बढ्यो बत्तीको व्यापार

नुमा थाम्सुहाङ

काठमाडौँ — सर्वसाधारणले तिहारमा घर, पसल उज्यालो बनाउन माटाका दिया, मैन तथा ‘इलेक्ट्रोनिक्स लाइट’ किन्न सुरु गरेका छन् । सादा र बुट्टा भरिएका माटाका दिया र झिलिमिली पार्ने ‘इलेक्ट्रोनिक्स लाइट’ किन्ने ग्राहकका कारण असनका पसलहरूमा भीड हुन थालेको छ । तिहारमा अन्य समयमा भन्दा दिया तथा इलेक्ट्रोनिक्स लाइटको व्यावसायिक कारोबार राम्रो हुने व्यापारीहरूको भनाइ छ ।

घर झिलिमिली पार्न नयाँ वानेश्वरका वीरेन्द्र श्रेष्ठले असनको गल्लीको एक पसलमा एलईडी कनेक्ट लाइट किनेर फर्किए । एउटाबाट अर्कोमा जोडेर बाल्न सजिलो र मल्टिप्लगको आवश्यकता नभएकाले एलईडी कनेक्ट लाइट किनेको उनले बताए । ‘बाल्नलाई र एकबाट अर्कोमा जोड्न सजिलो छ,’ उनले भने, ‘घरमा बच्चाहरूलाई रमाइलो लाग्ने र पिलपिल बलिरहन्छ ।’ ७ सय रुपैयाँको एलईडी कनेक्ट लाइट किनेको उनले सुनाए ।


असन गल्लीमा ४ वर्षदेखि एस गिफ्ट सप चलाउँदै आएका सरोज सापकोटाका अनुसार लेजर, डिस्को, फलिङ, पाइप, रोलिङ र एलईडी लाइट बजारमा उपलब्ध छन् । यीमध्ये एलईडी लाइट बढी रुचाउने उनी बताउँछन् । ‘तिहारमा ग्राहकले झिलिमिली बल्ने लाइट बढी खोज्छन्, त्यसमा पनि एलईडी लाइट राम्रो छ,’ उनले भने, ‘यसले कम भोल्ट पनि लिने भएकाले मानिसको रोजाइमा परेको हो ।’ यी लाइटहरू कम्तीमा पनि ३ वर्षसम्म टिक्ने उनी सुनाउँछन् ।


उनको पसलमा ५० रुपैयाँदेखि १३ सय रुपैयाँसम्मका लाइटहरू राखिएका छन् । चिनियाँ र भारतीय लाइट बजारमा पाइने उनले बताए । तिहारका लागि २ लाख रुपैयाँका लाइट पसलमा ल्याएको उनले सुनाए । दिनमा २५ हजार रुपैयाँको कारोबार गरिरहेका छन् ।


तिहारको समयमा घरलाई झिलिमिलीलाई पार्न बजारमा आएको नयाँ इलेक्ट्रोनिक्स लाइट प्रयोग गरिए पनि माटाका दिया पनि बालिन्छ । माटे दियो किन्नेको भीड पनि उस्तै छ । सादा र बुट्टासहितका माटे दिया बेच्न राखिएको छ ।


भोटाहिटीकी रीता श्रेष्ठले मखनबाट लक्ष्मी पूजाका लागि दुई दर्जन माटे दिया किनिन् । घरमा बत्ती भए पनि दियो बाल्दा भगवान् खुसी हुने विश्वासमा दियो किनेको उनी सुनाउँछिन् । ‘अरू बालिने बत्तीको भन्दा दियोको उज्यालो नै बेग्लै हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘अरू समयमा बालिँदैन, तिहारको समयमा उज्यालो घर देख्न नै रमाइलो लाग्छ ।’


रौतहटका मोहम्मद हुसैनले मखनमा तिहारको समयमा १५ वर्षदेखि माटे दियो बेच्दै आएका छन् । भारतको कोलकाता र आफ्नै गाउँ रौतहटबाट आउने माटे दियो बेच्ने गरेको उनले बताए ।


