माथिल्लो तामाकोसीको सुरुङ परीक्षण एक साताभित्रै- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

माथिल्लो तामाकोसीको सुरुङ परीक्षण एक साताभित्रै

विजय तिमल्सिना

काठमाडौँ — राष्ट्रिय गौरवको आयोजना माथिल्लो तामाकोसी जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङ र पेनस्टक पाइपको प्राविधिक परीक्षण एक साताभित्रै सुरु हुने भएको छ । करिब दुई साताको प्राविधिक परीक्षणपछि ७६ मेगावाट क्षमताको पहिलो युनिटबाट विद्युत् उत्पादन परीक्षण सुरु हुने आयोजनाले जनाएको छ ।

४५६ मेगावाट कुल क्षमता भएको आयोजनाको पेनस्टक पाइपमा राख्नुपर्ने एक्सपान्सर ज्वाइन्ट पाइप ठेकेदार कम्पनीले समयमै उत्पादन गर्न नसकेपछि संशोधित डिजाइनको पाइप जडान गरी आयोजना निर्माणको गतिलाई तिव्र पारिएको थियो । आयोजनाका प्रवक्ता गणेश न्यौपानेले आइतबार वा ढिलोमा आगामी बुधबारदेखि सुरुङमा पानी भरेर सुरुङ र पेनस्टक पाइपको प्राविधिक परीक्षण सुरु गर्ने तयारी रहेको जानकारी दिए ।

पहिलो युनिटबाट विद्युत् उत्पादन सुरु भएलगत्तै प्रत्येक महिना प्रत्येक युनिटबाट विद्युत् उत्पादन गर्दै जाने आयोजनाको तयारी छ । ‘पिकिङ रन अफ रिभर’ प्रकृतिको आयोजनामा ६ युनिट छन् । प्रत्येक युनिटबाट ७६ मेगावाट विद्युत् उत्पादन हुनेछ । मुख्य सुरुङबाट टर्बाइनसम्म आउने पाइपमा राख्नुपर्ने एक्सपान्सर ज्वाइन्ट ठेकेदार कम्पनीले समयमै उत्पादन गर्न नसकेपछि यसको डिजाइन संशोधन गरिएको थियो ।

आयोजनामा भइरहेको ढिलाइप्रति प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको समेत उच्च चासो दिने गरेका छन् । प्रधानमन्त्री ओलीले वैशाख २ मा एक सार्वजनिक कार्यक्रममै माथिल्लो तामाकोसीमा भइरहेको ढिलाइ अस्वाभाविक भएको टिप्पणी गरेका थिए । ढिलाइकै कारण प्रतिदिन प्रत्यक्ष रुपमा ५ करोड रुपैयाँ घाटा भइरहेको भन्दै उनले अब पनि आयोजनामा ढिलाइ भए अमान्य हुने धारणा राखेका थिए । ‘अत्यन्तै अस्वाभाविक ढंगले माथिल्लो तामाकोसीको काममा ढिलासुस्ती भइरहेको छ,’ प्रधानमन्त्रीको टिप्पणी थियो, ‘यस्तो ढिलासुस्ती अब मान्य हुँदैन ।’ केही महिनायता प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयले निर्माण कार्यलाई गति दिन आयोजना व्यवस्थापनलाई ताकेता गरिरहेको छ ।

आयोजनामा पेनस्टक पाइप जडानसहित हाइड्रोमेकानिकल कामको जिम्मा भारतीय कम्पनी ‘टेक्सम्याको’ ले पाएको थियो । तर कम्पनीले समयमै एक्सपान्सन ज्वाइन्ट पाइप उत्पादन गर्न नसक्दा आयोजना निर्माण सम्पन्न हुने मिति पर धकेलिएको भन्दै आयोजना व्यवस्थापनले डिजाइन संशोधन गरी काम अघि बढाएको हो । डिजाइन संशोधन नगर्दा आयोजना निर्माण मिति कम्तीमा ६ महिनापछि धकेलिने भएपछि परामर्शदाता कम्पनीको सल्लाहमा आयोजना व्यवस्थापनले एक्सपान्सन ज्वाइन्टको डिजाइन संशोधन गरेको हो ।

