एबीसी पुग्‍न थाले पदयात्री

दीपक परियार

(पोखरा) — एक महिनाअघि गएको हिमपहिरोका कारण बन्द अन्नपूर्ण सेन्चुरी पदमार्ग पुनः सञ्चालनमा आएको छ । यससँगै अन्नपूर्ण आधार शिविर (एबीसी) सम्म पर्यटक पुग्न थालेका छन् । 

ZenTravel

एबीसी पुग्ने पदमार्गमा पर्ने सबै होटल खुलिसकेका छन् । बाक्लो हिमापातपछि माघ ३ मा हिंकु केभ र देउरालीको बीचमा हिमपहिरो आएपछि होटल बन्द गरेर पोखरा आएका कामदार पुनः होटल फर्किएका छन् । पदमार्ग सुरक्षित रहेको छोम्रोङ पर्यटन व्यवस्थापन समितिले जनाएको छ । मौसम सफा भएको र हिउँ घटिरहेकाले पदमार्ग सुरक्षित रहेको समितिका अध्यक्ष बुद्धिमान गुरुङले बताए । होटल सञ्चालक र कामदार फर्किसकेकाले पर्यटकलाई कुनै असुविधा नहुने उनले जनाए । ‘हिमपहिरो आएको ठाउँमा हिँड्न मिल्ने गरी बाटो बनाएका छौं,’ उनले भने, ‘अन्यत्र कुनै खतरा छैन ।’ अप्ठ्यारो स्थानमा समितिकै अग्रसरतामा हिउँ पन्छाएर
बाटो खुलाउने काम भएको उनको भनाइ छ ।

आन्तरिक र बाह्य पर्यटकको आवागमन सुरु भइसकेकाले पर्यटक बढ्ने उपाध्यक्ष जगनरास गुरुङको आशा छ । हिउँमा रमाउँदै पदयात्रा गर्न चाहने पर्यटकलाई अहिले उपयुक्त मौसम भएको उनको भनाइ छ । अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना (एक्याप) का छोम्रोङ चेकपोस्ट इन्चार्ज नेत्र शर्माका अनुसार तीन दिनयता १७ पर्यटक एबीसी पुगेका छन् । मंगलबार दुई विदेशी पर्यटक र चार सहयोगी एबीसी पुगेर फर्किएका छन् । विदेशी पर्यटकसहित ११ जनाको अर्को टोली छोम्रोङबाट एबीसीतर्फ गइसकेको छ ।

एक्याप र पर्यटन बोर्डले अनुमति नरोकेकाले पर्यटक एबीसी पुग्न सक्ने ट्रेकिङ एजेन्सिज एसोसिएसन (टान) पश्चिमाञ्चल च्याप्टरका अध्यक्ष हरि भुजेल बताए । पदमार्गको झिँनु, घुर्सुङ, किम्रोङखोला, छोम्रोङ, सिनुवा, बम्बु, दोभान, हिमालय, देउराली, माछापुच्छ्रे बेस क्याम्प (एमबीसी) र एबीसीमा गरी ६० होटल छन् । भ्रमण वर्ष सन् २०२० को तयारीस्वरूप होटल थपिने क्रममा छन् ।

अनुभवी गाइडको अभाव
माघ ३ मा बाक्लो हिमपात भयो । देउरालीका होटलमा बास बसेका पर्यटक एबीसी जान नसक्ने भएपछि फर्किने तरखर गरे । स्थानीय होटल सञ्चालकले मौसम सुध्रिएपछि मात्रै फर्किन आग्रह गरे पनि केही टोली अटेर गरी फर्किए । गाइड (पथप्रदर्शक) मा समेत मौसमसम्बन्धी ज्ञान कम हुँदा दुर्घटना हुने गरेको समितिका सचिव दिलीप गुरुङको भनाइ छ ।

पदमार्गमा पर्ने माछापुच्छ्रे बेस क्याम्प (एमबीसी) मा होटल सञ्चालन गर्ने उनले गाइडलाई मौसमसम्बन्धी उचित तालिम आवश्यक रहेको बताए । ‘पहिलेपहिले अनुभवी गाइड हुन्थे,’ उनले भने, ‘अहिले भाषाको राम्रो ज्ञान भएका गाइड छन् । तर उनीहरूमा भूगोल र मौसमसम्बन्धी चेतना कम छ ।’ हिमपातमा कसरी हिँड्ने, कसरी जोगिने भन्ने ज्ञान अत्यावश्यक हुने उनको भनाइ छ ।

१६ घण्टासम्मको मौसम पूर्वानुमान हेर्ने र हिमपातका बेला स्थानीयसँग समन्वय गरेर पदयात्रा गर्नुपर्ने समितिका अध्यक्ष बुद्धिमान गुरुङ सुझाउँछन् । ‘ट्रेकिङ कम्पनीले पनि हिउँ पर्ने बेला र नपर्ने बेलाको आइटिनरी फरकफरक बताउनुपर्छ,’ उनी भन्छन्, ‘अरू बेला सात दिन लाग्ने पदयात्रा हिउँ पर्ने बेला १० दिनको बनाउनुपर्छ ।’

