स्याटेलाइट राख्न ५ परामर्शदाता अन्तिम सूचीमा- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार

स्याटेलाइट राख्न ५ परामर्शदाता अन्तिम सूचीमा

विजय तिमल्सिना

काठमाडौँ — सरकारले दुई वर्षभित्र राख्ने भनी घोषणा गरेको नेपालको आफ्नै स्याटेलाइटको नियमन र सुरक्षा गर्ने नीति, व्यापार तथा सञ्चालन मोडालिटी तयार पार्न चार अन्तर्राष्ट्रिय परामर्शदाता अन्तिम सूचीमा परेका छन् । नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणले पुस १ मा अन्तर्राष्ट्रिय बोलपत्र आह्वान गर्दै आशयपत्र मागेको थियो ।


प्राधिकरणले आह्वान गरेको आशयपत्रमा विभिन्न देशका ९ वटा कम्पनीले इच्छा देखाए पनि परामर्शदाता कम्पनीको योग्यता, अनुभव र क्षमताका आधारमा ५ वटा कम्पनीलाई अन्तिम सूचीमा राखिएको प्राधिकरणले जनाएको छ । फ्रान्सको युरोकन्सल्ट, दुबईको एसथ्री टेल, अमेरिकाको स्पेस पार्टनरसिप, बेलायतको लन्डन इकोनमिक्स लिमिटेड र भारतको केपीएमजी एसुरेन्स एन्ड कन्सल्टेन्सी सर्भिस अन्तिम सूचीमा छानिएका हुन् । अन्तिम सूचीमा छानिएका कम्पनीसँग प्राधिकरणले एक महिनाभित्र बुझाउने गरी आर्थिक र प्रस्ताव माग गर्ने र सोही आधारमा एक परामर्शदाता कम्पनी छनोट गरिने प्राधिकरणका प्रवक्ता मीनप्रसाद अर्यालले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार प्राधिकरणले प्राप्त प्रस्तावलाई क्वालिटी एन्ड कस्ट बेस्ड मेथड (गुणस्तर तथा मूल्यमा आधारित मूल्यांकन पद्धति) का आधारमा मूल्यांकन गरी परामर्शदाता कम्पनी छनोट गर्नेछ । परामर्शदाता कम्पनीले नेपालले राख्न लागेको स्याटेलाइटका लागि कानुनी प्रारूप तयार पार्नेदेखि स्याटेलाइट स्थापनाका लागि आह्वान गर्ने बोलपत्रको टेन्डर डकुमेन्ट र स्याटेलाइट राखिसकेपछि अनुगमनको कामसमेत गर्ने जिम्मेवारी तोकिएको छ । सरकारले पारित गरेको स्याटेलाइट नीति २०७७ मा सन् २०२२ भित्र नेपालको आफ्नै स्याटेलाइट स्थापना गर्ने लक्ष्य राखिएकाले सोही समयावधिभित्र स्याटेलाइट स्थापनाको काम सक्ने गरी प्रक्रिया अघि बढेको प्रवक्ता अर्यालले बताए । ‘परामर्शदाता कम्पनी छनोट भएको पहिलो ६ महिनाभित्रमा कानुनी प्रारूपको काम र स्याटेलाइट डिजाइन र स्थापनाका लागि टेन्डर डकुमेन्ट तयार हुन्छ,’ उनले भने, ‘स्याटेलाइट स्थापना भइसकेपछि त्यसको सुरक्षा र सञ्चालन अनुगमनको काम पनि परामर्शदाता कम्पनीले गर्छ ।’

प्राधिकरणलाई परामर्श सेवा उपलब्ध गराउन आशयपत्र पेस गर्नेमा चीनको बेइजिङ स्पेसकी टेक्नोलोजी, बेलायतको किस्पेटिमको जेभी, सिंगापुरको सेलेस्टियल कन्सल्टिङ र जर्मनीको स्पेसटेक पार्टनर्स पनि थिए । परामर्शदाताले स्याटेलाइट नियमन तथा सुरक्षा, व्यापार र सञ्चालन मोडालिटी, स्याटेलाइट स्थापनाका लागि बोलपत्र आह्वान गर्दा स्पेसिफिकेसन तयार पार्नुपर्ने, स्याटेलाइटको व्यावसायिक सम्भाव्यताको खोजी गर्नुपर्ने र स्याटेलाइट स्थापना भएपछिको नियमनको परामर्श सेवा पनि दिनुपर्ने प्रावधान आशयपत्रमा राखिएको थियो ।