‘भारतबाट आयातित यस्ता दियामा बुट्टा हुन्छ, ५० कार्टुन दियो ल्याएको छु,’ उनले भने, ‘एक कार्टुनमा ४ सय पिस हुन्छ ।’ रौतहटबाट एक ट्रक माटे दियो ल्याएको उनले बताए । एक ट्रकमा एक लाख दिया रहेको उनी सुनाउँछन् ।


अरू समयको भन्दा तिहारको समयमा माटाका दिया बढी बिक्री हुने उनको अनुभव छ । दिनमा १० हजार बराबरका दियाको व्यापार गरिरहेका उनले छठसम्ममा सबै बिक्ने बताए । बुट्टा भरिएका दियाको प्रतिदर्जन ४० रुपैयाँ र साधारण दियाको प्रतिदर्जन ३५ रुपैयाँका दरले बिक्री गरिहेका उनको भनाइ छ ।


तिहारमा घर, पसल झिलिमिली बनाउन दियो तथा इलेक्ट्रोनिक्स लाइट मात्र नभई मैन पनि बाल्ने गरिन्छ ।


सोह्रखुट्टेकी रिना श्रेष्ठले तिहारकै लागि मैन बत्ती किनिन् । तिहारकै लागि नभए पनि अरू बेला पनि मैन बाल्न सकिने उनले बताइन् ।


बारा, कलैयाका अम्जद खान पैठानले असनमा १९ वर्षदेखि मैन बत्ती बेच्दै आएका छन् । इलेक्ट्रोनिक्स लाइट र दियो मात्र नभई मानिसहरूलाई मैन बत्ती पनि चाहिने भएकाले मैनको बत्ती बेच्दै आएको उनले बताए । प्रकाशित : कार्तिक ७, २०७६ ०८:५३

ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

बढ्यो तिहारको चहलपहल

नुमा थाम्सुहाङ

काठमाडौँ — काठमाडौंका सडक, पसल र घर झिलिमिलीले तिहार नजिकिएको संकेत गरेको छ । दसैं सकिएपछि तिहारको रौनक काठमाडौंका मिठाई पसलहरूमा छाएको छ । आफ्ना दाजुभाइको लागि भाइटीका मसला र रङ किन्न थालिसकिएको छ । तिहार आउन केही दिन मात्र बाँकी रहेकाले व्यापारीहरूलाई यति बेला पसलमा लाग्ने भीड सम्हाल्न हम्मे परेको छ । 

सानोदेखि लिएर ठूलो प्लास्टिकभित्र मिठाई र खानेकुराले भरिएको चिटिक्क परेका प्याकेट । ती प्याकेट किन्न असनका पसलअगाडि राखिएको साना मिठाई पसलहरूमा देखिने भीडले तिहारको किनमेल सुरु भएको देखाउँछ ।

कपनका डीबी बस्नेत श्रीमतीसँगै तिहारका लागि असनगल्लीको एक एक पसलमा भाइ–मसला किन्दै थिए । ‘२ हजार रुपैयाँको भाइटीका मसला किन्यौं,’ उनले भने, ‘अन्य खानेकुराभन्दा सानादेखि ठूला सबैका लागि स्वास्थ्यको हिसाबले राम्रो पनि हो ।’

रौतहटका रामेश्वर गुप्ताले १० वर्षदेखि असनको गल्लीमा तिहारको सिजनमा भाइ–मसला बेच्दै आएका छन् । उनले तिहारका लागि ससाना आकर्षक प्याकेटमा भाइ–मसला सजाएर राखेका छन् । ग्राहकहरूले खोज्ने गरेको आफूले बेच्दै आएको उनले बताए । मखनकै होलसेलबाट बदाम, काजु, ल्वाङ, सुकमेल, छोकडालगायत २२ थरीको सामान किनेर आफैंले भाइ–मसला तयार पारेको उनले बताए । यसका लागि उनले १ लाख रुपैयाँ लगानी गरेका छन् ।

