‘लाइसेन्स प्राप्त भुक्तानी प्रदायकसँग सहकार्य गर’

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — लाइसेन्स प्राप्त भुक्तानी सेवा प्रदायक (गैरबैंकिङ संस्था) संस्थासँग मात्र सहकार्यको सम्झौता गर्न बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई राष्ट्र बैंकले निर्देशन दिएको छ ।

केही बैंक तथा वित्तीय संस्थाले राष्ट्र बैंकबाट लाइसेन्स पाइनसकेका भुक्तानी सेवा प्रदायकसँग सहकार्यको सम्झौता गरेको सूचनाका आधारमा उक्त निर्देशन दिएको हो । यसको अर्थ राष्ट्र बैंकबाट अनुमति पाएका त्यस्ता कम्पनीसँग मात्र भुक्तानीका लागि सहकार्य गर्ने भन्ने हो ।

‘केही बैंक तथा वित्तीय संस्थाले भुक्तानीसम्बन्धी काम गर्न अनुमति नलिएका संस्थालाई समेत डिजिटल पेमेन्ट पार्टनरका रूपमा आबद्ध गरी भुक्तानी सेवा सञ्चालन गरेको जानकारी आएकोमा राष्ट्र बैंकको ध्यानाकर्षण भएको छ,’ सूचनामा भनिएको छ, ‘बैंक तथा वित्तीय संस्थाले भुक्तानीसम्बन्धी कामका लागि राष्ट्र बैंकबाट अनुमति पाएका त्यस्ता संस्थासँग मात्र सम्झौता गर्न सूचना जारी गरिएको छ ।’

हाल राष्ट्र बैंकले नौवटा भुक्तानी सेवा सञ्चालक र १४ वटा सेवा प्रदायकलाई लाइसेन्स प्रदान गरेको छ । यस्तै थप २० वटा संस्थाले लाइसेन्सका लागि आवेदन दिएका छन् । तीमध्ये केही संस्थाले बैंक तथा वित्तीय संस्थासँग विद्युतीय भुक्तानीका लागि सहकार्य गरिरहेका छन् । जब कि ती संस्थाले राष्ट्र बैंकबाट लाइसेन्स नलिई त्यस्तो कारोबार गर्न पाउँदैनन् । यही कारण राष्ट्र बैंकको भुक्तानी विभागले लाइसेन्स नभएका त्यस्ता कम्पनीसँग सहकार्य नगर्न बैंक तथा वित्तीय संस्थालाई परिपत्र जारी गरेको हो ।

प्रकाशित : असार २०, २०७७ १२:११
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बजार खुला, व्यापार ठप्प

बुटवलमा व्यापार बढ्न बजारका व्यक्तिले हुँदैन, जिल्लाबाहिरबाट पनि किनमेलमा आउनुपर्छ
अमृता अनमोल

बुटवल — लकडाउनअघि बुटवल अमरपथस्थित बागलुङदेवी वस्त्रालयले दैनिक ५ लाख रुपैयाँसम्मको कारोबार गथ्र्यो । पसलमा जतिबेलै ग्राहकको घुइँचो लाग्थ्यो । लकडाउनसँगै बन्द भएको पसल दुई सातायता खुला छ । तर किनमेल ठप्पप्राय: छ । पसल खोल्ने र बन्द गर्ने मात्रै काम भएको सञ्चालक विक्रमकुमार राजभण्डारीले बताए । ‘ग्राहक आएकै छैनन्,’ उनले भने, ‘कहिलेकाहीं त एक सुकोको व्यापार नगरी पसल खोल्ने र बन्द गर्ने भएको छ ।’

बुटवलको अमरपथ लाइनका सुनसान फेन्सी पसलहरु । तस्बिर : अमृता अनमोल /कान्तिपर

तीन करोड रुपैयाँभन्दा बढी लगानीको पसल ठप्प हुँदा उनी पुर्परो समाउने भएका छन् । ‘मासिक १४ लाख त बैंकको ब्याज मात्रै बुझाउनुपर्छ । व्यापार छैन । तैपनि बैंकले ताकेता गरिरहेछ,’ उनले भने, ‘यस्तै हो भने व्यापारीहरू सडक छाप बन्ने अवस्था आउनेछ ।’ लकडाउन खुकुलो भएसँगै बुटवल बजारका पसल खुलेका हुन् । मुख्य बजार अमरपथ, ट्राफिक चोक, बीपीपथ, राममन्दिर लाइनका ठुल्ठूला वस्त्रालय र फेन्सी पसल सञ्चालनमा छन् । तर ग्राहक छैनन् । सधैं भीड हुने पसल सुनसान देखिन्छन् । ग्राहकको प्रतीक्षा गर्दागर्दै थाकेको सञ्चालकहरू बताउँछन् । त्यसमाथि व्यापार गर्न लिएको कर्जा बुझाउन बैंकले गर्ने ताकेताले उनीहरू आजित छन् ।

