विश्व बजारमा तेलको मूल्य घट्ने संकेत- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

विश्व बजारमा तेलको मूल्य घट्ने संकेत

नेपालमा तत्काल मूल्य घट्ने छाँट छैन
निगम भन्छ– ‘कच्चा तेलभन्दा पनि डलरको भाउले मूल्यमा प्रभाव पार्छ । डलर उकालो लागेकाले नेपालमा घट्ने सम्भावना कम छ ।’
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — कोभिड–१९ को पहिलो लहर घटेपछि अकासिएको तेलको मूल्य कोभिडको दोस्रो लहर व्यापक बनेलगत्तै घट्ने संकेत देखिएको छ । पछिल्ला केही सातादेखि लगातार बढिरहेको तेलको मूल्य सोमबार आएर घटेपछि विश्लेषकहरूले यसको मूल्य तल झर्ने आकलन गरेका छन् ।

तेल खपत गर्ने ठूला राष्ट्र भारतसहित अन्यत्र कोभिड–१९ को संक्रमण दर उच्च देखिइरहेका बेला तेलको माग घट्न सक्ने र सँगै यसको मूल्यमा पनि गिरावट आउन सक्ने आकलन गरिएको छ । कोभिड–१९ लाई नियन्त्रणका लागि विभिन्न देशले गर्न सक्ने लकडाउन, हवाई आवतजावतमा नियन्त्रण जस्ता कारण तेलको मूल्य घट्न सक्ने कारक बन्न सक्छन् ।

सोमबार मात्रै ब्रेन्ड क्रुडको मूल्य प्रतिब्यारेल १७ सेन्ट अर्थात् ० दशमलव ३ प्रतिशतका दरले घटेर प्रतिब्यारेल ६६ दशमलव ६० डलरमा आइपुगेको छ । ब्रेन्ड क्रुडको मूल्य गत साता मात्रै ६ प्रतिशतले बढेको थियो । कोभिड–१९ को पहिलो लहर कम भएको संकेतपछि विश्वव्यापी रूपमा बढेको आर्थिक गतिविधिका कारण तेलको माग उच्च हुँदा यसको मूल्य पनि बढ्दै गएको थियो । वेस्ट टेक्सस इन्टरमिडियट (डब्लूटीआई) तेलको मूल्य प्रतिब्यारेज १० सेन्टले घटेर ६३ दशमलव शून्य ३ डलरमा झरेको छ । यसको मूल्य ० दशमलव २ प्रतिशतले कम भएको हो । गत साता मात्रै यसको मूल्य प्रतिब्यारेल ६ दशमलव ४ प्रतिशतले बढेको थियो ।

‘कोभिडविरुद्धको भ्याक्सिनको प्रभाव विकसित देशका सडकमा गुड्ने सवारीले पनि संकेत गरेका छन् । तर भारत र ब्राजिलजस्ता उदाउँदो अर्थतन्त्रमा कोभिड संक्रमणको घटना पुरानै अवस्थामा फर्किंदा यसले अर्थतन्त्रको पुनरुत्थानमा प्रभाव पारेको छ,’ वित्तीय विश्लेषण गर्ने निकाय एएनजेडले सोमबार सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनमा भनिएको छ । भारतमा कोभिड संक्रमणको दर उच्च देखिएको छ । एकै दिन भारतमा २ लाख ७३ हजारभन्दा बढीमा संक्रमण देखिएको तथ्यांक छ । यो तथ्यांकका आधारमा भारत अमेरिकापछिको सबैभन्दा बढी कोभिड संक्रमित भएको देश बनेको छ । अमेरिकामा हालसम्म तीन करोडभन्दा बढीमा कोभिड संक्रमण देखिएको तथ्यांक छ । भारतमा कोभिड संक्रमणका कारण मृत्यु हुने संख्या पनि बढेर १ लाख ८० हजारभन्दा बढी पुगिसकेको छ ।

कोभिड संक्रमणको दर बढेसँगै हङकङले भारतसहित पाकिस्तान र फिलिपिन्सबाट आउने जहाजलाई अप्रिल २० तारिखदेखि प्रतिबन्ध लगाउने घोषणा गरिसकेको छ । अन्य ठूला अर्थतन्त्रको तुलनामा कोभिड संक्रमण दर कम भएको जापानमा पनि चौथो चरणको संक्रमण फैलिन सक्ने रोयटर्सको मासिक सर्वेक्षणले देखाएको छ । जसका कारण जापानको अर्थतन्त्रको गतिविधिसमेत प्रभावित हुनेछ ।

