सिँचाइ नहुँदा खेत बाँझै- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार

सिँचाइ नहुँदा खेत बाँझै

विप्लव महर्जन

सल्यान — बन्गाडकुपिण्डे नगरपालिका–१ नाम्राका ५५ वर्षीय पृथ्वीलाल शर्माले १० वर्षअघि वर्षभरि पुग्ने अन्न उत्पादन गर्थे । उनको बारीमा वर्षाको समयमा धान र मकै तथा हिउँदमा गहुँ र तोरी गरी ३ बाली फल्थ्यो ।

छिपछिपे सिँचाइ योजनाको पानी अन्यत्र लगिएपछि उनले दशकयता धानबाली लगाउन पाएका छैनन् भने आधा जग्गा बाँझो बनेको छ ।

उनी मात्र होइन गाउँका अधिकांश किसानको घरमा अहिले वर्षभरि पुग्ने अन्न फल्दैन । बन्गाडकुपिण्डे नगरपालिका–३ स्थित इरोखोला मुहानको सिँचाइको पानी पोखरीका स्थानीयले नयाँ योजनामार्फत लिएपछि नाम्राका अधिकांश जग्गा बाँझै बनेका हुन् । सिँचाइ अभावमा करिब १ हजार २ सय रोपनी खेतीयोग्य जग्गा बाँझो बनेको उनले बताए । उनका अनुसार गाउँका ४ सय घरधुरीमा सिँचाइ समस्या छ ।

वर्षभरि खान पुग्ने खेत बाँझै भएपछि जीविकोपार्जनमा समस्या भएको अर्का किसान खुम ओलीले बताए । ‘परम्परागत खेतीमा निर्भर भए पनि वर्षेनि जीविकोपार्जनको चिन्ता हुन्छ,’ उनले भने, ‘सिँचाइ भए व्यवसायिक तरकारी खेती पनि गर्न सकिन्थ्यो ।’ उनका अनुसार स्थानीयको जनश्रमदानबाट २०४२ सालमा सिँचाइ योजना निर्माण गरिएको थियो । राजनीतिक पहुँच नहुँदा सिँचाइ योजना अलपत्र परेको उनको गुनासो छ ।

बन्गाडकुपिण्डे नगरपालिकामा पानीको स्रोत कम भएकाले सिँचाइ र खानेपानी योजनामा वर्षौदेखि विवाद हुँदै आएको वडाध्यक्ष शान्तकुमार यरीले बताए । ‘बजेट अभावमा सिँचाइ योजना सुचारु गर्न सकिएको छैन,’उनले भने, ‘गाउँमा लिप्ट सिँचाइबाहेक अरु योजनाको विकल्प छैन, स्थानीय सरकारको सीमित बजेटले सबै ठाउँमा सिँचाइ सुविधा पुर्‍याउन समस्या भयो ।’ उनका अनुसार मुहानबाट पानी लैजाने विषयमा दुवै गाउँबीच २०४३ सालदेखि विवाद थियो ।

प्रकाशित : भाद्र २९, २०७७ १७:५०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

ठेकेदारले काम नगर्दा बाफुखोला स्वास्थ्यचौकी भवन अलपत्र

विप्लव महर्जन

सल्यान — बागचौर नगरपालिका–१२ बाफुखोलामा निर्माणाधीन स्वास्थ्यचौकी भवन सम्झौता अवधि सकिँदा पनि पूरा हुन सकेको छैन । भवन बनाउने जिम्मा पाएको एडी बिल्डर्सले एक वर्षयता काम अलपत्र छाडेको छ ।

१६ कोठे दुईतले भवन दुई वर्षमा सम्पन्न गरिसक्नुपर्नेमा ठेकेदार कम्पनीले लापरबाही गर्दै आएको स्वास्थ्यचौकी इन्चार्ज विनोद केसीले बताए । उनका अनुसार अहिलेसम्म झन्डै ६० प्रतिशत काम मात्र सकिएको छ ।

२०७४ असोज ८ गते सम्झौता भएको योजना २०७६ असोज ८ सम्म सक्नुपर्नेमा काम रोकिएको एक वर्ष बित्दा पनि ठेकेदार सम्पर्कमा नआएको केसीले बताए । ‘भवन निर्माण बीचैमा रोकिएपछि पुरानो तथा पानी चुहिने भवनबाट सेवा दिनुपरेको छ । भवन पुरानो भएकाले सुत्केरी सेवा सञ्चालनमा सबैभन्दा बढी समस्या छ,’ उनले भने । कोठा अपुग भएकाले गर्भ जाँच र स्टोरका लागि कोठा भाडामा लिएर काम चलाइरहेको केसीको भनाइ छ ।

बागचौर नगरपालिका–१२ का वडाध्यक्ष दीपक ओलीले ठेकेदारले विभिन्न बहाना बनाउँदै भवन निर्माणको काम अलपत्र पारेको बताए । ‘दुईतले भवनको ढलान भएर अहिले बाहिरबाट हेर्दा प्लास्टर भएको देखिन्छ,’ उनले भने, ‘तर झ्यालढोका, माथिल्लो तलामा कोठा निर्माण, रंगरोगन, बाइरिङलगायत धेरै काम बाँकी छन् ।’ उनका अनुसार ठेकेदारलाई पटकपटक सम्पर्क गर्न खोज्दा उनी फोन स्विचअफ गरेर बस्ने गरेका छन् । प्रमुख जिल्ला अधिकारीकहाँ गएर ताकेता गर्न लगाए पनि काम हुन भएको छैन ।

एडी बिल्डर्स कम्पनीका ठेकेदार चन्द्रबहादुर ओलीले भने लकडाउनका कारण समयमै निर्माण सामग्री ल्याउन नसकेको र बर्खामा बाटो अवरुद्ध भएकाले काम प्रभावित भएको बताए । ‘समयमै काम सम्पन्न गराउने प्रयत्न गर्दागर्दै विभिन्न अवरोधले गर्दा ढिलाइ भयो,’ उनले भने ।

प्रकाशित : भाद्र २८, २०७७ १४:०७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×