हिमपहिरोमा हराएका अझै भेटिएनन
हिमपहिरोमा बेपत्ता भएका चार कोरियाली र तीन नेपाली अझै भेटिएका छैनन् । पहिरो आएको स्थानमा अत्यधिक हिउँ जमेकाले खोजतलास गर्न अप्ठ्यारो भएको हो । काठमाडौंबाट आएको उद्धार टोलीले समेत बेपत्ताको अवस्था पत्ता लगाउन नसकेको टान पश्चिमाञ्चल अध्यक्ष भुजेलले बताए । डिटेक्टर मेसिन ल्याएर हिउँमा पाँच मिटर खाल्डो खनी पाँच मिटर लामो डिटेक्टर रड गाड्दासमेत जमिनको सतह फेला पर्न नसकेको उनको भनाइ छ । अझै १२–१३ मिटरभन्दा गहिरो हिउँ जमेको हुन सक्ने उनको अनुमान छ । हिउँ नपग्लिएसम्म कुनै पत्तो नलाग्ने भएपछि काठमाडौंबाट आएको टोली फिर्ता गइसकेको उनले बताए ।

हिमपहिरोमा हराएका चार कोरियाली नागरिकका परिवार आए पनि भेटिने सम्भावना नदेखेपछि स्वदेश फर्किसकेका छन् ।

प्रकाशित : फाल्गुन ३, २०७६ ०७:३७
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

पालिकामा जान मानेनन् सहसचिव

राजेश मिश्र

काठमाडौँ — दाङको तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाका जनप्रतिनिधि तथा कर्मचारीहरूले एक दिनअगाडि मात्रै प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतमा सरुवा भएर नयाँ आउनेको स्वागत र जान लागेकाको बिदाइ गरे । स्वागत र बिदाइ समारोहको २४ घण्टा बित्न नपाउँदै त्यहाँका प्रशासकीय अधिकृत फेरि परिवर्तन भएका छन् । 

संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले माघ १७ गते तुलसीपुरका प्रशासकीय अधिकृत आनन्द सारुलाई कर्णाली प्रदेशको मुख्यमन्त्री कार्यालयमा सरुवा गरेर त्यहाँ भर्खरै सहसचिवमा बढुवा भएका कृष्णकान्त उपाध्यायलाई पठाएको थियो । बिहीबार उपाध्याय हाजिर र सारु बिदाइ भएका थिए । उता, स्वागत र बिदाइ समारोह चलिरहँदा यता मन्त्रालयमा दुवै जनाको फेरि अर्को सरुवा गर्ने निर्णय हुँदै थियो । रमाना भइसकेका सारुलाई फेरि तुलसीपुरमै राखियो र नयाँ हाजिर भएका उपाध्यायलाई ५ नम्बर प्रदेश प्रमुखको कार्यालय पठाइएको छ ।

तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाका मेयर घनश्याम पाण्डेले एकै दिनमा भएका सरुवाप्रति आश्चर्य व्यक्त गरे । ‘हामीलाई कुनै जानकारी नदिईकनै आर्थिक वर्षको बीचमा पटक पटक प्रशासकीय प्रमुख सार्ने काम राम्रो हुँदै होइन, यसले स्थायित्व हुँदैन,’ उनले भने, ‘हामीलाई अप्ठ्यारो पार्ने गरी काम भएका छन् । यस्ता सरुवाले विकास निर्माणलगायत काममा बाधा गर्छ ।’ त्यहाँ २० महिनादेखि रहेका प्रशासकीय अधिकृत सारुको सरुवा गरेर नयाँ पठाइएपछि उनले मन्त्रालयसमक्ष असन्तुष्टि भने पोखेका थिए । आर्थिक वर्षको मध्यमा विकास निर्माणले गति लिन थालेका बेला प्रशासकीय अधिकृत नचलाइदिन आफूले आग्रह गरेको बताए । ‘कम्तीमा असारसम्म पुरानै मान्छे बसिदिए राम्रो हुने चाहेका थियौं तर नयाँ आइसकेपछि उहाँको स्वागत र पुरानाको बिदाइ गरिसकेका थियौं,’ उनले भने । एकै दिनको अन्तरमा सरुवाको सूचना पाएका उपाध्याय पनि चकित भएको बताए । ‘मन्त्रीज्यूले पठाएर उहाँसँगको भेटपछि यता आएको हुँ । राजीखुसी हाजिर भएँ,’ उनले भने, ‘हाजिर भएको भोलिपल्टै सरुवाको सूचना पाएर अचम्मित भएको छु ।’