जापानले मात्रै मार्चमा गरेको तेल आयात गत वर्षको सोही महिनाको भन्दा १७ प्रतिशतले कम भएको छ । गत वर्ष मार्चमा जापानले प्रतिदिन २५ लाख ब्यारेल तेल आयात गरेको थियो । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य घट्ने संकेत देखिए पनि नेपालमा भने तत्काल सम्भव नभएको जानकारहरू बताउँछन् । नेपाल मुख्यतः ब्रेन्ट क्रुड र अमेरिकी डलरले प्रभाव पार्ने नेपाल आयल निगमका निमित्त नायब कार्यकारी निर्देशक नागेन्द्र साहले जानकारी दिए । ‘तेलको भाउ मुख्यतः दुई कुराले निर्धारण गर्छन् । पहिलो भनेको ब्रेन्ट क्रुड आयल हो । अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य त्यति घटेको देखिँदैन । दोस्रो, अमेरिकी डलरको मूल्यले पनि प्रभाव पार्छ,’ साहले भने, ‘१५/२० दिनअघि एक सय १६ रुपैयाँ भाउ रहेको डलर अहिले एक सय २० रुपैयाँ पुगेको छ । डलरको कारोबार हुँदा पछिल्लो समय एक डलरमै ४ रुपैयाँ बढेको छ । जसले गर्दा भाउ तत्काल घट्ने संकेत छैन ।’

नेपालमा भारतबाट इन्धन आयात हुन्छ । भारतले भने मुख्यतः इरानबाट आयात गरिरहेको छ । कोभिडकै कारण पछिल्लो समय भारतको अर्थतन्त्र खस्किएको छ । अर्थतन्त्र कमजोर हुँदा डलर महँगिएको छ । त्यसको प्रत्यक्ष असर नेपालमा पनि परिरहेको निगमले जनाएको छ । निगमका अनुसार हाल १५ दिनमा ७० देखि ८० करोड रुपैयाँ नोक्सानमा छ । प्रतिलिटर १ रुपैयाँसम्म मूल्य घटे पनि तत्काल समायोजनको सम्भावना कम रहेको साहले बताए । निगका कार्यकारी निर्देशक सुरेन्द्रकुमार पौडेलले पनि डलरकै कारण तेलको मूल्य बढेको जानकारी दिए । ‘कच्चा तेलको भन्दा डलरको भाउले बढी प्रभाव पार्छ,’ उनले भने, ‘पछिल्लो समय डलर बलियो हुँदै गएको छ । डलर बढेपछि कच्चा तेलमा मूल्य घट्नुको अर्थ रहन्न ।’

प्रकाशित : वैशाख ८, २०७८ ०७:१९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

दृष्टिविहीनलाई एटीएम न मोबाइल बैंकिङ

दृष्टिविहीन भएकै कारण बैंकको आधारभूत सुविधा पाउन पनि गाह्रो
सीमा तामाङ

काठमाडौँ — लुभुकी खुसी आले मगर एक साताअघि नजिकैको एनआईसी एसिया बैंकको शाखामा गइन् । करिब ४ वर्षअघि औंठाछाप लगाएर खाता खोलेकी खुसीले आफ्नो खाताको जानकारी र मोबाइल बैंकिङ सुविधा लिन बैंकका कर्मचारीसँग प्रक्रियाबारे बुझिन् ।

बैंकका कर्मचारीले दृष्टिविहीनलाई मोबाइल बैंकिङको सुविधा दिने नियम नभएको बताए । ‘हस्ताक्षर गर्दा अरूले नक्कल गर्छ, सधैं एउटै प्रकारको हुँदैन भनेर औंठाछाप लगाएर बैंकमा खाता खोलें,’ खुसीले भनिन्, ‘औंठाछाप लगाएर खाता खोल्ने व्यक्तिलाई एटीएम, मोबाइल बैंकिङलगायत हरेक सुविधामा प्रतिबन्ध लगाइएको रहेछ ।’

मोबाइल बैंकिङ सुविधा नदिएर आफ्नो खातामा के–कति पैसा छ भनेर जान्न पाउने अधिकारमा पनि रोक लगाइएको उनको दाबी छ । खाताबारे जानकारी लिन पनि बैंकमा जानुपर्ने अवस्था रहेको र बैंकका कर्मचारीले पनि अन्य व्यक्तिसरह व्यवहार नगर्ने उनले गुनासो गरिन् । खुसीकै श्रीमान् मोहन विश्वकर्माले भने राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक हुम्ला, सिमकोट शाखाबाट खातासँगै मोबाइल बैंकिङ सुविधा लिएका छन् । कामको सिलसिलामा हुम्ला पुगेका मोहनले सोर्सफोर्समा ती सुविधा लिएको बताए ।

