पर्यटक लोभ्याउँदै लिमी

समुद्री सतहदेखि करिब ४ हजार मिटर उचाइमा अवस्थित लिमी उपत्यकामा एक हजार वर्ष पुरानो हल्जी गुम्बा रहेको छ
छपाल लामा

हुम्ला — लिमी पुग्न कम्ती गाह्रो छैन । समुद्री सतहदेखि करिब ५ हजार मिटर उचाइको लेक नाघ्नुपर्छ । जब दुःखको पहाड चढेर लिमी पुगिन्छ, तब ती सबै दुःख-कष्ट क्षणभरमै हराउँछन् । त्यसैले त लुकेको बस्ती भनेर चिनिने लिमी उपत्यकाले पर्यटकलाई लोभ्याइरहेको छ ।

ZenTravel

चीनसँग सीमा जोडिएको नाम्खा गाउँपालिका-६ मा पर्ने लिमी उपत्यकामा देशविदेशबाट पर्यटकहरू समूह बनाएरै पुग्ने गर्छन् । स्थानीय गिरमेत लामाका अनुसार यस वर्ष पर्यटकको ७ वटा समूहले लिमी भ्रमण गरिसकेका छन् । गत वर्ष करिब १० वटा समूहले लिमी भ्रमण गरेका उनले बताए । ‘प्रचारप्रसार हुन थालेपछि पर्यटक आउने क्रम पनि बढेको छ,’ उनले भने, ‘भौगोलिक कठिनाइ हुँदाहुँदै पनि घुम्न आउनेको कमी छैन ।’

Meroghar


लिमीको सौन्दर्य त छँदै छ, करिब एक हजार वर्ष पुरानो हल्जी गुम्बा पर्यटक तान्ने महत्त्वपूर्ण सम्पदाका रूपमा रहेको छ । यो गुम्बा ११ औं शताब्दीमा निर्माण भएको हो । गुम्बाका अध्येतासमेत रहेका सांसद छक्कबहादुर लामाका अनुसार लिमीमा अन्य दुईवटा गुम्बा भए पनि हल्जी गुम्बाको विशेष महत्त्व छ । गुम्बा निर्माण गर्ने लामाले तिलगाउँ नजिकै गुफा बनाई तपस्यासमेत गरेका थिए । भारतको काश्मीरबाट कालिगढ झिकाएर गुम्बा निर्माण गरिएको उनले बताए ।

लिमी घुम्ने आउने पर्यटकका कारण स्थानीयसमेत दंग छन् । यसले वर्षौंसम्म लुकेर रहेको लिमीको प्रचारप्रसार हुनुका साथै हल्जी गुम्बाको महत्त्व बाहिरी दुनियाँसम्म पुगेको उनीहरूको भनाइ छ । स्थानीय काल्जाङ्मु लामाका अनुसार त्यहाँ पुग्ने पर्यटकलाई लिमी गाउँमा गठन भएको पर्यटन व्यवस्थापन समितिले बसोबासको व्यवस्था गर्छ । सामान्य टेन्टको प्रतिरात १ सय ५० रुपैयाँ र किचेनसहितको टेन्टको प्रतिरात २ सय ५० रुपैयाँ शुल्क लिने गरिएको उनले बताए । उनका अनुसार गत वर्ष टेन्टबापत करिब १३ हजार रुपैयाँ संकलन भएको थियो । यस वर्ष हालसम्म ५ हजार संकलन भएको र पर्यटक आगमन जारी रहेकाले रकम थपिने उनले बताए ।

लिमी घुम्नका लागि भदौ मध्यदेखि कात्तिकसम्म उपयुक्त समय मानिन्छ । सदरमुकाम सिमकोटबाट सुरु हुने लिमी यात्रा निकै रमाइलोसमेत हुने गर्छ । बाटोमा प्राचीन संस्कृति र सम्पदाको अवलोकन गर्न पाइनुका साथै प्राकृतिक सुन्दरता पनि हेर्न पाइने लिमी पुगेका पर्यटकहरू बताउँछन् । त्यहाँको संस्कृतिले झन् उनीहरूलाई चकित तुल्याउने गर्छ । लामा र तामाङ समुदायको बसोबास रहेको लिमीमा एउटा छोरालाई गुम्बामा पुजारीका रूपमा राख्नुपर्ने बाध्यता छ । ‘लिमीमा सरकारी कानुनभन्दा गाउँको आफ्नै नियम कानुन प्रचलनमा छन्,’ दुई वर्षअघि लिमी पुगेका पत्रकार भरतबन्धु थापाले भने, ‘यहाँ पुग्दा अर्कै दुनियाँमा पुगेको अनुभूति हुँदोरहेछ ।’

