लम्ब्याइँदै मदन भण्डारी लोकमार्ग- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार

लम्ब्याइँदै मदन भण्डारी लोकमार्ग

१२६० किमि लामो सडक १३६० किमि पुर्‍याइने, हालसम्म ६६७ किमि कालोपत्र पूरा
दीपेन्द्र विष्ट

काठमाडौँ — सरकारले मदन भण्डारी लोकमार्गको लम्बाइ बढाएर १ हजार ३ सय ६० किलोमिटर पुर्‍याउने भएको छ । हाल १ हजार २ सय ६० किमि लामो यो लोकमार्गलाई थप सय किमि लम्ब्याउने तयारी गरिएको भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयले जनाएको छ ।

गुल्मीको रिडीदेखि प्यूठान, रोल्पा हुँदै सुर्खेतसम्मको केही खण्डलाई लोकमार्गमा थप्न लागिएको मन्त्रालयका एक उच्च अधिकारीले बताए । ‘केही दिनभित्रै यो निर्णय हुँदै छ,’ उनले भने ।

२०७५ जेठ ६ मा सरकारले चुरे तथा भित्री मधेसका उपत्यकालगायत मुलुकका प्रमुख सहर धरान, गाईघाट, हेटौंडा, भरतपुर, घोराही, सुर्खेत हुँदै डडेलधुराको रूपालमा गएर टुंगिने गरी लोकमार्ग बनाउन थालेको थियो । हेटौंडापूर्वको अधिकांश खण्डको काम सकिने चरणमा रहेको मदन भण्डारी सडक आयोजनाले जनाएको छ । हाल लोकमार्गको ४ सय ९३ किमि सडक विभाग र ७ सय ७७ किमि आयोजनाले निर्माण गरिरहेको आयोजना प्रमुख उमेशविन्दु श्रेष्ठले बताए । ‘पुल निर्माण, ठेक्का, कालोपत्र गर्ने काम धमाधम भइराखेको छ,’ उनले भने, ‘पश्चिम खण्डको विस्तृत अध्ययन प्रतिवेदन (डीपीआर) तयार भइरहेको छ ।’

चुरे तथा भित्री मधेसमा रहेका बस्ती विकासका लागि सडक यातायात पुर्‍याउन सरकारले यो लोकमार्ग बनाउन थालेको थियो । ‘पूर्व मेचीदेखि पश्चिम महाकालीसम्मको चुरे क्षेत्रलाई औद्योगिक करिडोरका रूपमा विकास गर्न आवश्यक देखिएपछि लोकमार्गको योजना बनेको हो,’ उनले भने । सडक बनेपछि चुरे क्षेत्र आसपासका चुनढुंगा, कोइला, फलामलगायत खानी सञ्चालनको प्रशस्त सम्भावना रहनेछ । प्रमुख सहर जोडिने भएकाले त्यहाँका उत्पादित वस्तुले बजार पाउनेछन् । ती सहरमा औद्यौगिकलगायत आर्थिक गतिविधि बढ्ने उनको दाबी छ ।

अब झापाको बाहुनडाँगीबाट सुरु भई डडेलधुराको रूपालसम्म करिब १ हजार ३ सय ६० किमि सडक हुने उनले बताए । यो लोकमार्गले धरान, चतरा, उदयरपुरको गाईघाट, कटारी, सिन्धुलीको सिन्धुलीमाढी, मकवानपुरको हेटौंडा, पूर्वी नवलपरासीको गैंडाकोट, पाल्पाको रामपुर, गुल्मीको रिडी, रोल्पा, प्यूठान हुँदै सुर्खेत जोड्नेछ  । गुल्मीको तम्घास, सिमलटारी, प्यूठानको बागदुला, देवीस्थान, दाङको घोराही, तुलसीपुर, पुरनधारा, सुर्खेतको बोटेचौर, बड्डीचौर, डोटीको सिमचौर, बीपीनगर, कैलालीको सहजपुर, बुडर, जोगबुढा हुँदै रूपालसम्म पुग्नेछ ।

