दोर्दीमा फलेन धान

आश गुरुङ

(लमजुङ) — धानको बीउ नक्कली परेपछि दोर्दी गाउँपालिकाका किसान ठगिएका छन् । गाउँपालिकाका अर्चलबोट, दुवार, हिलेटक्सारलगायत क्षेत्रका किसानले लगाएको धान काट्ने बेलासम्म पनि नफलेको हो ।

किसानका अनुसार गरिमा, सुधा, बेलना शंकर, गोरखनाथलगायत धानको बीउमा समस्या देखिएको छ । केही बोट हरियै छन् भने केही पहेंलिएका छन् । धान नफलेपछि किसानहरू बोट काटेर वस्तुभाउलाई खुवाउन थालेका छन् । दोर्दी–२ अर्चलबोटका किसान बद्रीनाथ पौडेलले १० रोपनीमा लगाएको गरिमा जातको धान एउटा पनि नफलेको बताए । ‘मैले बाइसजाँगर र भोटेओडारबाट गरिमा जातको धानको बीउ ल्याएर रोपेको हुँ । एउटै फलेन । अचम्म भो,’ ८५ वर्षीय पौडेलले भने, ‘एउटा दुइटा बोट नफलेको त कहिलेकाहीँ देखिन्छ । यतिको उमेर भयो । पूरै खेत नफलेकोअहिल्यै देखियो ।’

स्थानीय बद्रीनाथ लामिछानेले आफ्नो ३ रोपनीमा लगाएको गरिमा जातको धान पनि नफलेको बताए । दुवारकी हिता रानागमरले पनि धानमा पूरै बाला नलागेको बताइन् । उनका अनुसार गाउँलेले बेंसीसहर, चितीलगायत ठाउँका एग्रोभेटबाट बीउ लगेका थिए ।

‘कुनैमा बाला छ, कुनैमा छैन । फलै निकालेन,’ उनले भनिन्, ‘धान त्यत्तिकै छ । फल नलागेपछि कसैकसैले वस्तुभाउलाई खुवाउन थालेका छन् ।’ बालामा भुसैभुस रहेको र बोट पहेंलो भएको उनले बताइन् । यहाँका किसानले सुधा, च्याम्पियन र गोरखनाथ धान लगाएका थिए ।

दुवारका कार्यपालिका सदस्य लालमाया मिजारले यहाँ मात्रै नभएर हिलेटक्सारमा समेत धान नफलेको बताइन् । ‘कसैलाई बीउको नाम थाहा छ । कसैलाई छैन । धान भनेपछि गाउँलेले बीउ ल्याएर रोपे । अहिले फल्दै फलेन,’ उनले भनिन् । दुवारमा मात्रै करिब ५० रोपनी क्षेत्रफलमा लगाइएको धान नफलेको उनले बताइन् ।

‘धान नफलेपछि किसान बोल्नै सक्नुभएको छैन । के खाने, के गर्ने भनेर रुने कराउने गर्नुभएको छ,’ उनले भनिन्, ‘मैले कृषि शाखामा जानकारी गराएकी छु । किसानलाई राहत हुन्छ या हुँदैन, थाह छैन ।’ वर्षाभरिको किसानको मिहिनेत खेर गएको उनले बताइन् ।

धान काटेर धन्क्याउने बेलासम्म बालामा धान फल्ने आश बोकेर बसेका किसान निराश बनेको मिजारले बताइन् । गाउँपालिका कृषि प्रसार अधिकृत गोविन्दराज सेढाइँका अनुसार अर्चलबोट र दुवारका किसानले
लगाएको धान नफलेको भन्दै कार्यालयमा निवेदन आएको छ । ‘केही ठाउँमा हामीले हेर्‍यौं । सहरबाट किनेर ल्याएको धान नफलेको पाइएको छ । किसानको गुनासो पनित्यही छ । किसानले गरिमालगायत जातहरू भनेका छन्,’ उनले भने ।

प्रकाशित : कार्तिक २२, २०७६ १०:५०
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

भीरमह काढ्दा मृत्यु

आश गुरुङ

लमजुङ — दोर्दी गाउँपालिका–६ छोटेखोलामाथिको क्लेंचे भीरमा भीरमह काढ्दै गरेका एक महशिकारीको खसेर मृत्यु भएको छ । झुमस्वाँराका २६ वर्षीय गोरे भनिने गोपाल गुरुङ मंगलबार दिउँसो भीरबाट खसेको प्रहरीले जनाएको छ ।

प्रतिकात्मक तस्बिर ।

मह काढ्दै गर्दा समात्दै गरेको डोरीबाट हात फुस्किँदा करिब १ सय मिटर तल खसेका थिए ।

गाउँपालिकाका उपाध्यक्ष दिलबहादुर घलेका अनुसार छोटेखोलादेखि करीब २ किलोमिटर माथि पर्ने क्लेंचे भीरमा १०/१२ जनाको टोली भीरमह काढ्न मंगलबार बिहानै गएका थिए ।

मह काढ्न प्रयोग हुने चोयाबाट निर्मित भर्‍याङे डोरी समात्ने क्रममा हात फुस्किएपछि खसेको र उद्दार गरी उपचारका लागि ल्याउने क्रममा मृत्यु भएको उनले बताए । ‘३/४ वटा चाका निकालेर अर्को चाका निकाल्ने क्रममा डोरीमा समात्न खोजेका तर हात फुस्किएपछि खसेको भन्ने छ,’ उनले भने ।

गुरुङको शव पोष्टमार्टमका लागि लमजुङ जिल्ला सामुदायिक अस्पताल ल्याइएको छ । गोपालले ३ वर्षयता भीरमह काढ्दै आएका थिए । ग्रामीण भेगमा मह काढ्ने क्रममा सुरक्षाका लागि कुनै डोरी वा पेटी नबाँध्दा यस्ता घटना हुने सरोकारवालाले बताएका छन् ।

प्रकाशित : कार्तिक १९, २०७६ १७:४९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT