बारीबाटै चोरियो तरकारी- अर्थ / वाणिज्य - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

बारीबाटै चोरियो तरकारी

रातिको समयमा तरकारी चोर्नेहरुको बिगबिगी
दिनेश रेग्मी

ललितपुर — हरेक दिन बिहान ८० वर्षीया लीला कार्की लौरो टेकेर घरनजिकैको तरकारी बारी पुग्छिन् । यति बेला खन्न ठिक्क भएको आलु बारीबाटै चोरिएपछि उनको मन थामिसक्नु भएको छैन । ‘१ हजार ६ सय रुपैयाँको आलुको बीउ ल्याएर मरी मरी खनेर रोपेको हो,’ ललितपुरको महालक्ष्मी नगरपालिकाको चाँगाथलीकी कार्कीले भनिन्, ‘सप्पै खनेर चार थोक्रा (२ सय केजीभन्दा बढी) भन्दा बढी लगे, यसरी कहिल्यै चोरिएको थाहा थिएन ।’

नजिकै लगाएको लसुन र प्याजका बोट पनि उखेर लगेको उनले गुनासो गरिन् । महालक्ष्मी नगरपालिका– ७ चाँगाथली र वडा नम्बर ५ टीकाथलीका १२ किसानको बारीमा आलु, प्याज, लसुन, साग, धानियाँलगायत तरकारी बिहीबार राति चोरी भएको छ । कार्कीको भने एक साताअघि र पछि गरी दुई रातमा चोरी भएको थियो । ‘लसुन थाप्लाबाट उठाएर लगेको छ, प्याज ठुल्ठूला छानेर लग्यो,’ कार्कीले भनिन्, ‘अरूका पनि पकपकी उठाएर लगेका छन्, के गर्नी अब ?’

गोदावरी खोलाको आसपासका चाँगाथली र टीकाथलीका बारीबाट एकै रातमा सबैभन्दा बढी चोरी भएको महालक्ष्मी–५ टीकाथलीका केशव बुढाथोकीले बताए । ‘मेरो बारीबाट आलु चोरी भएपछि छिमेकीहरुको पनि हेरें, १०/१२ घरको तरकारी चोरेछन्,’ उनले भने, ‘मेरै बारीबाट खनेर ४ बोरा जति लगेछन्, अरूहरुको पनि एकै रातमा भसक्कै बनाएछन् ।’

घरबाट करिब ५ मिनेट पैदलका दूरीमा आलुसहित लसुन, रायो, धनियाँ, पालुंगो, चम्सुर लगाएका बुढाथोकीलाई बाँकी तरकारी कसरी जोगाउने भन्ने चिन्ता छ । ‘बूढो मान्छे जागिर छैन, पेन्सन छैन, तरकारी लगायो, चोरिदिन्छन्,’ ७२ वर्षीय बुढाथोकीले भने, ‘अब के गर्ने ?’ स्थानीय किसानका अनुसार रवि बुढाथोकी, सहदेव बुढाथोकी, लक्ष्मी श्रेष्ठ, मञ्जु शाह, जयराम बुढाथोकीलगायतको बारीबाट तरकारी चोरी भएको छ । ‘मेरो दुई ब्याड रायको साग लगे,’ जयरामले भने ।

मञ्जु शाहले आफ्नो बारीबाट पनि आलु र प्याज चोरी भएको बताइन् । ‘खन्ने बेला भएको थिएन । तर आलु प्याजहरु लगे, अब खन्नुपर्ने भो,’ उनले भनिन्, ‘राति कल्ले लान्छ लान्छ, केही थाहा हुँदैन ।’

केही किसानको बारीबाट आलु चोरी भएको खबर आएको र यसबारे प्रहरीलाई पनि जानकारी गराएको महालक्ष्मी नगरपालिका–५ का वडाध्यक्ष राजकुमार सिलवालले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख ७, २०७७ ०७:४६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

स्वास्थ्य सामग्रीमा कालोबजारी

एउटै थर्मल गनको मूल्य साढे १६ हजार, न बिल, न कम्पनीको नाम
दिनेश रेग्मी

काठमाडौँ — कोभिड–१९ को संक्रमण र लकडाउनको फाइदा उठाउँदै बिचौलियाहरूले स्वास्थ्यसम्बन्धी सामग्री, उपकरण र औषधिमा कालोबजारी गरेका छन् ।