हस्ताक्षर गर्ने हुँदा दृष्टिविहीन सागर लामाले भने एटीएम र मोबाइल बैंकिङ दुवै सुविधा लिएका छन् । ग्लोबल आईएमई, एनआईसी एसिया र एनएमबी बैंकबाट उनले झन्डै एक वर्षअघि मोबाइल बैंकिङ सुविधा लिएका हुन् । अन्य बैंकले मोबाइल सुविधा दिए पनि नेपाल एसबीआई बैंकले भने सुरक्षाका कारण दिन मिल्दैन भनेको उनले गुनासो गरे । ‘हस्ताक्षर गर्ने हुँदा मैले सहजै मोबाइल बैंकिङ सुविधा र एटीएम कार्ड पनि लिएँ,’ उनले भने, ‘मोबाइल बैंकिङ स्क्रिन रिडर सफ्टवेयरबाट चलाउँछौं । तर एटीएम कार्ड प्रयोग गर्न साथी नै चाहिन्छ ।’ हालसम्म कुनै पनि एटीएममा स्क्रिन रिडर प्रोग्राम सुविधा नरहेको उनले जानकारी दिए । मोबाइल बैंकिङ दिने/नदिने बैंकका शाखा र त्यहाँ काम गर्ने कर्मचारीमा भर पर्ने उनको बुझाइ छ । ‘केही कर्मचारीमा दृष्टिविहीनले चलाउन सक्दैनन् भन्ने बुझाइ हुन्छ भने कुनै कर्मचारीलाई कुन सफ्टवेयरको प्रयोग गरेर चलाउँछन् भन्ने ज्ञान हुन्छ,’ उनले भने, ‘त्यसलै कर्मचारीमा पनि भर पर्छ ।’ दृष्टिविहीनले एटीएम प्रयोग गर्न नसक्ने हुँदा प्रायः बैंकले नदिने उनले बताए ।

झापाकी सुजाता लिम्बूलाई ग्लोबल आईएमई बैंकको सुन्धारा शाखामा खाता खोल्न डिसेबल कार्ड र आफन्त ल्याउनुपर्छ भन्दै फर्काए । त्यसपछि उनले कर्मचारीले भनेजस्तै आफन्त र डिसएबल कार्ड लिएर गएपछि उनको खाता खोलिदिए । उनले खाता खोलेपछि मोबाइल बैंकिङ सुविधा पनि लिए । तर एटीएम कार्डका लागि भने सिस्टम बनेको छैन भन्दै दिएनन् । ‘बैंकका कर्मचारीले तपाईंहरूले प्रयोग गर्न सक्ने सिस्टम बनेको छैन, सिस्टम बनाइसकेपछि बोलाउँछौं,’ उनले भने । झापा शनिश्चरेबाट एनआईसी एसियामा खाता खोलेकी लिम्बूलाई मोबाइल बैंकिङ सुविधा दिइएको छैन । काठमाडौं आएर मुख्य कार्यालयमा जाँदा पनि यो विषयमा कुरा गर्छौं, अहिले दिन मिल्दैन भनेर फर्काइएको उनले बताइन् । नेपाल राष्ट्र बैंकका बैंक तथा वित्तीय विभाग प्रमुख केदार न्यौपानेले भने राजधानीमा आयोजित एक कार्यक्रममा औंठाछाप लगाएर खाता खोल्ने ग्राहकलाई एटीएम तथा मोबाइल बैंकिङ नदिनू भन्ने निर्देशन नदिइएको प्रस्ट्याए । ‘अपांगता भएका व्यक्तिलाई यो सुविधा दिने, यो नदिने भन्ने राष्ट्र बैंकको नीतिमा छैन,’ उनले भने, ‘यस्ता सुविधा पाउनुभएको छैन भने बैंकको गुनासो तथा व्यवस्थापन इकाईमा गुनासो गर्न सक्नुहुनेछ, तपाईंहरूका गुनासोको सुनुवाइ हुनेमा विश्वस्त हुनुस् ।’

२०६८ सालको जनगणनाअनुसार नेपालमा ९४ हजार दृष्टिविहीन छन् । सरकारले दिएको सेवासुविधा लिने २५ हजारभन्दा बढीको बैंक खाता छ । औंठाछाप लगाउने व्यक्तिले पनि हस्ताक्षर गरेर एटीएम र मोबाइल बैंकिङ सुविधा लिएका छन् । औंठाछाप लगाएर पनि आफूले पाउने सेवासुविधा लिने एक सय जनाभन्दा कम रहेको ललितपुर नेत्रहीन संघ तथा समृद्ध नेपाल लगानी समूहका अध्यक्ष पर्वतराज विष्टले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख ८, २०७८ ०७:१८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×