३ महिनामा ६ लाखले लिए प्यान

नुमा थाम्सुहाङ

काठमाडौँ — चालु आर्थिक वर्षको पहिलो त्रैमासमा ६ लाख १९ हजार ५ सय ७० व्यक्तिले स्थायी लेखा नम्बर (प्यान) लिएका छन् । सरकारले बजेटमार्फत ‘एक व्यक्ति एक स्थायी लेखा नम्बर’ नीति लिएसँगै व्यक्तिगत प्यानमा दर्ता हुनेको संख्या वृद्धि भएको हो । 

एक हजार रुपैयाँभन्दा बढी रकमको कारोबार गर्ने र रोजगार गर्ने व्यक्तिका लागि प्यान अनिवार्य गरिएको छ । व्यक्तिगत प्यान लिएपछि कर तिरेको रकम सोझै व्यक्तिको नम्बरमा दर्ता हुन आउँछ । कर तिरेको रकम सजिलै थाहा पाउन सकिन्छ ।


आन्तरिक राजस्व विभागका सूचना अधिकारी दुर्गादत्त अधिकारीका अनुसार हालसम्म करिब १७ लाखले व्यक्तिगत प्यान लिएका छन् भने १२ लाखले व्यावसायिक प्यान लिएका छन् ।


व्यावसायिक प्यानको विषयमा भने व्यवसाय गर्नेले प्यानमा रहेर अनिवार्य रूपमा कारोबार गर्नुपर्ने नेपाल खुद्रा व्यापार संघका महासचिव अमुलकाजी तुलाधार बताउँछन् । ‘हामीले प्यानको विरोध गरेका थिएनौं, व्यवसाय गर्नेहरूले प्यान लिएर कारोबार गर्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘त्यसले सरकारलाई कर तिर्नुपर्छ । हाम्रो समस्या भनेको ठूला डिलरबाट प्यानमा कारोबार गर्दा सही बिलबिजक दिँदैनन् ।’ यसमा अनुगमन हुनुपर्छ । सही बिलबिजक नदिँदा व्यवसाय गर्न समस्या भएको उनले बताए । यस विषयमा नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष राजेशकाजी श्रेष्ठ भन्छन्, ‘यहाँ एक अर्कालाई लाञ्छना लगाउने काम भइरहेको छ । आयातकर्ताले खुद्रा व्यापारीले बिल लिँदैन भन्छन् । अर्कातिर खुद्रा व्यापारी सही बिल नदिने भन्छन् । दुवै पक्षले बिलमा रहेर कारोबार गर्नुपर्छ ।’


बिलमा रकम धेरै भयो भने करले समात्छ भनेर बिल नलिने गरेको पाएको उनले बताए ।


‘प्यान नीति सही हो तर अहिले सबैसँग नागरिकता नभएको देशमा कसरी सबैसँग प्यान हुन्छ,’ उनले भने, ‘नीतिले काम गर्ने व्यक्तिलाई प्यान अनिवार्य भनेको छ । तर, भारतबाट ल्याइएका सिजनल काम गर्ने कामदारसँग प्यान हुँदैन । त्यसका लागि कामै रोक्न त भएन ?’ प्यानको दर बढाउन आवश्यक रहेको उनको तर्क छ ।


आन्तरिक राजस्व विभागका महानिर्देशक विनोदकुमार कुँवरले प्यानमा कुनै समस्या नभएको बताए । ‘हामीले व्यवसायीहरूले सही बिलबिजक जारी गरेका छन् कि छैनन् भनेर समयसमयमा अनुगमन पनि गर्ने गरेका छौं,’ उनले भने, ‘व्यवसायीले गर्ने हरेक कारोबारको लेखा राख्नुपर्छ । यदि त्यस्तो पाइएन भने हामीले कारबाही पनि गर्ने गरेका छौं ।’


प्रकाशित : कार्तिक ८, २०७६ ०८:२३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

बढ्यो बत्तीको व्यापार

नुमा थाम्सुहाङ

काठमाडौँ — सर्वसाधारणले तिहारमा घर, पसल उज्यालो बनाउन माटाका दिया, मैन तथा ‘इलेक्ट्रोनिक्स लाइट’ किन्न सुरु गरेका छन् । सादा र बुट्टा भरिएका माटाका दिया र झिलिमिली पार्ने ‘इलेक्ट्रोनिक्स लाइट’ किन्ने ग्राहकका कारण असनका पसलहरूमा भीड हुन थालेको छ । तिहारमा अन्य समयमा भन्दा दिया तथा इलेक्ट्रोनिक्स लाइटको व्यावसायिक कारोबार राम्रो हुने व्यापारीहरूको भनाइ छ ।