दुई लेन प्रस्ताव गरिएको यो सडक निर्माणको लागत ५ अर्ब रुपैयाँभन्दा बढी अनुमान गरिएको छ । सडक ठाउँठाउँमा मध्यपहाडी, पूर्वपश्चिम राजमार्ग र धरान–चतरा राजमार्गका विभिन्न खण्डमा जोडिनेछ । प्रमुख श्रेष्ठका अनुसार धरान–चतरा–गाईघाट–सिन्धुलीमाढी–हेटौंडा खण्ड निर्माणकार्य तीव्र पारिएको छ । हेटौंडादेखि गैंडाकोटसम्म पूर्व–पश्चिम राजमार्ग नै प्रयोग हुनेछ । गैंडाकोटबाट पाल्पाको रामपुर हुँदै लोकमार्गले गुल्मी जोड्नेछ । यो खण्ड कालोपत्र भइसकेको छ । सिन्धुली–हेटौंडा खण्डको १ सय २ किमि र ३३ वटा पुलको पनि निर्माण भइसकेको छ । धरान–झापा खण्डमा ४९ वटा पुल नेपाल सरकारले निर्माण गरे पनि विश्व बैंकबाट रकम शोधभर्ना हुने गरी बनाइएको हो । आयोजनाका अनुसार लोकमार्गअन्तर्गत ६६७ किमि सडक कालोपत्र भइसकेको छ ।

केही खण्डमा डीपीआर बाँकी रहे पनि यसै वर्ष काम सुरु हुने आयोजनाले जनाएको छ  । केही खण्डमा नयाँ ट्र्याक खोल्नुपर्नेछ । केही खण्डमा स्तरोन्नति मात्रै गरे पुग्ने श्रेष्ठले बताए । पश्चिम क्षेत्रअन्तर्गत विभिन्न खण्ड निर्माणका लागि कार्यालय स्थापना गरी निर्माणको प्रक्रिया थालिएको छ । लोकमार्गअन्तर्गत विभिन्न खण्डमा अहिले पनि सवारी साधन चलिरहेका छन् ।

प्रकाशित : वैशाख १२, २०७८ ०६:५१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

१२ स्मार्ट सिटीलाई बजेट सुनिश्‍चित

गौरीगन्ज, चन्द्रपुर, मौलापुर, काभ्रे उपत्यका, गुन्डु–बालकोट क्षेत्र, वालिङ, लुम्बिनी, तुलसीपुर, दुल्लु, भीमदत्त, धनकुटा र अमरगढी स्मार्ट सहर बन्दै 
दीपेन्द्र विष्ट

काठमाडौँ — सरकारले बजेट सुनिश्चितासहित १२ वटा ‘स्मार्ट सिटी’ बनाउने निर्णय गरेको छ । चैत २५ मा बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले तत्काल वातावरण मूल्यांकनसहित खरिद प्रक्रिया अघि बढाउने निर्णय गरेको हो ।

झापाको गौरीगन्ज, रौतहटको चन्द्रपुर र मौलापुर, काभ्रे उपत्यका, भक्तपुरको गुन्डु–बालकोट क्षेत्र, स्याङ्जाको वालिङ, रूपन्देहीको लुम्बिनी र धनकुटालाई स्मार्ट सिटी बनाउने निर्णय गरेको हो ।

दाङको तुलसीपुर, दैलेखको दुल्लु, कञ्चनपुरको भीमदत्त र डडेलधुराको अमरगढीलाई स्मार्ट सिटी बनाउने निर्णय गरिएको भवन निर्माण विभागमा महानिर्देशक नवराज प्याकुरेलले जानकारी दिए । ‘निर्णय भयो भन्ने जानकारी पाएँ, विस्तृत रूपमा के निर्णय भएको छ, थाहा भएन,’ उनले भने ।

