्थापनापछि होलसेलभन्दा खुद्रामा रौनकता आउने व्यवसायी बताउँछन् । ‘घटस्थापना आउन करिब एक साता बाँकी छ । अहिले न्युरोड, खिचापोखरीलगायतका होलसेल पसलमा व्यापारीको भिडमभीड छ । होलसेल पसलमा रौनकता छाएको छ,’ नेपाल राष्ट्रिय व्यवसायी महासंघ अध्यक्ष नरेश कटवालले भने, ‘खुद्रामा भने विस्तारै चहलपहल बढ्दै छ । घटस्थापनापछि खुद्रामा व्यापार बढ्छ । व्यापारको माहोल पनि तात्छ ।’ लत्ताकपडाको व्यापार गर्ने व्यवसायी धेरै छन् । यही बेला लत्तकपडाको मात्रै करिब ७५ प्रतिशत कारोबार हुने कटवालले बताए ।

राष्ट्रिय व्यापार संघका महासचिव बैकुण्ठ दाहालले पनि लत्ताकपडा किन्न आउने व्यवसायीको भीड बढी नै रहेको स्विकारे । ‘असन क्षेत्रमा यति बेला दसैं लागेको छ । राति साढे ८ बजेसम्म नै भीड हुन्छ,’ उनले भने, ‘भीडअनुसार भने किनमेल हुँदैन । एउटा लुगा किन्नै ३/४ जना आएका हुन्छन् । यसले गर्दा पनि भीड बढ्दो छ ।’ न्युरोड, असर क्षेत्रमा एक सातायता चहलपहल बढेको छ ।

शनिबार सार्वजनिक बिदाका दिनमा चहलपहल झन् बढ्ने दाहालले बताए । ‘सडकमा समेत खुट्टा राख्ने ठाउँ हुँदैन,’ उनले भने, ‘कोभिडबाट शिथिल बजार अहिले केही सुधारतर्फ जाँदै छ ।’ पछिल्लो समय सपिङ मलमा किनमेल गर्ने परिपाटी पनि बढ्दो छ । उपत्यकामा मात्रै दुई दर्जनभन्दा बढी सपिङ मल छन् ।

चाडबाड नजिकिँदै गर्दा सपिङ मलमा पनि सर्वसाधारणको भीड छ । एकै छानामुनि विभिन्न ब्रान्डका लत्ताकपडा खरिद गर्न सकिने भएकाले सर्वसाधारण यसतर्फ आकर्षित बनेका हुन् । विभिन्न छुट तथा अफरले पनि उनीहरूको आकर्षण यता बढेको हो । दसैंतिहारका बेला जुत्ताचप्पलको व्यापार पनि राम्रो रहने व्यवसायी बताउँछन् । स्वदेशी जुत्ताको माग बढ्दा उद्योगीहरूलाई उत्पादन गर्न भ्याइनभ्याइ छ । ‘विदेशबाट जुत्ता नआउँदा स्वदेशी जुत्ता उद्योगले उत्पादन बढाइरहेका छन्,’ फुटवेयर म्यानुफ्याक्चरर्स एसोसिएसन अफ नेपालका महासचिव नवराज गौतमले भने, ‘माग बढेपछि जुत्ता उद्योग १८–२० घण्टा चलेका छन् । विदेशी जुत्ता नआउँदा स्वदेशी जुत्ताको व्यापार धेरै राम्रो छ ।’

चाडपर्वअघि नै आएका विदेशी जुत्ताको व्यापार पनि उस्तै छ । पहिल्यै जुत्ता ल्याएका व्यवसायीलाई यति बेला नाफा राम्रो मिलेको व्यवसायी नै बताउँछन् । तर केरुङ र तातोपानी नाकामा भइरहेको समस्याले धेरै व्यवसायीले घाटामा पनि रहेको उनीहरूको गुनासो छ ।

प्रकाशित : आश्विन १५, २०७८ ०७:१७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×