प्राधिकरणले चार वर्षअघि पनि अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीबाट यस्तै खालको आशयपत्र मागेको थियो । तर मंसिर २२ मा उक्त प्रक्रिया रद्द गर्दै प्राधिकरणले नयाँ प्रस्ताव आह्वान गरेको हो । प्राधिकरणले पछिल्लो पटक माग गरेको आशयपत्रमा ४० प्रतिशत योग्यता, ५० प्रतिशत अनुभव र १० प्रतिशत क्षमताका आधारमा कम्पनी छनोट गरिने उल्लेख छ । प्राधिकरणले यसअघि २०७३ मा आशयपत्र आह्वान गर्दा १२ देशका २२ कम्पनीले नेपालको स्याटेलाइट स्थापनाका लागि परामर्श सेवा दिन र स्याटेलाइट स्थापनाका लागि इच्छा देखाएका थिए ।

अमेरिका, चीन, भारत, थाइल्यान्ड, सिंगापुर, क्यानडा, फ्रान्स, जापान, कोरिया, साउदी अरेबिया, रसिया र इजरायलका गरी २२ वटा कम्पनीले नेपालका लागि स्याटेलाइट राखिदिने रुचिसहित प्रस्ताव पेस गरेका थिए । सरकारले असार २ मा स्याटेलाइट नीति मन्त्रिपरिषद्बाट पारित गर्दै सन् २०२२ भित्र आफ्नै स्याटेलाइट स्थापना गर्ने लक्ष्य राखेको छ  । सरकारले पारित गरेको नीतिमा स्याटेलाइट सञ्चालनका लागि अन्य निकाय गठन नभएसम्मका लागि प्राधिकरणले नै यसको जिम्मेवारी लिने प्रावधान छ ।

नीतिका लागि आवश्यक निर्देशन र समन्वय गर्न सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री वा राज्यमन्त्रीको अध्यक्षतामा निर्देशक समितिसमेत गठन हुने उल्लेख छ । समितिमा राष्ट्रिय योजना आयोगका सदस्य, सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयका सचिव, अर्थ मन्त्रालयका सचिव र शिक्षा मन्त्रालयका सचिव सदस्य रहनेछन् । रक्षा मन्त्रालयका सचिव, नेपाल विज्ञान तथा प्रविधि प्रज्ञा प्रतिष्ठानका उपकुलपति, दूरसञ्चार प्राधिकरणका अध्यक्ष र स्याटेलाइटसम्बन्धी दुई जना विज्ञ पनि सदस्य रहनेछन् । नीतिमा स्याटेलाइट स्थापनाका लागि विभिन्न स्रोतसहित ग्रामीण दूरसञ्चार कोषमा रहेको रकम पनि परिचालन गर्न सकिने बताइएको छ । दूरसञ्चार सेवा प्रदायकले वार्षिक आयको २ प्रतिशत रकम यो कोषमा जम्मा गर्नुपर्नेछ ।

प्रकाशित : फाल्गुन २५, २०७७ ०८:२६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सन्दीपको बलमा सोमपालको ४ छक्का

काठमाडौं मेयर कप राष्ट्रिय क्रिकेट
कुशल तिमल्सिना

काठमाडौँ — सोमपाल कामीको विष्फोटक अर्धशतक सहयोगमा त्रिभुवन आर्मी क्लबले काठमाडौं मेयर कप राष्ट्रिय क्रिकेटमा पहिलो जित आत्मसाथ गरेको छ । यसअघि एपीएफसँग १ विकेटले हारेको आर्मीले काठमाडौं मेयर–११ माथि ५ विकेटको आरामदायी जितसँगै पुनरागमन गरेको छ । 

 काठमाडौं मेयर ११ का कप्तान सन्दीप लामिछानेको ओभरमा रन लिन दगुर्दै त्रिभुवन आर्मी क्लबका सोमपाल कामी (हरियो) । तस्बिर : इलिट जोशी/कान्तिपुर

अघिल्लो महिना राष्ट्रिय एकदिवसीय प्रधानमन्त्री कप विजेता आर्मीले सोमबार त्रिवि क्रिकेट मैदान कीर्तिपुरमा काठमाडौंले दिएको १ सय ५५ रनको लक्ष्य कप्तान विनोद भण्डारीको विजयी चौकासँगै २३.५ ओभरमा भेट्टायो ।

ओपनिङ गरेका सोमपालले ५१ बलमा ८० रनको सानदार इनिङ्स खेले । म्यान अफ द म्याच उनले १८ औं ओभरको अन्तिममा सन्दीप लामिछानेबाट लङअफमा क्याचआउट हुनुअघि ९ चौका र ६ छक्का प्रहार गरे । सन्दीपको बलमा मात्र सोमपालले ४ छक्का प्रहार गरेका थिए ।

‘सन्दीप निकै नै उच्चस्तरका बलर हुन् । उनको बलमा रक्षात्मक खेल्दा हामीलाई गाह्रो हुन्थ्यो । त्यसैले उनको बलमा आक्रामक खेल्ने प्रयास गरेको थिएँ, ब्याटमा बल लागिरहेको थियो, त्यसैले अन्य बलरसँग खेल्दा पनि सजिलो भयो,’ सन्दीपबारे खेल्ने रणनीति सोमपालले खेलपछि सुनाए ।

