प्राविधिक नआउँदा विमानस्थलको काम रोकियो- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

प्राविधिक नआउँदा विमानस्थलको काम रोकियो

माधव ढुंगाना

भैरहवा — कोरोना महामारीका कारण विदेशी प्राविधिक आउन नसक्दा गौतम बुद्ध क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा उपकरण जडानको काम आठ महिनादेखि रोकिएको छ । ९३ प्रतिशत भौतिक संरचना पूरा भइसकेको यो आयोजनामा उपकरण जडानको काम बाँकी छ ।

सन् २०१४ मा शिलान्यास गरिएको आयोजनाको म्याद पाँचौं पटक थप गरेर आउँदो डिसेम्बरसम्म कायम गरिएको छ । उपकरण जडानका लागि करिब तीन महिना लाग्ने भएकाले डिसेम्बरसम्ममा आयोजना निर्माण पूरा हुन नसक्ने निश्चित छ । विदेशी प्राविधिक आउनेबारे अझै यकिन नभएकाले आयोजना निर्माण कार्य पूरा हुने अवधि पनि अनिश्चित बनेको हो । ‘उपकरण जडानका लागि आउनुपर्ने विदेशी जनशक्तिलाई जतिसक्दो चाँडो ल्याउन हामी निरन्तर प्रयासमा लागिरहेका छौं,’ आयोजना प्रमुख प्रवेश अधिकारीले भने, ‘सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरिरहेका छौं ।’ भौतिक संरचना निर्माणअन्तर्गत आईसीबी वानका लागि चीनबाट र मौसम, सञ्चार र विमानको दिशा पत्ता लगाउनेलगायत निर्माण कार्य आईसीबी टुतर्फका लागि थाइल्यान्ड, अमेरिका, अस्ट्रियालगायत मुलुकबाट प्राविधिक आउनुपर्ने उनले बताए ।

अधिकारीका अनुसार आईसीबी वानअन्तर्गतको चिनियाँ ठेकेदार कम्पनी नर्थ वेस्ट सिभिल एभिएसनले डिसेम्बरको पहिलो सातासम्ममा केही प्राविधिक ल्याउने तयारी गरेको जानकारी दिएको छ । चीनमा तेस्रो चरणको कोभिडविरुद्धको भ्याक्सिन लगाउन एक–दुई दिनमै सुरु हुने र त्यसको प्रक्रिया पूरा हुनासाथ प्राविधिक ल्याउने तयारी गरिएको ठेकेदार कम्पनीले बताएको उनले जानकारी दिए । आईसीबी वानअन्तर्गत जडान गर्नुपर्ने उपकरण करिबकरिब आयोजना स्थलमा आइपुगिसकेका छन् । रनवे लाइट, लिफ्ट, ब्यागेज ह्यान्डलिङ सिस्टमजस्ता मुख्य कार्यका लागि उपकरण जडान गर्न ३५ जना प्राविधिक आउनुपर्ने प्रस्ताव आयोजनाले गरेको छ ।

‘ठेकेदार कम्पनीले डिसेम्बर पहिलो सातासम्ममा केही प्राविधिक ल्याउने जानकारी दिए पनि उनीहरूको हवाई टिकट निश्चित भइनसकेकाले यकिनसाथ भन्न सकिएको छैन,’ आयोजना प्रमुख अधिकारीले भने, ‘प्राविधिक आउनासाथ उपकरण जडान कार्य सुरु भइहाल्छ ।’ आईसीबी वानतर्फको उपकरण जडानका लागि काम सुरु गरेको करिब तीन महिनामा पूरा हुने र त्यसका लागि भौतिक सबै संरचना तयार भइसकेको उनले जनाए । आईसीबी टुअन्तर्गतको ठेक्का थाइल्यान्डको एरो थाई कम्पनीले लिएको हो । यसअन्तर्गतका व्यवस्थापक प्रवीण न्यौपानेले पनि विदेशी प्राविधिक आयोजना स्थलमा ल्याउन प्रत्येक दिन पहल भइरहेको जनाए ।

प्रकाशित : मंसिर १२, २०७७ ०७:१८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

२७ प्रतिशत घट्यो विदेशी लगानी

चालू आर्थिक वर्षका तीन महिनामा २ अर्ब ९२ करोड रूपैयाँ विदेशी लगानी भित्रिएको छ
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — नेपाल भित्रिने रेमिट्यान्समा कोरोनाको प्रभाव नदेखिए पनि प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी (एफडीआई) प्रभावित भएको छ । चालु आर्थिक वर्षका तीन महिनामध्ये दुई महिनामा विदेशी लगानी घटेपछि यसलाई कोरोना प्रभावका रूपमा विश्लेषण गरिएको हो ।