स्वास्थ्यजन्य सामग्रीको अनुगमन, गुणस्तर तथा मूल्य जाँच नहुँदा उपभोक्ता मारमा परेका छन् । बिचौलिया र कालोबजारी गर्नेहरू भने जोगिँदै आएका छन् ।

झापाको गौरीगन्ज गाउँपालिकाले यस्तो बेला औषधिजन्य अत्यावश्यक सामग्री कहाँ किन्ने, त्यसको गुणस्तर र मूल्य कति हो भन्ने कुनै निकायबाट पनि जानकारी नपाउँदा बिचौलियासँग बढी मूल्यमा स्वास्थ्य सामग्री किन्नुपरेको जनाएको छ । नारायणीको नम्बर प्लेट अंकित मोटरसाइकलमा ‘अत्यावश्यक सामान ढुवानी’ का स्टिकर टाँसेर आएका बिचौलियासँग दुई थान थर्मल गन ३३ हजार रुपैयाँमा किनेको गाउँपालिकाका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख रामचन्द्र मिश्रले बताए ।

‘नकिनौं, अत्यावश्यक सामान किन्नैपर्नेछ, किनौं बिल दिँदैनन् । गाउँपालिकाका पदाधिकारी र कर्मचारीसँग सल्लाह गरी एउट थर्मल गनको साढे १६ हजार रुपैयाँका दरले दुइटा किन्यौं,’ मिश्रले भने, ‘बोर्डरमा हेल्थ डेस्क राख्दा उपाय नचलेर ती थर्मल गन किन्दा फस्यौं । नत्र हामीले सम्भव भएसम्म खरिदमा अनियमितता हुन दिएका छैनौं ।’

भारतसँग २० किमिभन्दा बढी सीमा जोडिएको गौरीगन्जमा हाल ६ महिलासहित २३ जना क्वारेन्टाइनमा र ९८ जना होम क्वारेन्टाइनमा छन् । स्थानीय सरकार सामान नभएर अत्तालिएको बेला बिचौलियाले कालोबजारी गरेको उनको भनाइ छ । ‘सामान कुन ब्रान्डको हो, कम्पनी के हो ? कुनै उल्लेख छैन,’ मिश्रले भने, ‘बिल जहाँको भए पनि देऊ न भन्दा छैन भनेपछि प्रमाण होला भनेर उसको फोटो खिचेर राखेका छौं ।’

बिचौलियाहरूले नाम पनि नभन्ने, घर पनि नभन्ने र कम्पनी पनि नबताउने गरेको उनको भनाइ छ । ‘अब हामीलाई डर यहीँनिर छ, झोला बोकर आएको मान्छे त गइसक्यो, हामीलाई लेखाले समाउँछ,’ उनले भने, ‘यो बेला खरिद प्रक्रियाले हाम्रो बिजोग भएको छ, नकिनौ. महामारी छ, भरे छ्यास्स एउटा केस आए के गर्ने ? किनौं भरे मलेपले फसाइदिन्छ ।’ अरू तीन वटा थर्मल गन भने पसलमा ६ हजार ८ सय रुपैयाँका दरले किनिएको मिश्रले जानकारी दिए ।

गुणस्तर र मूल्य थाहा नपाई स्वास्थ्यजन्य सामग्री महँगोमा किन्ने गौरीगन्ज गाउँपालिका एक्लो होइन, अरू स्थानीय निकायले पनि त्यसरी किनेका छन् । विभिन्न ठाउँका स्थानीय निकायसँग सम्पर्क गर्दा उनीहरूले सामग्री महँगोमा किन्नुपरेको तर यसको अनुगमन हुन नसकेको प्रतिक्रिया दिएका छन् ।

