आठ ठाउँबाट अनलाइन नक्सा- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

आठ ठाउँबाट अनलाइन नक्सा

नुमा थाम्सुहाङ

काठमाडौँ — नापी विभागले केही दिनभित्रै काठमाडौं उपत्यकाका आठ स्थानबाट अनलाइन नक्सा वितरण प्रणाली सेवा सञ्चालनमा ल्याउने भएको छ । त्यसमध्ये बिहीबार तीन स्थानबाट यस्तो सेवा सुरु गरिसकेको छ । उपत्यकाका डिल्ली बजार, भक्तपुर र कलंकीस्थित नापी कार्यालयमा यो सेवा सञ्चालनमा आइसकेको हो ।

थानकोटकी सेवाग्राही दमन्ता ढुंगानालाई बिहीबार अनलाइन नक्साप्रिन्ट हस्तान्तरण गर्दै प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली । तस्बिर : दीपक केसी/कान्तिपुर

चाबहिल, ललितपुर, मनमैंजु, टोखा र साँखुबाट पनि केही दिनमै सेवा सुरु गरिने विभागले जानकारी दिएको छ । यसैअन्तर्गत प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले बिहीबार डिजिटल सफ्टवेयरको स्विच थिचेर ‘मेरो कित्ता’ र नेपाल ल्यान्ड इन्फरमेसन सिस्टम (नेलिस) अनलाइन प्रणाली सुरु गरे । विभागले सुरु गरेको ‘मेरो कित्ता’ अनलाइन सेवा प्रणालीबाट नक्सा प्रिन्ट लिने पहिलो सेवाग्राही थानकोट महादेवस्थानकी दमन्ता ढुंगाना बनेकी छिन् । उनले थानकोटमा आफ्नो नाममा रहेको जग्गाको नक्सा प्रिन्ट लिएकी हुन् ।

कलंकीस्थित कार्यालयमा नक्साका लागि उनले अनलाइन आवेदन भरेकी थिइन् । विभागले यी दुई अनलाइन प्रणालीको सुरुवात गरेसँगै मुलुक डिजिटल नेपालको बाटोमा अघि बढेको प्रधानमन्त्री ओलीले बताए । ‘विभागले सुरु गरेको यस प्रणालीका तीन उद्देश्य छन्,’ उनले भने, ‘कम उपस्थिति, कागजको कम प्रयोग र पैसाको कम प्रयोग छ । एक सूत्रमा भन्नुपर्दा डिजिटल नेपालको एक अवधारणामध्ये यो पनि हो ।’ जमिनको उन्नत र वैज्ञानिक ढंगले प्रयोग गर्नुपर्नेमा उनले जोड दिए । साथै सरकारी कार्यालयबाट हुने कामको ढिलासुस्ती हटाउन पनि उनले निर्देशन दिए ।

मुलुक नयाँ युगमा प्रवेश गर्ने क्रममा यो एउटा सिँढी रहेको भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारणमन्त्री शिवमाया तुम्बाहाम्फेले बताइन् । यो प्रणालीले सेवाग्राहीले कार्यालयमा घन्टौं लाइन बस्नुपर्ने जस्ता समस्याबाट पार पाउने उनको भनाइ छ । सेवा प्रदान गरिरहेका मालपोत र नापी कार्यालयमा कम्प्युटरले राम्रो काम गरेन, बत्ती छैन र नेट चलेन जस्ता समस्याबाट सेवाग्राहीले मुक्ति पाउने उनले बताइन् । यस्ता समस्याको समाधान छिटोछरितो रूपमा गरी सेवाग्राहीलाई सहज सुविधा दिन कार्यालयका कर्मचारीलाई उनले निर्देशन दिइन् ।