चालु आर्थिक वर्षका तीन महिनामा २ अर्ब ९२ करोड रुपैयाँ विदेशी लगानी भित्रिएको राष्ट्र बैंकको तथ्यांक छ । गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा विदेशी लगानी करिब २७ प्रतिशत घटेको हो । ०७६ असोजसम्म यस्तो लगानी ३ अर्ब ९९ करोड रुपैयाँ थियो । गत साउनमा विदेशी लगानी ३.३ प्रतिशत घटेर १ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँमा सीमित भएको थियो । गत आर्थिक वर्षका सबै महिनामा उच्च दरले बढेको विदेशी लगानी चालु आर्थिक वर्षको सुरुकै महिनामा घटेको थियो । भदौमा विदेशी लगानी २३.३ प्रतिशतले बढेर २ अर्ब ४४ करोड रुपैयाँ भित्रियो । तर असोजमा यस्तो लगानी २६.८ प्रतिशत घटेको छ ।

कोरोनाको कारण विश्वव्यापी रूपमा विदेशी लगानी प्रभावित भइरहेको समयमा नेपालमा पनि त्यसको असर परेको राष्ट्र बैंकका प्रवक्ता गुणाकर भट्टले बताए । एक/दुई महिनाको तथ्यांककै आधारमा विदेशी लगानीको प्रवृत्ति विश्लेषण गर्न नसकिने पनि उनको भनाइ छ । ‘कोभिड–१९ का कारण विश्वभर नै लगानी विस्तारमा सुस्तता आएको देखिन्छ,’ उनले भने ।

‘नेपालमा धेरै विदेशी लगानी आउने देश भारतमा पहिलो त्रैमासमा कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जीडीपी) २४ प्रतिशत घटेको छ,’ उनले भने, ‘सञ्चालनमा रहेका परियोजनाहरूमा लगानी आउने क्रम जारी छ । यसकारण पनि विदेशी लगानी गत वर्षको भन्दा कम हुँदैन ।’

विभिन्न अन्तर्राष्ट्रिय अध्ययनले पनि सन् २०२१ मा विश्व अर्थतन्त्रमा सुधार आउने प्रक्षेपण गरेका छन् । यसले पनि आउँदा महिनामा विदेशी लगानी बढ्ने उनको भनाइ छ । पछिल्ला वर्षमा लगानीको वातावरणमा सुधार भएको, सोसम्बन्धी केही कानुन बनेको, एकद्वार प्रणालीको सुरुवात भएको, लगानी सम्मेलन गरिएको लगायत कारण विदेशी लगानी बढेको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । गत आर्थिक वर्षमा एफडीआई करिब झन्डै ५० प्रतिशत बढेको थियो । अघिल्लो आर्थिक वर्षमा कुल १३ अर्ब ६ करोड रुपैयाँ विदेशी लगानी आएकोमा गत आवमा यो बढेर १९ अर्ब ४८ करोड रुपैयाँ पुगेको राष्ट्र बैंकको प्रतिवेदनले देखाएको छ । गत आर्थिक वर्षमा नेपाल भित्रिएको विदेशी लगानीको ९० प्रतिशतभन्दा बढी हिस्सा चारवटा जलविद्युत् आयोजनामा आएको छ । जसमा वाटर एन्ड इनर्जी डेभलपमेन्ट कम्पनीमा २ अर्ब, लाङटाङ भोटेकोसी हाइड्रोपावरमा ३ अर्ब ६० करोड, अरुण जलविद्युत्मा ८ अर्ब १५ करोड र सोलु हाइड्रोपावर कम्पनीमा १ अर्ब ४२ करोड विदेशी लगानी भित्रिएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ ।

कोभिड–१९ का कारण ठूला आयोजनामा आउने विदेशी लगानी नघटे पनि जनताको स्तरमा आउने लगानी प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित हुने विज्ञहरू बताउँछन् । तत्कालको कोरोना असरलाई बिर्सने हो भने पनि नेपालमा धेरै विदेशी लगानी भित्र्याउन सरकारले गरेका काम पर्याप्त नभएको उनीहरूको आरोप छ । सरकारले केही नीतिगत सुधार गरे पनि व्यवहारमा अपेक्षित सुधार भएको छैन ।

प्रकाशित : मंसिर १२, २०७७ ०७:१७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×