दुई जिल्लामा ५५ करोडको सुन्तला

अन्य बालीको तुलनामा सुन्तलाले मनग्गे आम्दानी दिएपछि वैदेशिक रोजगारीमा नगई युवा यसतर्फ लागेका छन् 
वीरेन्द्र केसी

(अर्घाखाँची) — गुल्मी र अर्घाखाँचीमा यस वर्ष ५५ करोड ५३ लाख ४ हजार रुपैयाँको सुन्तला करोबार भएको छ । कृषि ज्ञान केन्द्र गुल्मीमा अनुसार यस वर्ष १ हजार ३ सय ७२ हेक्टर क्षेत्रफलमा ७ हजार ७ सय ७४ टन उत्पादन भयो । जसबाट ३८ करोड ७७ लाख रुपैयाँको करोबार भयो । गत वर्ष २५ करोड ८७ लाख २० हजार रुपैयाँको कारोबार भएको हो । यस वर्ष सुन्तला प्रतिकिलो सरदर ५० रुपैयाँमा बिक्री भयो । गत वर्ष ४० रुपैयाँमा बिक्री भएको थियो ।

सबैभन्दा धेरै धुर्कोट गाउँपालिकामा उत्पादन भएको ज्ञान केन्द्र प्रमुख बुद्धिराज घिमिरेले बताए । त्यसपछि छत्रकोट र रेसुंगामा उत्पादन हुन्छ । गुल्मी दरबार, रुरु क्षेत्र, कालीगण्डकी, मदाने, चन्द्रकोटका केही गाउँमा सुन्तला उत्पादन भइरहेको उनको भनाइ छ । बर्सेनि नयाँ बिरुवा रोपिएको छ । तीन–चार वर्षमा फल दिन्छ । आम्दानी मनग्गे भएपछि कृषक जागरुक हुँदा उत्पादन बढ्दो रहेको उनले बताए । धुर्कोटमा चिस्यान केन्द्र स्थापना गरिएको छ । सुन्तला पकेट क्षेत्र बनाउने, अनुगमन गरेर कृषकलाई अनुदान दिने, रोगकिराबाट जोगाउने उपाय, खेती गर्ने तरिका, मलजललगायत प्राविधिक कुरा कृषकको समूहमा गएर सिकाइएको घिमिरेले जानकारी दिए ।


जिल्लाका १२ वटै स्थानीय तहमा सुन्तलाका लागि उपयुक्त ठाउँ छ । कृषकले बगैंचा सुदृढीकरण, बिरुवा काँटछाँट, किटनाशक औषधि प्रयोग गरेको र असिना, हावाहुरी नभएकाले वृद्धिदर उच्च भएको हो । ‘सिंगो जिल्लालाई सुन्तला उत्पादन क्षेत्रका रूपमा विकास गर्न स्थानीय सरकारसँग समन्वय गरेरै कृषकलाई आकर्षण गरिएको छ,’ उनले भने । सुन्तलाका लागि धुर्कोटको हाडहाडे, नयाँ गाउँ र पिपलधारा पकेट क्षेत्र हुन् । बर्सेनि मनग्गे आम्दानी दिएपछि वैदेशिक रोजगारीमा जाने युवालाई रोकेर सुन्तला खेती गर्न विभिन्न योजना सञ्चालन गरिएको धुर्कोट गाउँपालिका अध्यक्ष भूपाल पोखरेलले बताए । चालु आर्थिक वर्षमा ३० हजार बिरुवा लगाउन नर्सरी स्थापना गरिएको छ ।


बोट संरक्षण गरेपछि हरेक वर्ष आम्दानी दिइरहने भएकाले सुन्तला पेन्सनसरह भएको छ । यसैगरी अर्घाखाँचीमा १ हजार ९ सय ९२ हेक्टर क्षेत्रफलमा ४ हजार टन सुन्तला उत्पादनबाट १६ करोड ८ लाख ५४ हजार रुपैयाँको कारोबार भएको कृषि ज्ञान केन्द्र प्रमुख दिवेश मिश्रले बताए । प्रकाशित : फाल्गुन १८, २०७६ ०८:२१

ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बोयर जातका पाठापाठी खोसाखोस

वीरेन्द्र केसी

अर्घाखाँची — सामान्यतः एउटा बोकाको तौल ५० किलोसम्म हुन सक्छ । यहाँस्थित सन्धिखर्क नगरपालिका–१२, डिभर्नाको जालकाँडा बाख्रापालन समूहका अध्यक्ष गोपाल बस्यालले पालेको बोयर जातको बोका १ सय ७२ किलोको छ ।

बोयर जातका बाख्रा उत्पादनका लागि अस्ट्रियाबाट साढे दुई वर्षअघि वर्णसंकर बोका ल्याइएको थियो । तत्कालीन कृषिमन्त्री चक्रपाणि खनालले बस्यालको घरमै पुगेर अवलोकन गरेका थिए ।

यसको वीर्यबाट यहाँ सयौं बाख्रा उत्पादन गरिएका छन् । यहाँका स्थानीय तहबाहेक गुल्मी, प्यूठान, स्याङ्जा, दाङ, रुकुम, सल्यान, पाल्पालगायत जिल्लाका कृषक र जनप्रतिनिधिले बोयर जातका पाठापाठी किनेर लैजान्छन् । जन्मिँदै पाठापाठीको तौल पाँच किलो हुन्छ । ६ महिनापछि ३० किलो तौल पुग्छ । वर्षौंदेखि स्थानीय जातका बाख्रा पालेर आम्दानी लिन नसकेका किसानबीच अहिले यस्ता पाठापाठीको खोसाखोस छ । जिउँदो पाठाको प्रतिकिलो एक हजार र पाठीको छ सय रुपैयाँमा बिक्री भइरहेको छ । डिभर्नाका १ सय ५३ किसानले जालकाँडा बाख्रापालन समूह गठन गरेर १ हजार ५ सयभन्दा बढी बाख्रा पाल्दै आएका छन् । समूहका अध्यक्ष बस्यालले २५ वटा बाख्रा पालेका छन् । बोयर जातका बाख्रा पाल्न थालेपछि गाउँबाट वार्षिक एक करोड रुपैयाँ बराबरका बोका, बाख्रा र पाठापाठी बिक्री भइरहेको उनले बताए । बोयर बाख्रा वर्षमा दुईपटक ब्याउने र धेरैले दुई/तीनवटासम्म पाठापाठी जन्माउँछन् । वर्षदिन पाल्दा बोका ६०/७० किलो तौलका हुन्छन् ।

स्थानीय जातको बोका एक वर्ष पाल्दा बढीमा ३५ किलो तौलसम्मको हुन्छ । छोटो समयमै तौल धेरै भएपछि गाउँका सबैका घरमा बोयर जातका बाख्रा पाल्नेको होडबाजी चलेको उनले बताए । ‘एक कृषकले वर्षमा एक लाखदेखि पाँच लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी गरेका छन्,’ उनले भने, ‘अहिले वैदेशिक रोजगारमा जाने युवासमेत भिसा रद्द गरेर बाख्रा पालनमा लागेका छन् ।’ बोयरका पाठापाठीले गाउँको आर्थिक स्थिति सुधारिदिएको उनले बताए । वर्षमा आठ लाख रुपैयाँसम्म बाख्रापालनबाट आम्दानी गर्दै आएको उनले बताए ।
समूहकी सदस्य गीता भुसालका घरमा वर्षौंदेखि दुई/चारवटा बाख्रा खोरमा हुन्थे । तर, धेरै आम्दानी थिएन । स्थानीय बाख्रामा बोयर जातको बोका लगाइदिइन् । त्यसपछि जन्मिएका पाठापाठी छिट्टै हुर्के । ‘पहिला खसीबोका बेचेर वर्षमा २०/३० हजार रुपैयाँमात्रै आम्दानी थियो,’ उनले भनिन्, ‘दस महिनामा बोयर जातका पाँचवटा बोका १ लाख ९६ हजार ७ सय रुपैयाँमा बेचेँ ।’

प्रकाशित : फाल्गुन ६, २०७६ ०९:३९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×