केन्द्र र प्रदेशको उचित समन्वय एवं अनुगमन नहुँदा महँगोमा स्वास्थ्य सामग्री किन्नुपरेको मोरङको कमल गाउँपालिकाकी अध्यक्ष मेनुका काफ्ले बताउँछिन् । ‘बिचौलियले जति भन्छन्, त्यतिमा किन्नुपरेको छ,’ उनले भनिन्, ‘कतिपय पालिकाले एउटै थर्मल गनलाई १२/१३ हजारसम्म हालेका छन् ।

गाउँपालिका राष्ट्रिय महासंघकी उपाध्यक्षसमेत रहेकी काफ्लेले केही गाउँपालिकाले थर्मल गन, थर्मोमिटर, बीपी नाप्ने सेट, पीपीई, मास्कजस्ता सामग्री बिचौलियाले तोकेको मूल्यका आधारमा किन्न बाध्य भएको सुनाइन् । ‘थर्मल गनको मूल्य बुझ्दा काठमाडौंमा १२ हजार रुपैयाँ भनेपछि इटहरीमा ७ हजारमा किन्यौं,’ उनले भनिन् ।

समस्याका बेला सामान बेच्न आउने गरेको उल्लेख गर्दै उनीहरूसँग सतर्क रहेको झापाको दमक नगरपालिकाकी उपप्रमुख गीता अधिकारीले बताइन् । ‘कुनै झोलामा सामान लिएर बिक्री गर्न आउने गरेका छन् । कुनै पसलमा बुझ्दा भ्याट बिल दिन सक्दैनन् । हामीले तिनीहरूसँग सामान किनेका छैनौं,’ उनले भनिन्, ‘हाम्रो राहत कोषमा केही दाताले रकमभन्दा पनि सामग्री उपलब्ध गराएका छन् । केही सामान हामीले जुटाएका छौं ।’

सरकारले सबै सामग्रीको मूल्यसूची उपलब्ध नगराएकाले कुनको कति मूल्य हुन्छ भनेर थाहा पाउन गाह्रो भएको कैलालीको गोदावरी नगरपालिकाका प्रमुख हरिसिंह साउदको भनाइ छ । बाजुराको त्रिवेणी नगरपालिकाकी उपप्रमुख राधिकादेवी सुनारले पनि स्थानीय बजारमा सामान नपाउँदा धनगढीबाट महँगोमा मगाउनुपरेको सुनाइन् । ‘बाहिरबाट ल्याउँदा जति भन्छन्, त्यति तिर्नुपरेको छ,’ उनले भनिन्, ‘सबै सामान किन्न पनि सकिएको छैन । किन्दा एउटै मास्कको ५० रुपैयाँसम्म तिर्नुपरेको छ ।’

३ सयको औषधिलाई ५ सय रुपैयाँमा किन्नुपरेको डोटीको दिपालय सिलगढी नगरपालिका प्रमुख मञ्जु मलासीले बताइन् । मास्क भने नगरपालिकाले नै बनाएको उनको भनाइ छ । ‘५–१० रुपैयाँ पर्ने मास्कलाई ४०–४५ भनेपछि हामी आफैलें बनायौं,’ उनले भनिन् ।

स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयले औषधि र औषधिजन्य सामग्रीको गुणस्तर, मूल्य एवं कालोबजारी गर्ने कतिलाई कारबाही गरेको छ भन्ने जानकारी गराएको छैन । मन्त्रालयले चैत १९ मा सार्वजनिक गरेको विज्ञप्तिअनुसार बजारमा अवैध ढंगले र्‍यापिड किट भित्रिएको जनाउँदै त्यसलाई अनुमति नदिई प्रयोग नगर्न भनेको छ ।

औषधि र औषधिजन्य पदार्थको गुणस्तर मापनका लागि त्यसको स्पेसिफिकेसनअनुसार भए/नभएको छुट्टाउने र ल्याब टेस्ट हुनुपर्ने मन्त्रालयको गुणस्तर मापन तथा नियमन महाशाखाका प्रमुख डा. दीपेन्द्ररमण सिंहले बताए । ‘औषधिको हकमा त्यसको लटअनुसार ल्याब टेस्ट नै हुनुपर्छ,’ उनले भने, ‘सम्बन्धित निकायहरूले अनुगमन गर्नुपर्छ ।’

प्रकाशित : वैशाख ४, २०७७ ०९:०५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×