संघीय मामिला तथा सामान्य प्रशासन मन्त्रालयले माघ १७ मा गत पुसमा बढुवा भएका ३७ सहसचिवमध्ये १० जनालाई स्थानीय तहमा पठाइएको थियो तर प्रथम श्रेणीका सहसचिवहरू महानगर र उपमहानगरमा जान मानेनन् । उनीहरूले व्यक्तिगत र सामूहिक रूपमै तथा बाहिरी राजनीतिक दबाब बनाएपछि मन्त्रालयले आठ जनाको सरुवा फेरबदल गरेको छ । सम्बन्धित ठाउँमा हाजिर भइसकेका उपाध्यायबाहेक अन्य आठ जनाको सरुवा परिवर्तन गरिएको छ । फागुन १ गतेको मन्त्रीस्तरीय निर्णयबाट माघ १७ को आफ्नै निर्णय उल्ट्याइएको छ ।

मन्त्रालयले विराटनगर, वीरगन्ज र पोखरा महानगरपालिकामा क्रमशः सहसचिवहरू भीष्मप्रसाद न्यौपाने, कृष्णप्रसाद धिताल र बद्री अधिकारीलाई खटाएको थियो । उपमहानगरतर्फ जनकपुरमा उमेश बस्नेत, कलैयामा राजेन्द्रप्रसाद घिमिरे, जितपुर सिमरामा खड्कबहादुर कार्की र हेटौंडामा उपेन्द्र खनाललाई काज सरुवा गरिएको थियो । घोराहीमा टीकाराम ज्ञवाली, तुलसीपुरमा कृष्णकान्त उपाध्याय र धनगढीमा हरि बखतीलाई पठाइएको थियो तर निर्णयको दुई साता नबित्दै त्यसमध्ये आठ जनाको सरुवा गरिएको छ । त्यसमा सात जनालाई काठमाडौंमै राखिएको छ । विराटनगर पठाइएका न्यौपानेलाई राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरण, वीरगन्ज तोकिएका कृष्णप्रसाद धिताललाई दलित आयोग, जनकपुर तोकिएका उमेश बस्नेतलाई श्रम मन्त्रालय, जितपुर सिमरा तोकिएका खड्कबहादुर कार्कीलाई मधेसी आयोगमा काज सरुवा गरिएको छ । सरुवा भएर सम्बन्धित ठाउँमा पुग्दै नपुगी १२ दिनमै अर्को सरुवा पाउनेमा हेटौंडा पठाइएका उपेन्द्र खनालको उपराष्ट्रपति कार्यालय, घोराही तोकिएका टीकाराम ज्ञवाली श्रम मन्त्रालय र धनगढी खटाइएका हरि बखतीले राष्ट्रिय समावेशी आयोगमा ठाउँ पाएका छन् ।

बढुवा भएका नयाँ सहसचिवहरूलाई माघ १७ को मन्त्रीस्तरीय निर्णयअनुसार सहसचिवहरूलाई स्थानीय तहमा काज सरुवा गरिएको थियो । फेरि अर्को काज सरुवा गरिएको हो । सरुवाको दुई साता भइसक्दासम्म पनि अधिकांश सहसचिव तोकिएका ठाउँमा नगएर काठमाडौंमै बस्न ‘लबिइङ’ गरिरहेका थिए । स्थानीय तहमा खटाइएका मध्ये १/२ जनाबाहेक अधिकांश व्यक्ति तोकिएका ठाउँमा जान नचाहेर उनीहरूले मन्त्री र सचिवमाथि दबाब बढाएको जानकारी मन्त्रालय स्रोतले दिएको छ तर मन्त्रालयका सचिव यादव कोइरालाले आर्थिक वर्षको मध्यमा गरिएका सरुवालाई लिएर मेयरहरूले असन्तुष्टि जनाएपछि महानगर र उपमहानगरमा रहेका पुरानै मान्छेलाई कामकाजमा राख्न यसअघिको निर्णयमा फेरबदल गरिएको बताए । ‘मेयरहरूका गुनासा पनि थिए, फेरि काठमाडौंमा पनि रिक्त स्थान रहेकाले उहाँहरूलाई ती स्थानमा खटाइएको हो,’ उनले भने ।

काठमाडौं महानगरपालिकाबाहेक पाँचवटा महानगर र ११ वटा उपमहानगरको प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सहसचिव हुने कानुनी व्यवस्था छ । लामो समयदेखि तीन महानगर र १० वटा उपमहानगरमा सहसचिवस्तरका प्रशासकीय प्रमुख छैनन् । सहसचिवको दरबन्दी रहेका ठाउँमा उपसचिवले महानगर र उपमहानगर चलाउँदै आएका छन् । मन्त्रालयले नयाँ बढुवा भएकालाई ती स्थानमा पठाउन खोजेको थियो । मन्त्रालय स्रोतका अनुसार सहसचिवमा बढुवा भएकामध्ये गृह मन्त्रालयले आफूलाई चाहिने व्यक्तिहरू सुरुमै छानेर लगिसकेको छ । त्यसबाहेक केही विषयगत मन्त्रालयका अनुभवीहरू सम्बन्धित मन्त्रालयमै गएका छन् । आफूसँग बाँकी रहेका सहसचिवलाई सामान्यले स्थानीय तहलाई पहिलो प्राथमिकता दिएर पठाउन खोजेको प्रयत्न असफल भएको छ ।

प्रकाशित : फाल्गुन ३, २०७६ ०७:३३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×