घर झिलिमिली पार्न नयाँ वानेश्वरका वीरेन्द्र श्रेष्ठले असनको गल्लीको एक पसलमा एलईडी कनेक्ट लाइट किनेर फर्किए । एउटाबाट अर्कोमा जोडेर बाल्न सजिलो र मल्टिप्लगको आवश्यकता नभएकाले एलईडी कनेक्ट लाइट किनेको उनले बताए । ‘बाल्नलाई र एकबाट अर्कोमा जोड्न सजिलो छ,’ उनले भने, ‘घरमा बच्चाहरूलाई रमाइलो लाग्ने र पिलपिल बलिरहन्छ ।’ ७ सय रुपैयाँको एलईडी कनेक्ट लाइट किनेको उनले सुनाए ।

असन गल्लीमा ४ वर्षदेखि एस गिफ्ट सप चलाउँदै आएका सरोज सापकोटाका अनुसार लेजर, डिस्को, फलिङ, पाइप, रोलिङ र एलईडी लाइट बजारमा उपलब्ध छन् । यीमध्ये एलईडी लाइट बढी रुचाउने उनी बताउँछन् । ‘तिहारमा ग्राहकले झिलिमिली बल्ने लाइट बढी खोज्छन्, त्यसमा पनि एलईडी लाइट राम्रो छ,’ उनले भने, ‘यसले कम भोल्ट पनि लिने भएकाले मानिसको रोजाइमा परेको हो ।’ यी लाइटहरू कम्तीमा पनि ३ वर्षसम्म टिक्ने उनी सुनाउँछन् ।

उनको पसलमा ५० रुपैयाँदेखि १३ सय रुपैयाँसम्मका लाइटहरू राखिएका छन् । चिनियाँ र भारतीय लाइट बजारमा पाइने उनले बताए । तिहारका लागि २ लाख रुपैयाँका लाइट पसलमा ल्याएको उनले सुनाए । दिनमा २५ हजार रुपैयाँको कारोबार गरिरहेका छन् ।

तिहारको समयमा घरलाई झिलिमिलीलाई पार्न बजारमा आएको नयाँ इलेक्ट्रोनिक्स लाइट प्रयोग गरिए पनि माटाका दिया पनि बालिन्छ । माटे दियो किन्नेको भीड पनि उस्तै छ । सादा र बुट्टासहितका माटे दिया बेच्न राखिएको छ ।

भोटाहिटीकी रीता श्रेष्ठले मखनबाट लक्ष्मी पूजाका लागि दुई दर्जन माटे दिया किनिन् । घरमा बत्ती भए पनि दियो बाल्दा भगवान् खुसी हुने विश्वासमा दियो किनेको उनी सुनाउँछिन् । ‘अरू बालिने बत्तीको भन्दा दियोको उज्यालो नै बेग्लै हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘अरू समयमा बालिँदैन, तिहारको समयमा उज्यालो घर देख्न नै रमाइलो लाग्छ ।’

रौतहटका मोहम्मद हुसैनले मखनमा तिहारको समयमा १५ वर्षदेखि माटे दियो बेच्दै आएका छन् । भारतको कोलकाता र आफ्नै गाउँ रौतहटबाट आउने माटे दियो बेच्ने गरेको उनले बताए ।

‘भारतबाट आयातित यस्ता दियामा बुट्टा हुन्छ, ५० कार्टुन दियो ल्याएको छु,’ उनले भने, ‘एक कार्टुनमा ४ सय पिस हुन्छ ।’ रौतहटबाट एक ट्रक माटे दियो ल्याएको उनले बताए । एक ट्रकमा एक लाख दिया रहेको उनी सुनाउँछन् ।

अरू समयको भन्दा तिहारको समयमा माटाका दिया बढी बिक्री हुने उनको अनुभव छ । दिनमा १० हजार बराबरका दियाको व्यापार गरिरहेका उनले छठसम्ममा सबै बिक्ने बताए । बुट्टा भरिएका दियाको प्रतिदर्जन ४० रुपैयाँ र साधारण दियाको प्रतिदर्जन ३५ रुपैयाँका दरले बिक्री गरिहेका उनको भनाइ छ ।

तिहारमा घर, पसल झिलिमिली बनाउन दियो तथा इलेक्ट्रोनिक्स लाइट मात्र नभई मैन पनि बाल्ने गरिन्छ ।

सोह्रखुट्टेकी रिना श्रेष्ठले तिहारकै लागि मैन बत्ती किनिन् । तिहारकै लागि नभए पनि अरू बेला पनि मैन बाल्न सकिने उनले बताइन् ।

बारा, कलैयाका अम्जद खान पैठानले असनमा १९ वर्षदेखि मैन बत्ती बेच्दै आएका छन् । इलेक्ट्रोनिक्स लाइट र दियो मात्र नभई मानिसहरूलाई मैन बत्ती पनि चाहिने भएकाले मैनको बत्ती बेच्दै आएको उनले बताए ।

प्रकाशित : कार्तिक ७, २०७६ ०८:५३
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×