कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

निगमको आफ्नै ग्यास प्लान्ट !

सम्भाव्यता अध्ययन गर्न १३ कम्पनीको प्रस्ताव
राजु चौधरी

काठमाडौँ — नेपाल आयल निगमले झापा र जनकपुरमा ग्यास रिफिलिङ प्लान्ट बनाउने तयारी गरेको छ । आपूर्तिमा सहजता ल्याउन र मूल्य नियन्त्रण गर्न निगमले झापा र जनकपुरमा ३/३ हजार टन क्षमताका प्लान्ट बनाउने तयारी थालेको हो । ग्यास प्लान्टको सम्भाव्यता अध्ययन गर्न निगमले टेन्डर गरिसकेको छ । 

टेन्डरमा चीनदेखि इरानसम्मका १३ कम्पनीले प्रस्ताव पेस गरेको निगमले जानकारी दिएको छ । ‘ग्यास भण्डार निर्माण गर्ने निगम बोर्डको निर्णय हो । सम्भाव्यता अध्ययन गर्न १३ कम्पनीले इच्छा देखाएका छन् । उनीहरूले प्रस्ताव दर्ता गरिसकेका छन्,’ निगमका कार्यकारी निर्देशक सुरेन्द्र पौडेलले भने, ‘कम्पनीको मूल्यांकन अन्तिम चरणमा छ । एक–दुई सातामा टुंगो लाग्छ ।’ झापामा ग्यास प्लान्ट सम्भाव्यता अध्ययन गर्न ७ कम्पनीले इच्छा देखाएका छन् । ती कम्पनी भारत, चीन र इरानका छन् । जनकपुरका लागि भारत र इरानका कम्पनीले इच्छा देखाएका छन् ।


१३ मध्ये जनकपुर र झापाका लागि एक/एक कम्पनी छानिनेछ । छानिएका कम्पनीले माटो परीक्षण, वातावरणीय मूल्यांकन, फ्रन्ट इन्ड इन्जिनियरिङ डिजाइन, सजावट तयारी, आगो सुरक्षा प्रणाली, लागत खर्चलगायतबारे अध्ययन गर्नेछन् । अध्ययनको प्रतिवेदनपछि प्लान्ट निर्माण अघि बढाइने निगमले जानकारी दिएको छ ।


निगमले ०७२ सालमा पनि ग्यास भण्डारण बनाउने योजना बनााएको थियो । त्यति बेला निगमको कार्यकारी निर्देशकमा गोपाल खड्का थिए । इन्धन भण्डारण गर्न जग्गा खरिद गर्ने क्रममा अनियमिततामा परेपछि उनी निलम्बित भए । त्यसपछि ग्यास भण्डारण प्रक्रिया अघि बढेको थिएन । अहिले निगमले पुन: भण्डारण बनाउने योजना अघि बढाएको हो । ग्यास ढुवानीबाट वार्षिक साढे ४ अर्ब बाहिरिने गरेको कार्यकारी निर्देशक पौडेलले जानकारी दिए । ‘हाम्रो उद्देश्य १० प्रतिशत बजार हस्तक्षेप गर्नु हो । यो निगमको रणनीति पनि हो,’ पौडेलले भने, ‘यसले बजारमा ग्यास पाइएन भन्ने गुनासो सम्बोधन हुन्छ ।’


मुलुकभर ५७ ग्यास प्लान्ट रहेको एलपी ग्यास उद्योग संघका उपाध्यक्ष मनोजकुमार दासले जानकारी दिए । ती प्लान्टले मासिक ४२ हजार टन ग्यास आयात गरिरहेका छन् । एलपी ग्यास भारतीय आयल निगमको कर्नाल, हल्दिया, बरौनी, मथुरा, पारादिप रिफाइनेरीबाट आयात हुन्छ । एलपी ग्यास खपत वार्षिक करिब ७ प्रतिशत बढिरहेको उपाध्यक्ष दास बताउँछन् । निगम खुद्रा व्यापारभन्दा पनि हाल भइरहेका प्लान्टलाई व्यवस्थित गर्नुपर्नेतर्फ लाग्नुपर्ने उद्योगीहरू बताउँछन् । ‘अन्तर्राष्ट्रिय सिद्धान्तअनुसार सरकारले व्यापार गर्दैन । तर, निगमले किन व्यापार गर्न खोज्यो, थाहा भएन,’ दासले भने ।

निगमले भने ग्यास प्लान्ट अत्यावश्यक भएको बताएको छ । भण्डारणसँगै बुलेटबाट ग्यास लोड गर्न सक्ने प्रकारको रिफाइनेरी बनाउन खोजिएको निगमका नायब कार्यकारी निर्देशक सुशील भट्टराईले जानकारी दिए । ‘उद्योगीसँग आयातित ग्यास खाली गर्न मिल्ने मात्रै प्रविधि छ । निगमले भने रिफाइनेरीबाट लोड पनि गर्न मिल्ने किसिमको प्लान्ट बनाउने खोजेको छ,’ उनले भने, ‘उद्योगीले पनि निगमको भण्डारणबाट ग्यास लोड गर्न सक्छन् । बल्क डिपोबाट पनि ढुवानी गर्न सक्छन् ।’ निगमको प्लान्ट हुँदा बन्दहडतालका बेला सजिलो हुने निगमको दाबी छ ।