‘दिनभर कुर्दा एउटै ग्राहक आउँदैनन् । पसल खोले पनि व्यापार शून्य छ,’ एसके कलेक्सनकी सञ्चालक संगीता पाण्डेले भनिन्,‘ऋणधन गरेर खोलेको व्यापार चौपट भयो । हामी धराशायी भयौं ।’ ऋण लिएर किनेका सामान पसलमा थन्किएका छन् । समयसँगै फेसन जान्छ । कपडा बिक्दैन । तर बैंकले ब्याजमाथि ब्याज खप्टाएको छ । घरबेटीले घरभाडा जोडिरहेका छन् । ‘बैंकबाट दिनहुँ फोन गरेर ब्याज बुझाउन ताकेता गर्छन् । घरबेटीले भाडा मागिरहेछन्,’ उनले गुनासो गरिन्, ‘व्यापार नै नभएपछि कसरी बैंक ब्याज बुझाउने, कसरी घरबहाल बुझाउने ? तनावमाथि तनाव छ ।’

अमरपथ लाइनकै सबैभन्दा ठूलो सायरा ब्याग हाउस कतिबेला खुल्छ, कतिबेला बन्द हुन्छ । बैंक ब्याज र कारोबार डुबेको सञ्चालक नसिमा बानु सम्झिन्छिन् । मन पोल्छ । पसल खोल्छिन् । ग्राहक नआएपछि दिक्क लाग्छ अनि दिउँसै बन्द गर्छिन् । बैंकले मात्रै होइन, राज्यले समेत व्यवसाय कर, भ्याट, अन्त:शुल्कलगायतमा लाखौं रकम लिएपछि अप्ठ्यारो अवस्थामा कुनै सुविधा नदिएको उनको गुनासो छ । ‘करमा कम्तीमा यति प्रतिशत छुट भनेको भए पनि हुन्थ्यो,’ बानुले भनिन्, ‘अप्ठ्यारोमा साथ नदिँदा राज्य भएको अनुभूति पनि भएको छैन ।’

बुटवल बजारमा व्यापार हुन बजारका व्यक्ति मात्र आएर र किनेर हुँदैन । आसपासका साथै जिल्लाबाहिरका व्यक्ति किनमेलमा आउनुपर्छ । सार्वजनिक यातायात नचल्दा बाहिरी ग्राहक आएका छैनन् । बजार क्षेत्रकै मान्छे पनि किनमेलमा निस्केका छैनन् । विवाह, ब्रतवन्ध, पूजा जस्ता धार्मिक र सामाजिक क्रियाकलाप नहुँदा पनि व्यापार ठप्प छ । सार्वजनिक यातायात नचल्ने, बिहेपूजा, सामाजिक र धार्मिक काम कम हुने गरेकाले पनि व्यापार नभएको आरके फेन्सीकी सञ्चालक राधा ज्ञवालीले बताइन् ।

व्यापार ठप्प भएपछि रूपन्देही व्यापार संघ, उद्योग वाणिज्य संघलगायतको अगुवाइमा कर छुट, घरबहाल छुट र ब्याज छुटको माग गर्दै व्यापारीहरू स्थानीय तह, प्रदेश सरकार र राष्ट्र बैंकमार्फत गभर्नरकहाँ ज्ञापनपत्र बुझाउन गएका थिए । तर उनीहरूको माग सम्बोधन भएको छैन । बुटवल उपमहानगरपालिकाले असार मसान्तसम्म बुझाउनुपर्ने करलाई पुस मसान्तसम्म बुझाए हुने सहुलियत दिएको छ । तर घरबहाल र बैंक ब्याजबारे सरोकारवाला मौन छन् ।

बैंकले ब्याज बुझाउन ताकेता मात्र गरेका छैनन्, कतिपयमा साविकमा भन्दा बढाएर ब्याज लिएको रूपन्देही व्यापार संघका उपाध्यक्ष प्रकाश नेपालले गुनासो गरे । यही अवस्था रहे बुटवल बजार क्षेत्रकै ५० प्रतिशत व्यापारी पलायन हुने उनको दाबी छ ।

प्रकाशित : असार २०, २०७७ १२:०१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×