‘५० रुपैयाँदेखि ८ सय रुपैयाँसम्मको भाइ–मसला बिक्रीका लागि राखेको छु,’ उनले भने, ‘दिनमा ८ हजार रुपैयाँसम्मको बिक्री भइरहेको छ ।’ लक्ष्मी पूजाको दिनदेखि व्यापार अझ राम्रो हुने र नौ दिनसम्मको व्यापारले लगानी र नाफा सबै उठ्ने उनले बताए ।

मूलपानीका हरिबोल आचार्य पनि तिहारकै लागि मखन गल्लीको किराना पसलमा सामान किन्दै थिए । काजु, नरिवल, सुपारी, बदामलगायतका ३ हजारको सामान उनले किने । ‘अन्य समयको भन्दा तिहारमा यी खानेकुराको बेग्लै महत्त्व छ,’ उनले भने ।

मखनकै उज्ज्वल हाडाले ३० वर्षदेखि भाइटीकाका लागि चाहिने सामग्री बिक्री गर्दै आएका छन् । चाड भएर नै तिहारमा व्यापार राम्रो हुने उनको भनाइ छ । वर्षभरको नोक्सान तिहारमा १०/१२ दिनमा हुने व्यापारले पूरा गर्ने उनी बताउँछन् । ‘वर्षमा १०/१२ लाख रुपैयाँको कारोबार हुन्छ, वर्षको ५० प्रतिशत व्यापार तिहारको समयमा हुन्छ,’ उनले भने, ‘अरू बेला हुने व्यापारलाई तिहारले धान्छ ।’

डिलरहरूले किसमिस काजु, बदाम भारत, अन्जिल खुर्पानी अफगानिस्तान र पिस्ताजस्ता अमेरिकाबाट आयात गर्ने र उनले डिलरबाट सामान लिने गरेको बताउँछन् । प्रतिकिलो काजुको १६ सय रुपैयाँ, बदामको १३ सय रुपैयाँ, पिस्ता १७ सय रुपैयाँ, नरिवल ४ सय ५० रुपैयाँ, छोकडा २ सय रुपैयाँ, ओखर ६/७ सय रुपैयाँ पर्ने उनले जानकारी दिए ।

नेपाल खुद्रा व्यापार संघका पूर्वअध्यक्ष पवित्र वज्राचार्यका अनुसार अन्य समयको तुलनामा तिहारको समयमा १० गुणाले व्यापार वृद्धि हुन्छ । ‘तिहारको समयमा यी चीजहरू अनिवार्य नै हुन्, त्यसैले पनि माग पनि बढ्ने गर्छ,’ उनले भने ।

तिहारमा भाइ–मसला मात्र नभई टीकाको व्यापारसमेत बढ्ने गरेको छ । दिदीबहिनीले आफ्ना दाजुभाइलाई मात्र नभई घरको मूलढोकाअगाडि आकर्षक रंगोली बनाउनसमेत रङको प्रयोग हुने गरेको छ ।

भक्तपुरकी अवन्तिका चौहान खड्का तिहारमा रंगोली बनाउन असनमा रङ किन्दै थिइन् । उनले भनिन्, ‘घरमा रंगोली बनाउन रङ किन्दै छु, रंगोलीले तिहार रमाइलो बनाउँछ । पहिला हरियो गोबर र रातो माटोले लिपेर दियो बाल्ने चलन थियो तर बिस्तारै रंगोली बनाउने चलन आयो । यो घरको मूलढोकाअगाडि राख्दा राम्रो पनि देखिन्छ ।’ उनले पसलबाट सय ग्रामको ८ किसिमका रङ किनेको बताइन् ।

१५ वर्षदेखि भारत विहारका राज दास तिहारकै समयमा बर्सेनि रङ बेच्दै आएका छन् । ८० हजार रुपैयाँको लगानीमा रङको पसल राखेका उनले बताए । ‘दिनको ६ हजारसम्म व्यापार हुन्छ,’ उनले भने, ‘भाइटीकासम्म बेच्छु ।’

प्रकाशित : कार्तिक ६, २०७६ ०८:३१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×