पहिलो खेलमा एपीएफसँग २८ रन बनाएका सोमपालले शीर्षक्रममा आफूलाई बलियो दाबेदारका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् । टिमको योजनाअनुसार नै आफूले ओपनिङ गरेको उनले बताए । ‘नयाँ प्रशिक्षक (डेभ ह्वाटमोर) आएसँगै उहाँले ब्याटिङमा केन्द्रित गर्नुभएको छ । उहाँमातहतमा मैले आफूलाई आत्मविश्वासी पाएको छु । अस्ति र आजको इनिङ्समा मेरो प्रदर्शन उहाँकै मार्गदर्शनको नतिजा हो,’ सोमपालले भने, ‘हामीले टिममा पनि सल्लाह गर्‍यौं । ओपनिङ गर्न म आफैंले चाहेको हुँ ।’ तीव्र गतिका बलरमा राष्ट्रिय टोलीमा रहेका सोमपालले आफू अलराउन्डरका रूपमा जिम्मेवारी बहन गर्ने तयारीमा रहेको स्वीकारे ।

सोमपालले एउटा एन्डबाट उत्कृष्ट ब्याटिङ गरे पनि अर्को एन्डबाट विकेट झरिरह्यो । अर्का ओपनर लोकेश बमले १ रनमात्र बनाउन सके । भीम सार्कीले १६ रन बनाउँदा रोहित पौडेल खाता खोल्न नपाउँदै अनिल खरेलको एलबीडब्लू धरापमा परे । कुशल मल्लले २३ बलमा २३ रन बनाए । कप्तान विनोद भण्डारी २० र राजेश पुलामी ८ रनमा अविजित रहे । काठमाडौंका सन्दीप र विपिन खत्रीले २–२ विकेट लिए ।

यसअघि टस हारेर ब्याटिङ गरेको काठमाडौं मेयरले ४२.१ ओभरमा अलआउट हुँदै १ सय ५५ रनस्कोर खडा गरेको थियो । खडक बोहरा (१९) र हरिशंकर साह (१८) ले पहिलो विकेटमा ४८ रनको साझेदारी गरी राम्रो सुरुआत दिलाएका थिए । त्यसपछि लगातार विकेट झर्दा १४.४ ओभरमै काठमाडौं ६५–४ को कठिन स्थितिमा पुगिसकेको थियो । यसबीच विपिन रावल ६ रनमा आउट भए भने सिद्धान्त लोहनीले खाता खोल्न सकेनन् ।

सन्दीप रजाली र सौरभ खनालबीच पाँचौं विकेटमा ६६ रनको ठोस साझेदारी रह्यो । ३४ औं ओभरमा सौरभ ४२ रनमा आउट हुँदा काठमाडौंले १ सय ३१ रन जोडेको थियो । स्कोर बोर्डमा २४ रन थप्दा काठमाडौंले बाँकी ५ विकेट गुमायो । सम्हालिएर ब्याटिङ गरेका सन्दीप रजालीले ३७ रन बनाए । सन्दीप लामिछानेले १३ रन बनाउनुबाहेक पुछारकाले खाता खोल्नै सकेनन् । काठमाडौंका ५ ब्याट्सम्यान शून्यमै पेविलियन फर्किए ।

काठमाडौंलाई सस्तैमा समेट्नेक्रममा आर्मीका शाहब आलमको प्रदर्शन उत्कृष्ट रह्यो । उनले १० ओभरमा १ मेडन राख्दै ३९ रन खर्चेर ४ विकेट लिए । जितेन्द्र मुखियाले ३ विकेट लिए । उनले १० ओभरमा ३ मेडन राख्दै ३८ रन खर्चिए । सोमपाल कामी र विक्रम सोबले १–१ विकेट बाँडे ।

मूलपानी मैदानमा आइतबार वाग्मती प्रदेशमाथि ९४ रनको सानदार जित पाएको काठमाडौंले त्रिवि मैदानमा अपेक्षाकृत खेल्न सकेन । कप्तान सन्दीप लामिछानेले ठूलो साझेदारी हुन नसक्दा धेरै रन बनाउन नसकिएको स्वीकारे । ‘हिजोको खेलमा अन्तिमक्रमका ब्याट्सम्यानको राम्रो प्रदर्शन थियो र हामीले राम्रो स्कोर गरेका थियौं । आज ओपनिङ राम्रो हुँदा पनि मध्यक्रममा ठूलो साझेदारी हुन सकेन,’ कप्तान सन्दीपले भने, ‘सायद हाम्रो कमजोरी यहीं रह्यो कि ब्याट्सम्यानहरूले जिम्मेवारी पूरा गर्न सकेनन् ।’

प्रकाशित : फाल्गुन २५, २०७७ ०८:२५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×