नाम्खा गाउँपालिकाले लिमी उपत्यकाको प्राकृतिक सुन्दरता र हल्जी गुम्बालगायत अन्य सम्पदाको प्रचारप्रसार तथा संरक्षणका लागि पहल थालेको छ । गत वर्षदेखि लिमीमा महोत्सव आयोजना गर्न थालिएको छ ।

आगामी वर्षमा विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) बनाएर पर्यटकीय सम्भावनाबारे काम थालिने गाउँपालिका अध्यक्ष विष्णु लामाले बताए ।

प्रकाशित : कार्तिक २, २०७६ ०९:३१
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

लिमीमा वन्यजन्तुको आकर्षण

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — लिमी हिउँ चितुवा र वनचौंरीको बासस्थानसमेत हो । तीन वर्षअघि वन तथा भूसंरक्षण मन्त्रालयले गरेको अध्ययनमा ५ सय ७१ वटा वनचौंरी भेटिएका थिए ।

अध्ययन प्रतिवेदनमा हरिण र कृष्णसार प्रजातिमा पर्ने घोवा ८ वटा भेटिएका थिए । लिमीमा पाइने ढुङढुङ (कालिकन्टे) चरा विश्वमै दुर्लभ मानिन्छ । ‘चराचुरुङ्गी र वन्यजन्तुको कारण पनि लिमी उपत्यकामा पर्यटकको आकर्षण बढेको हो,’ गिरमेतले भने, ‘वन्यजन्तुहरू बस्ती नजिकै आउँछन्, मज्जाले हेर्न सकिन्छ ।’ स्थानीय स्वयंले वन्यजन्तुको सिकारमा प्रतिबन्ध लगाएकाले वन्यजन्तुहरू बस्ती नजिकै आउजाउ गर्ने गरेका उनले बताए ।

कसरी पुग्ने ?
लिमी उपत्यका पुग्नको लागि दुईवटा बाटा छन् । सुर्खेत वा नेपालगन्जबाट हवाईजहाजमा सिमकोट पुगेर पैदल यात्रा तय गर्नुपर्छ । पहिलो मार्गअन्तर्गत सिमकोट भएर ५ हजार मिटर उचाइको न्यालु लेकको बाटो पर्छ । यो मार्गबाट लिमी पुग्न चार दिन लाग्छ । ‘यहाँबाट जाँदा थुप्रै छहरा, ताल, पोखरी हेर्न पाइन्छन्,’ दुई महिनाअघि लिमी पुगेका दैलेखका ललित रावलले भने, ‘भौगोलिक रूपमा कठिन भए पनि यात्रा निकै रमणीय हुन्छ, लिमी पुगेपछि त सबै दुःख-कष्ट बिर्सिइँदो रहेछ ।’ लिमीको लाप्चा लेकबाट कैलाश मानसरोवरसमेत हेर्न सकिने उनले बताए ।

उनका अनुसार हिल्सा भएर पनि लिमी पुग्न सकिन्छ । सिमकोटबाट हिल्सा र त्यहाँबाट दुई दिन पैदल हिँडेपछि लिमी उपत्यका पुग्न सकिने उनले बताए । समुद्री सतहदेखि करिब ४ हजार मिटर उचाइमा अवस्थित लिमी उपत्यकामा तीनवटा गाउँ छन्- हल्जी, जाङ र तिल ।

न्यालु लेकबाट जाँदा जाङगाउँ र हिल्साबाट जाँदा तिलगाउँ प्रवेशद्वारका रूपमा पुगिन्छ । लिमी पुग्ने पर्यटकले त्यहाँको रैथाने परिकार चाख्न पाउँछन् । फापरको रोटी, जौंको सातु र चौंरीको दूधबाट बनेको घिउ तथा भोटे चियाले पर्यटकलाई नयाँ स्वाद दिने स्थानीय काल्जाङ्मु लामाले बताए ।

प्रकाशित : कार्तिक २, २०७६ ०९:२९
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×