नयाँ पुस्ता र बसाइँ सर्ने जनसंख्याका लागि यो सेवा विकास गरिएको भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयका सचिव टेकनारायण पाण्डेले जानकारी दिए । ‘अहिलेको जनसंख्या भनेको आफ्नै जन्मस्थानमा कम हुन्छन् । बसाइँ सर्ने जनसंख्या धेरै हुन्छन्,’ उनले भने, ‘उनीहरूका लागि जहाँ छ, त्यहीँको कार्यालयबाट सेवा लिन सक्ने गरी अनलाइन प्रणालीमा रूपान्तरण गरेका हौं ।’ जग्गा प्रशासनका सेवाग्राही भनेका आफैं भएकाले पदमा हुँदा वा भोलि नहुँदा जस लिने गरी प्रणाली विकास गर्न नसके पछुताउनुपर्ने हुन्छ । आफ्नै र आउने पुस्ताका लागि यस्ता प्रणाली विकास गरेको उनको भनाइ छ ।

विभागले सुरु गरेको नेलिस र मेरो कित्ता अनलाइन सेवा प्रणाली हुन् । नापनक्सा कार्यबाट संकलित विवरणको प्रयोगद्वारा जग्गा दर्ता तथा नक्सा अद्यावधिक गरी सेवा प्रवाह गर्ने प्रणाली हो, नेलिस । मेरो कित्ता भने अनलाइनमार्फत नक्सा, फिल्डबुक र प्लट रजिस्टर प्रिन्टसम्बन्धी सेवा गर्ने प्रणाली हो ।


प्रकाशित : वैशाख ३, २०७८ ०७:२७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अनलाइनमा ‘मेरो कित्ता’

नुमा थाम्सुहाङ

काठमाडौँ — घर, भवन निर्माण वा खरिदबिक्री प्रयोजनका लागि अब जग्गाधनीले नापी कार्यालय पुगेरै प्रिन्ट नक्सा लिनु नपर्ने भएको छ । जग्गाधनीले आफ्नो रेकर्डअनुसारको जग्गाको नक्सा अनुकूल ठाउँबाट आफैं प्रिन्ट गरेर लिन मिल्ने अनलाइन प्रणाली नापी विभागले सञ्चालनमा ल्याउने भएको हो ।

मातहतका कार्यालयहरूबाट प्रदान गरिने सेवालाई प्रविधिमैत्री बनाउन अनलाइन प्रणाली ‘मेरो कित्ता’ सञ्चालनमा ल्याउने विभागले जनाएको छ । सुरुमा यो सेवा काठमाडौं उपत्यकाका अति व्यस्त नापी कार्यालयहरूबाट मात्रै उपलब्ध हुनेछ । देशभरका १ सय २६ वटा कार्यालयबाट प्रदान गरिने सेवालाई क्रमिक

रूपमा प्रविधिमैत्री, छिटोछरितो र प्रभावकारी बनाउने उद्देश्यले अनलाइन प्रणाली विकास गरिएको विभागका सूचना अधिकारी दामोदर ढकालले बताए ।

विभागले पहिलो चरणमा बिहीबारबाट काठमाडौं उपत्यकाका ८ वटा नापी कार्यालयमा यो सेवा सुरु गर्न लागेको जानकारी उनले दिए । ‘सेवाग्राहीलाई घरमै बसी आफ्नो जग्गासम्बन्धी जानकारी लिन सहज होस् भनेर यो सफ्टवेयर सिस्टम विकास गरेका हौं,’ उनले भने । यसका लागि विभागले ‘नेपाल ल्यान्ड इन्फर्मेसन सिस्टम’ (एनईएलआईएस) प्रणाली तयार पारेको छ । यसमार्फत सेवाग्राहीले घरमै बसी ‘मेरो कित्ता’ अनलाइन सेवा प्रणालीबाट नक्सा प्रिन्ट, फिल्डबुक प्रिन्ट र राजस्व भुक्तानी गर्न सक्ने उनले

बताए । यसका लागि सेवाग्राहीले कुनै पनि ब्राउजरबाट ‘मेरोकित्ता.डीओएस.जीओभी.एनपी’ लगइन गर्नुपर्नेछ । ‘यो साइट लगइन गर्दा युजर नेम र पासवर्ड चाहिँदैन,’ उनले भने, ‘सेवाग्राहीले आफ्नो नाम, सम्पर्क नम्बर, जग्गाधनी पुर्जामा हुने कित्ता नम्बरलगायत विवरणहरू राख्नुपर्ने हुन्छ । प्राप्त विवरणलाई नापी कार्यालयले कारोबार गर्न योग्य छ/छैन भनी प्रमाणित गर्छ ।’