वर्षायाममा दिनमै ५ सय मेगावाटसम्म निर्यात

राष्ट्रिय गौरवको आयोजनामा सूचीकृत माथिल्लो तामाकोसीको उत्पादन मिति पटक–पटक संशोधन हुँदै आएको छ । २०७२ मा सक्ने लक्ष्य राखिए पनि निर्माणमा भएको ढिलाइले आयोजना पाँच वर्ष पछि धकेलिएको हो । आयोजनाको निर्माण पूरा भई उत्पादन सुरु भएपछि वर्षायाममा नेपालले दैनिक ५ सय मेगावाटसम्म विद्युत् निर्यात गर्न सक्ने नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको आकलन छ ।

वर्षायाममा नेपालमा उत्पादित विद्युत् खपत हुन नसकी खेर जाने भन्दै प्राधिकरणले भारतीय बजारमा बिक्रीको तयारी गरिरहेको छ । भारतको केन्द्रीय विद्युत् प्राधिकरणले पनि आफूसँग ऊर्जा व्यापार सम्झौता भएका छिमेकी मुलुकबाट आफ्नो देशमा विद्युत् आयात गर्न सकिने गरी अन्तरदेशीय विद्युत् व्यापार कार्यविधि जारी गरिसकेको छ ।

कार्यविधिअनुसार प्राधिकरणले भारतीय कम्पनीलाई आफ्नो प्रतिनिधि तोकेपछि भारतको ‘डे अहेड’ र ‘टर्म अहेड’ बजारमा आफूले चाहेको परिमाणको विद्युत् बिक्री गर्न सक्ने कानुनी आधार तयार भएको छ । आयोजना निर्माणमा भएको ढिलाइले यसको लागत पनि महँगिँदै गएको छ । २०६५ चैतमा आयोजनाका लागि ३५ अर्ब २९ करोड रुपैयाँ लागत अनुमान गरिएको थियो । ६ वर्षमा आयोजना निर्माण हुने अपेक्षासहित तयार पारिएको अनुमानमा निर्माण अवधिको ब्याज साढे १३ अर्ब हुने उल्लेख थियो । सुरुमा निर्माण अवधिको ब्याजसहित आयोजनाको लागत ४८ अर्ब ७९ करोड हुने अनुमान थियो ।

पूर्णतः नेपाली लगानीमा निर्माण भइरहेको यो आयोजनाको लागत बढेर ७० अर्ब रुपैयाँ नाघ्ने अनुमान छ । ढिलाइकै कारण निर्माण अवधिको ब्याज साढे ६ अर्ब थपिने र कुल लागतमा साढे २० अर्ब थपिने संशोधित अनुमान छ । सरकारले हालसम्म आयोजनाका लागि १२ अर्ब दीर्घकालीन ऋण लगानी गरेको छ । मुद्रास्फीति, विदेशी मुद्राको विनिमय दरमा आएको परिवर्तन र आयोजनाको ढिलाइका कारण लागत महँगो हुन गएको आयोजना व्यवस्थापनको विश्लेषण छ ।

आयोजनामा कर्मचारी सञ्चय कोष, नेपाल टेलिकम, नागरिक लगानी कोष र राष्ट्रिय बिमा संस्थानले लगानी गरेका छन् । आयोजनामा प्राधिकरणको ४१ प्रतिशत, टेलिकमको ६, नागरिक लगानी कोष तथा राष्ट्रिय बिमा संस्थानको २–२ प्रतिशत संस्थापक सेयर छ । आयोजनाका लागि सर्वसाधारणबाट १५, दोलखावासीबाट १० प्रतिशत लगानी उठाइएको छ ।

प्रकाशित : वैशाख ९, २०७८ ०७:३७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मूर्ति स्थापनामा हजारौंको भीड

