रेल चलाउने मिति फेरि सर्‍यो- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार

रेल चलाउने मिति फेरि सर्‍यो

विमल खतिवडा

काठमाडौँ — भारतबाट रेल सेट खरिद गरेर ल्याएको १० महिना पुग्न लाग्यो । तर अझै सञ्चालनको टुंगो लाग्न सकेको छैन । भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय र नेपाल रेलवे कम्पनीले पटकपटक सञ्चालन मिति तय गर्दै आए पनि भारतले निर्माण गरेका संरचना अझै हस्तान्तरण हुन सकेका छैनन् । पछिल्लो पटक असार अन्तिमसम्म रेल चलाउने तयारी थियो ।

तर असारभित्रै रेल चलाउन सक्ने अवस्था नरहेको भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयले जनाएको छ । भौतिक पूर्वाधार तथा यातायातमन्त्री वसन्तकुमार नेम्वाङले जेठ अन्तिममा अवस्था सहज हुनेबित्तिकै रेल चलाउन निर्देशन दिएका थिए । रेलमा काम गर्ने कर्मचारीको तालिम नसकिई रेल चल्न नसक्ने मन्त्रालय आफैंले उल्लेख गर्दै आएको छ । नीतिगत, व्यावहारिक र प्राविधिक सबै कुराको व्यवस्थापन भइसकेकाले निषेधाज्ञा खुल्नासाथ सञ्चालनको तयारीमा लाग्न मन्त्री नेम्वाङले निर्देशन दिएका थिए ।

निषेधाज्ञा खुकुलो भयो । तर कर्मचारी तयार भइनसक्दा रेल चल्नेबारे अझै अन्योल छ । जयनगर–जनकपुर खण्डमा रेल चलाउने तयारी गरेको यो पहिलो घटना भने होइन । गत असोज २ मा ल्याइएका दुई रेल सेट चलाउन धेरै मिति तय गरिए । तर पालले छोपिएका रेलको ‘घुम्टो’ अझै खुल्न सकेन । गत वर्ष पनि सञ्चालनमा कोभिडको प्रभाव परेको र यो वर्ष पनि त्यही समस्या दोहोरिएको मन्त्रालयले जनाएको छ ।

निषेधाज्ञाअघि भारतीय प्राविधिकको उपस्थितिमा १० दिनसम्म तालिम सञ्चालन भयो । एकमहिने तालिम नसकिँदै निषेधाज्ञा भएपछि बीचमै तालिम रोकियो । तालिम शुक्रबार (असार २५ मा) सकिने भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयका प्रवक्ता केशवकुमार शर्माले बताए । ‘स्टेसनहरू बिग्रिने र कहिले सामान चोरी हुने भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘सामान चोरी भएका ठाउँमा राख्न लगाउने, संरचना भत्किएका र बिग्रिएका ठाउँमा बनाउन लगाएर साउन ६ गते भारतले संरचना हस्तान्तरण गर्ने तयारी छ ।’ संरचना हस्तान्तरण गरेपछि साउन दोस्रो साताभित्रै रेल चलाउने गरी काम भइरहेको उनको भनाइ छ ।

यता रेल विभागका पूर्वमहानिर्देशक बलराम मिश्र भने रेल सेट खरिद सम्झौता गर्ने बेलामै भारतसँग २६ जना प्राविधिक ल्याउनेबारे टुंगो लगाउन नसक्दा अहिले समस्या आएको बताउँछन् । तत्कालीन भौतिकमन्त्री रघुवीर महासेठले तत्काल रेल खरिद अगाडि बढाउने कुरामा मात्र चासो देखाएको उनको भनाइ छ । ‘रेल सेट बन्न समय लाग्ने देखिएपछि पहिला यसतर्फ नै सबैको ध्यान गयो,’ उनले भने, ‘मन्त्री महासेठले पनि भारतबाट रिटायर्ड कर्मचारी ल्याएर रेल चलाउने र त्यहीबीचमा नेपाली कर्मचारी भर्ना गर्ने भन्ने सोच बनाउनुभएको थियो तर त्यसो हुन सकेन ।’

रेल ल्याउन धेरै मिहिनेत परेको उनले बताए । ‘विभागले तयारीमा कुनै ढिलाइ गरेको थिएन, यहीबीचमा कोभिड पनि देखापर्‍यो, त्यो बेलामा रेल चलाउन र कर्मचारीका लागि नियम–कानुन पनि थिएनन्,’ उनले भने । अहिले समन्वय अभावले गर्दा रेल चलाउन ढिलाइ भएको उनको बुझाइ छ । कर्मचारीदेखि कार्यालय व्यवस्थापन आदि सबै तयारी भइसकेको जनाइएको छ । अध्यादेशमार्फत रेल सञ्चालनसम्बन्धी कानुन पनि आइसकेको छ ।