प्रमाणित भइसकेपछि मेरो कित्ताको साइटमा सेवाग्राहीले राखेको सम्पर्क नम्बरमा अनुरोध पूरा भयो भनी सन्देश जानेछ । त्यसपछि सेवाग्राहीले महालेखा नियन्त्रकको कार्यालयमा अनलाइन प्रणालीमार्फत राजस्व भुक्तानी गर्न आबद्ध जुनसुकै सेवा प्रदायकबाट राजस्व तिर्न सक्छन् । यो सेवा सुरु भएसँगै झूटा विवरण पेस गरी सेवा लिने क्रम हट्ने दाबी ढकालले गरे । उनका अनुसार घर बनाउन, बैंकबाट कर्जा लिन होस् वा जग्गाधनीको कुनै व्यक्तिगत प्रयोजनका लागि जग्गाको नक्सा आवश्यक पर्छ र यो सेवा सुरु भएपछि डिजिटल नक्सा नै प्राप्त गर्न सकिन्छ । उनले भने, ‘कम्प्युटर प्रिन्ट दिँदा पनि राजस्व बुझाउन सर्वसाधारण कार्यालय नै धाउनुपर्ने, भीडभाड हुने, समय लाग्ने भयो । त्यसैले घरमै बसी प्रिन्ट गर्न सक्ने व्यवस्था होस् भनेर यो प्रणालीको विकास गरेका हौं ।’

यो सेवाको सुरुआत प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले बिहीबार गर्दैछन् । सुरुमा डिल्लीबजार, भक्तपुर र कलंकीस्थित नापी कार्यालयमा तथा १/२ दिनभित्रै चाबहिल, ललितपुर, मनमैजु, टोखा र साँखुस्थित कार्यालयमा सेवा सञ्चालन गरिने विभागले जनाएको छ । ‘त्यसपछि जग्गाको धेरै कारोबार हुने ठाउँलाई प्राथमिकता राखेर आगामी आर्थिक वर्षभित्रमा देशभर सञ्चालनमा ल्याउँछौं,’ ढकालले भने ।

यो प्रणालीमा जग्गाको एक कित्ता बराबर एक सेवाग्राही मानिएको छ । बढी भीड हुने उपत्यकाका प्रत्येक कार्यालयमा करिब साढे ४ लाख कित्ता रहेको तथ्यांक छ । एक कार्यालयबाट दिनमा २/३ सयसम्म नक्सा प्रिन्टको माग आउने गर्छन् । अनलाइन सेवा सञ्चालनमा आएसँगै उपत्यकाका ८ कार्यालयबाट दिनमा १५/१६ सयसम्म सेवाग्राहीले सेवा प्रयोग गर्न सक्ने विभागको अनुमान छ ।

ढकालका अनुसार यो प्रणालीबाट नापी कार्यालयअन्तर्गतका विभिन्न सेवा तथा शुल्क, राजस्व मात्र बुझाउन सकिन्छ । लगातार दुई वर्षको प्रयासमा यो प्रणाली विकास गरी सञ्चालनमा ल्याउन लागिएको हो । ‘यसलाई सुरक्षित तवरले बनाएका छौं,’ ढकालले भने, ‘सरकारको केन्द्रीय तथ्यांक राखिने गभर्मेन्ट इन्टिग्रेटेड डाटा सेन्टरमा मेरो कित्ताको सर्भर छ । त्यसको अल्टर्नेट सर्भर विभागमा राखेका छौं । विभागमा राखेका सर्भरमा टेम्प्रेचर, प्रेसरलगायत अपनाउनुपर्ने सबै सुरक्षाको मापदण्ड पालना गरिएको छ ।’ बेला–बेला देखिन सक्ने समस्या समाधानका लागि विभागको डाटा सर्भरलाई अपग्रेड गर्दै लैजाने उनले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख २, २०७८ ०६:५९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×