कोरोना संक्रमण रोक्न अत्यावश्यक कामबाहेक बाहिर नजान, २५ जनाभन्दा धेरै भेला नहुन र भौतिक दूरी कायम गर्न सरकारले निर्देशन दिएको छ । रामसीता मूर्ति स्थापना कार्यक्रममा यी कुरा ख्याल राखिएन । मञ्चमै ३० जनाभन्दा बढी थिए ।
रमेशकुमार पौडेल

चितवन — प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले ‘भगवान् राम जन्मेको’ दाबी गरेको चितवन माडीको अयोध्यापुरीमा बुधबार ‘भगवान्’ राम, सीता तथा लक्ष्मण र हनुमानको मूर्ति स्थापना गरिएको छ । मूर्ति राख्ने कार्यक्रममा हजारौं व्यक्ति सहभागी थिए । 

कोरोना संक्रमण रोक्न अत्यावश्यक कामबाहेक बाहिर नजान, २५ जनाभन्दा धेरै भेला नहुन र भौतिक दूरी कायम गर्न सरकारले निर्देशन दिएको छ । रामसीता मूर्ति स्थापना कार्यक्रममा यी कुरा ख्याल राखिएन । मञ्चमै ३० जनाभन्दा बढी थिए । संघीय मन्त्री, मुख्यमन्त्री, प्रदेश प्रमुखहरू, संघीय र प्रदेश संसद्का सदस्य र सरकारी अधिकारीहरू मञ्चमा आसिन थिए । मास्क नलगाउनेको संख्या अधिक थियो । प्रधानमन्त्रीको सरकारी निवास बालुवाटारबाट मूर्ति लिएर टोली मंगलबार माडी हिँडेको थियो ।

संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री भानुभक्त ढकालले माडीमा राम जन्मेको प्रमाणित गराउन र अयोध्याधाम निर्माण गर्न सरकारले निरन्तर सहयोग गर्ने वचन दिएका थिए । वाग्मती प्रदेशका मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले माडीको विकासमा रामधाम निर्माणले महत्त्वपूर्ण फड्को मार्ने बताए । माडी नगरपालिकाका मेयर ठाकुर ढकालले अयोध्याधाम निर्माणले माडीको काँचुली फेर्ने अवसर भएको बताए । ‘सम्माननीय प्रधानमन्त्रीले हामीलाई यो अवसर दिनुभएको छ, माडीलाई मणि बनाउने उहाँको चाहना हो, त्यहीअनुसार लगानी गर्नुहोस्, हामी माडीवासी साथ दिन तयार छौं,’ उनले भने ।

अयोध्याबारे अनुसन्धान गरेका लोकमणि पौडेलले माडीमा राम जन्मेको हो भनेर विश्वास गर्न सकिने आधार धेरै रहेको दाबी गरे । ‘वाल्मीकि रामायणको अयोध्या काण्ड पढ्दा जंगल र पहाडले घेरिएको सुन्दर अयोध्या भन्ने छ, भारतले जहाँ अयोध्या भन्ने गरेको छ, त्यहाँ पहाड छैन । पश्चिम बहने नदी पनि त्यहाँ छैन । माडीमा यो सब छ । मसँग यस्ता १०८ वटा आधार छन्,’ पौडेलले भने ।

गत भानुजयन्तीका दिन प्रधानमन्त्री ओलीले रामको जन्म भारतमा नभएर नेपालमा भएको र वीरगन्जदेखि पश्चिम ठोरीतिर राम जन्मभूमि रहेको मन्तव्य दिएका थिए । उनको यो मन्तव्य विवादमा परे पनि अयोध्यापुरीमा रामधाम बनाउने योजना अगाडि बढेको थियो । रामधामको गुरुयोजना बन्दै गरेको हुँदा तत्कालका लागि मूर्तिहरू ल्याएर अस्थायी मन्दिरमा राखिएको छ ।

प्रकाशित : वैशाख ९, २०७८ ०७:३१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×