अहिले जयनगरदेखि कुर्थासम्म ३५ किलोमिटरमा रेल चल्नेछ । त्यसपछि थप १७ किमि दूरीमा रहेको विजलपुरासम्म रेल पुग्ने जनाइएको छ । रेल सेट जनकपुरको इनर्वा स्टेसनमा सशस्त्र प्रहरीको बेसक्याम्पअघि पालले छोपेर राखिएको छ । रेल सेट ८४ करोड ६५ लाख रुपैयाँमा भारतको कोंकण रेलवे कर्पोरेसन लिमिटेडले तयार गरेर दिएको हो । अहिले कोंकणकै प्राविधिकले थन्किएका रेलको जाँच गर्दै आएका छन् ।

प्रकाशित : असार २४, २०७८ ०७:२२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

लगातार चार दिन घट्यो नेप्से

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — अघिल्ला तीन कारोबार दिन लगातार घटेको नेप्सेले बुधबार पनि सोही प्रवृत्ति पछ्याएको छ । यसअनुसार बुधबार करिब १७ अंक घटेर समग्र नेप्से २ हजार ८ सय १.१३ अंकमा ओर्लिएको छ ।

अघिल्लो दिनको तुलनामा नेप्से ०.६० प्रतिशतले कम हो । गत आइतबार करिब साढे ६, सोमबार करिब १२ र मंगलबार ५.२४ अंकले नेप्से घटेको थियो ।

नेप्से परिसूचकसँगै अघिल्ला दिन कारोबार रकम पनि लगातार घटेको थियो । तर, मंगलबारको तुलनामा बुधबार कारोबार रकममा सामान्य सुधार भएको छ । बुधबार करिब ४६ हजार २ सय कारोबारबाट २ सय २२ कम्पनीका १ करोड १६ लाख ६४ हजार २ सय ७ कित्ता सेयर किनबेच भए । ती किनबेचमा ४ अर्ब ५८ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । कारोबार रकम अघिल्लो दिनको भन्दा बढी हो ।

मंगलबार करिब ४६ हजार कारोबारबाट २ सय २० कम्पनीका १ करोड १ लाख ३५ हजार २ सय ९ कित्ता सेयर किनबेच भए । ती किनबेचमा ४ अर्ब २२ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भयो । सोमबार ४ अर्ब ५८ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको थियो । यसअघि नेप्से निरन्तर बढिरहँदा दैनिक करिब २० अर्ब रुपैयाँसम्म कारोबार भएको छ ।

नेप्से घटेपछि सेयर बजारको आकार कुल बजार पुँजीकरण पनि घटेर ३८ खर्ब ९६ रुपैयाँ कायम भएको छ । अघिल्लो दिन यस्तो पुँजीकरण ३९ खर्ब २० अर्ब रुपैयाँ थियो । कोभिड–१९ को कारणले सिर्जित लकडाउनका कारण अर्थतन्त्रका अन्य गतिविधि ठप्प भएकाले लगानीकर्ता सेयर बजारमा भित्रिएका थिए । यही कारण सेयर बजारले उच्च गति लिएको थियो । अहिले आर्थिक वर्षको अन्तिम साता भएकाले पनि सेयर बजारमा उत्साह नदेखिएको जानकारहरू बताउँछन् ।

साउन पहिलो साता राष्ट्र बैंकले आगामी मौद्रिक नीति सार्वजनिक गर्ने तयारी गरेको छ । मौद्रिक नीतिमा पुँजीबजार सम्बन्धमा के कस्तो नीतिगत व्यवस्था गर्छ त्यसका आधारमा पुँजीबजारको गति निर्धारण हुने जानकारहरूको भनाइ छ ।

बुधबार सेयर बजारमा कारोबारमा आएकामध्ये विकास बैंक र लघुवित्त उपसमूहबाहेक सबैको परिसूचक घटेको छ । तर, विकास बैंक उपसमूहको परिसूचक ०.२६ र लघुवित्तको ०.३८ प्रतिशतले बढे । नेप्सेको वर्गीकरणमा ‘क’ वर्गमा रहेका कम्पनीहरूको सेयर कारोबार मापक सेन्सेटिभ परिसूचक ०.२९ र व्यापारमा रहेका सबै कम्पनीहरूको सेयर कारोबार मापक फ्लोट परिसूचक ०.५३ प्रतिशतले घटे ।

प्रकाशित : असार २४, २०७८ ०७:२०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×