वातावरण मूल्यांकनसहित खरिद प्रक्रिया अघि बढाउने गरी मन्त्रालयलाई निर्देशनसमेत आइसकेको सहरी विकास मन्त्रालयका एक उच्च अधिकारीले कान्तिपुरलाई बताए । ‘अब वातावरणीय अध्ययनसहित प्रक्रिया अघि बढाउछौं,’ ती अधिकारीले भने, ‘केही दिनमै त्यसको काम थाल्छौं ।’ प्रत्येक सहर विकासका लागि बजेट सुनिश्चिततासहितको निर्णय भएको उनको भनाइ छ । ‘प्रत्येक सहरका विकासका लागि १/१ अर्ब रुपैयाँका दरले १२ अर्ब रुपैयाँ विनियोजन गर्ने निर्णय भएको छ,’ उनले भने, ‘सहरीकरणसँग स्मार्ट सहर निर्माण गर्नैपर्छ ।’

तर यसअघिको सरकारले २०७४ असार २८ मा गरेका निर्णयमा विशेष महत्त्वसाथ स्मार्ट सिटी बनाउने केही सहरलाई यस पटकको निर्णयमा हटाएको छ । त्यसको साटो प्रधानमन्त्री केपी शर्माको गृह जिल्ला झापाको गौरीगन्जलाई स्मार्ट सिटीका रूपमा विकास गर्ने निर्णय गरेको छ । त्यसैगरी सहरी विकासमन्त्री प्रभु साहको गृह जिल्ला रौतहटको मौलापुरलाई स्मार्ट सिटीका रूपमा विकास गरिने भएको छ । यससँगै मन्त्री साहको जिल्लामा दुई वटा स्मार्ट सिटी बन्नेछन् । पूर्वमन्त्री एवं सांसद महेश बस्नेतको निर्वाचन क्षेत्रमा पर्ने भक्तपुर नगरपालिकाको गुन्डु–बालकोट क्षेत्रलाई तत्काल स्मार्ट सिटीका रूपमा विकास गर्ने निर्णय पनि भएको छ ।

यसअघिकै रौतहटको चन्द्रपुरलाई स्मार्ट सिटीको रूपमा विकास गर्ने निर्णय भएको छ । तत्कालका लागि चितवनको भरतपुर, कैलालीको टीकापुर, गोरखाको पालुङटार र निजगढको बारालाई स्मार्ट सिटीका रूपमा विकास गर्ने सूचीबाट हटाइएको छ । सरकारले करिब सात वर्षअघि ‘लुम्बिनी शान्ति सहर’ को गुरुयोजना बनाउने निर्णय गरेको थियो ।

यसमा आधुनिक सूचना प्रणालीका सबै संयन्त्रको परिकल्पना, पार्क, हरियाली र वातावरणमैत्री तथा प्रदूषणरहित सहरका रूपमा ‘लुम्बिनी शान्ति सहर’ लाई अघि सारेको थियो । यी अवधारणासहित करिब तीन वर्षअघि सरकारले पहिलो चरणमा रूपन्देहीको लुम्बिनी, गोरखाको पालुङटार र बाराको निजगढलाई स्मार्ट सिटी बनाउने निर्णय गरेको थियो ।

सन् २०५० सम्ममा विश्वका ६० प्रतिशतभन्दा बढी जनसंख्या सरहरी क्षेत्रमा बस्ने अनुमान छ । त्यसका लागि सुरक्षित खाना, सफा पानी यातायात, र पर्याप्त ऊर्जा सहरका मुख्य समस्या हुनेछन् । सहरलाई सामाजिक, वातावरणीय र आर्थिक रूपले चलायमान बनाउन निकै कठिन हुनेछ । त्यसकारण सहरलाई अहिल्यैदेखि स्मार्ट बनाउन थालिएन भने पछि विकराल समस्या आउने सहरी विज्ञहरूको भनाइ छ ।

प्रकाशित : वैशाख ४, २०७८ ०८:१६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×