निगमसँग पेट्रोल, डिजेल, मटितेल र हवाई इन्धन भण्डारण भए पनि ग्यासको छैन । निगमले ग्यासको प्रोडक्ट डेलिभरी अर्डर (पीडीओ) को चिठी दिएपछि ग्यास उद्योगीहरूले आयात गरी रिफिलिङ गरेर बेच्दै आएका छन् । ग्यास उद्योगीबाहेक सरकारसँग ग्यास भण्डारण छैन । यसले अप्ठ्यारो समयमा उपभोक्तालाई धेरै राहत हुने भट्टराईको दाबी छ ।


संघका निवर्तमान अध्यक्ष शिवप्रसाद घिमिरेले पनि निगमले प्लान्टमा लगानी गर्नु अनावश्यक भएको बताए । ‘विश्व नै वातावरण सुधार गर्न भन्दै विद्युतीय रेल, इलेक्ट्रिक कार आदि निर्माणतर्फ लागेको छ । पेट्रोलियम क्षेत्र नै बन्द हुन सक्ने अवस्थामा निगम भने अर्बौं रुपैयाँको आयोजना निर्माणतर्फ जानु गलत हो,’ घिमिरेले भने ।


र्निगमले ग्यास भण्डारसँगै आफ्नै ब्रान्डको सिलिन्डरसमेत ल्याउने योजना बनाएको छ । प्रत्येक ग्यास उद्योगको सिलिन्डरको मूल्य फरक छ । निगमको आफ्नै सिलिन्डर भए मूल्यमा पनि एकरूपता हुने भट्टराईले बताए । ‘अहिले एउटा कम्पनीको सिलिन्डर अर्को कम्पनीसँग साट्दा थप पैसा तिर्नुपर्ने बाध्यता छ । निगमको सिलिन्डर भए मूल्यमा पनि एकरूपता हुन्छ,’ उनले भने, ‘उपभोक्ताले कम्पनी छनोट गर्न सक्छन् । प्रतिस्पर्धा हुँदा उपभोक्तालाई नै फाइदा पुग्छ ।’ प्रकाशित : मंसिर २१, २०७६ १०:०८

प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

एउटा मूर्तिको आत्मसंस्मरण

कविता
रमेश क्षितिज

कुनै सीमान्तकृत नागरिकजस्तो भएरढुङ्गा थिएँ – म ढुङ्गा जीवनको किनारतिर कतै बगरमा पल्टिरहेको घामको झरी सहिरहेको बेलाबेलामा चल्ने असिनाको हुरी भोगिरहेको

स्थिर थिएँ/जड र अप्रगतिशील थिएँ
मौन थिएँ/लाटो र अवाक थिएँ
झरी पर्थ्यो–पीरो बनाएर जान्थ्यो नाक
हुरी चल्थ्यो–आँखामा खसाएर जान्थ्यो बालुवा
बाढी खस्थ्यो–तड्पाएर जान्थ्यो मेरो आत्मा

त्यो लोकगायक नदी हुन सकिनँ
जससँग थिए हृदय छुने गीतहरु
त्यो आदिकवि सूर्य पनि त हुन सकिनँ
जसले लेख्थ्यो घामका उज्याला पंक्तिहरु
त्यो कलाकार चरा हुन सकिनँ
जसले बनाउँथ्यो आफ्नै सीपले कलात्मक गुँड

टाढा हिँडेको माझीजस्तो बाटो
वा कोमल हृदयजस्तो पग्लिरहेको मेघ
त्यस्तो केही हुन सकिनँ,

बरू एक दिन ईश्वरको अवतार भएँ म, ईश्वर !

जब लग्यो कुनै कलाकारले मलाई
हिर्कायो शरीरका एक–एक विन्दुमा
ताछ्यो पत्र–पत्र छाला र फुटायो पुराना अंगहरु

उता माल्सिरीको मीठो स्वरलहरी गुन्जिँदा
म चिच्याउँथेँ कर्कश आर्तनादले यहाँ,

बिहान हुन्थ्यो
र, पन्छीहरु उड्थे उन्मुक्त आकाशमा
साँझ हुन्थ्यो र
रातो–रातो खुल्दथ्यो सुदूर क्षितिज

म खस्दथेँ– क्षण प्रतिक्षण टुक्रिँदै आफैँबाट यहाँ,
म खप्दथें– छिनो र हथौडा र मार्तोल
म सहन्थें– प्रहार र चोट र दुःख

अनि एउटा शुभ बिहान पाएँ नवीन स्वरुप
र प्रतिष्ठापित भएँ म– अग्लो मन्दिरमा,

अचेल– बेलपत्र/अक्षता/सिन्दूर
अनि घाम/शीत छेक्ने छानो
बस्नलाई आसन र सुँघ्नलाई वासना र हेर्नलाई रङ
सुन्नलाई लयात्मक श्लोकहरु– के छैन मसँग ?

एउटा साधारण ढुंगाले ईश्वर बन्नु
किमार्थ एउटै थियो तर रहस्य–
कि मैले पीडाको लामो यात्रा हिँडेको थिएँ !

प्रकाशित : मंसिर २१, २०७६ १०:०८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×