मुगुमा लटरम्म स्याउ

राजबहादुर शाही

मुगु — छायानाथ रारा नगरपालिका–४ ताल्चा गाउँका गोठ स्याउले भरिएका छन् । रुखबाट टिपेका स्याउ व्यवस्थित गर्न भण्डारगृह नहुँदा किसानले गाईगोठमा सल्लाको कुशुम (पिरल) बिच्छ्याएर राख्ने गरेका हुन् ।

स्थानीय कर्णबहादुर भामले करिव ८० क्विन्टल स्याउ गोठमै थन्काएको गुनासो गरे । ‘जिल्लामा कतै व्यवस्थित भण्डारणको व्यवस्था छैन,’ उनले भने, ‘गोठमै थन्काएर राख्नुको विकल्प भएन ।’


उनी मात्र होइन, ताल्चा गाउँका करिब दुई सय बढी किसानले स्याउ गोठमै थन्क्याएका छन् । चरनका लागि गाईभैंसीलाई लेक लगिएकाले गोठ रित्ता थिए । त्यही मौकामा कृषकले पिरलमा स्याउ राखेका हुन् । ‘गोठभित्र स्याउ राख्दा कुहिने र किराले खाने समस्या बढी हुन्छ,’ स्थानीय गोर्ख भामले भने, ‘कार्टुनको राम्रो व्यवस्था नहुँदा जथाभावी स्याउ गोठभित्र थन्क्याउन बाध्य छौं ।’

विगत वर्षमा साविक जिल्ला कृषि विकास कार्यालयले किसानलाई अनुदानमा कार्टुन वितरण गर्थ्यो । यस वर्ष रकम नभएको भन्दै कृषि ज्ञान केन्द्रले कार्टुन उपलव्ध नगराएपछि किसान समस्यामा परेका हुन् । बजेट कटौती हुँदा किसानलाई कार्टुन वितरण गर्न नसकिएको कृषि ज्ञान केन्द्र प्रमुख सुकिराम नेपालीले बताए ।

अबेरसम्मै व्यस्त
छायानाथ रारा नगरपालिका–४ ताल्चाकी रामदेवी भाम सबेरैदेखि साँझ अबेरसम्म बारीमा स्याउ टिप्न व्यस्त छिन् । स्याउ पाकेर झर्न थालेपछि परिवारका पाचजना दिनहुँ स्याउबारीमा व्यस्त हुन थालेका छन् । उनकै छिमेकी दिलमाया भामलाई पनि स्याउ टिप्ने चटारोले छोएको छ ।

प्राय सबै गाउँका किसान बस्ती सुनसान पारेर स्याउ टिप्न बगैंचामा व्यस्त छन् । बालबालिकादेखि वृद्धसम्मको भीड लागेको छ । कोही रुखमा चढेर स्याउ टिप्छन् । केहीलाई ओसार्ने चटारो छ । ताल्चा गाउँका कर्णबहादुर भामले बगैंचामा लटरम्म स्याउ पाकेपछि किसानको व्यस्तता बढेको बताए ।

यस वर्ष नगरपालिकाका ताल्चा, मइतु, कालापाल्त, गिमखोलालगायत बस्तीमा स्याउ राम्रो फलेको छ । स्याउले बगैंचा राताम्मे छन् । ‘टाढा गाउँका छोरीचेली स्याउ टिप्न माइती आएका छन्,’ भामले भने, ‘बगैचा खाली नगरे स्याउ झर्ने समस्या हुने भएकाले परिवारका सबै सदस्य व्यस्त बनेका हौं ।’

कृषकले स्याउ टिप्न भने हतार गरेको कृषि ज्ञान केन्द्र प्रमुख सुकिराम नेपालीले बताए । ‘यस वर्ष राम्रो उत्पादन भएको छ, बजारको चिन्ताले किसान हतारिएका मात्र हुन्,’ उनले भने, ‘स्याउ उत्पादनको तथ्यांक संकलन गर्न गाउँगाउँमा प्राविधिक खटाएका छौं ।’

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७६ ०७:५०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पार्क निर्माणमा चिनियाँ रुचि

कान्तिपुर संवाददाता

चितवन — चिनियाँ लगानीकर्ताहरूको एक टोलीले आइतबार चितवनका विभिन्न स्थानीय तहका पदाधिकारीहरूसँग छलफल गरेको छ ।

चिनियाँ टोली लगानीका क्षेत्र पहिल्याउन आएको हो । ‘द इकोनोमिक ज्वाइन्ट कमिटी अफ चाइना कमर्सियल स्टक इन्टरप्राइजेज’ का कार्यकारी अध्यक्ष फान जिआबो नेतृत्वको टोलीसित रत्ननगर, कालिका र माडी नगरपालिकाका पदाधिकारीलगायतले छलफल गरेका छन् ।

औद्योगिक पार्क निर्माणमा आफूहरूको रुचि भएको र चितवन त्यसका लागि उपयोगी भएको फानले बताए । भरतपुर महानगरपालिकाका मेयर रेनु दाहालले शक्तिखोरमा औद्योगिक ग्राम बनाउन सरकारले जग्गा छुट्याइसकेको र विस्तृत परियोजना निर्माण (डीपीआर) र विस्तृत वातावरणीय प्रभाव अध्यनन (ईआईए) निर्माणको काम चलिरहेको जानकारी गराएकी छन् ।

चिनियाँ टोलीले प्रस्तावित औद्योगिक क्षेत्रको पनि अवलोकन गरेको छ । देशको लगभग मध्यभागमा समथर जमिन र यातायता पुगेको ठाउँमा औद्योगिक पार्क बन्न लागेको छ । भरतपुर महानगरपालिका मेयर दाहालले माडीमा कृषिमा आधारित उद्योगहरू स्थापना हुन सक्ने बताइन् ।

भरतपुर महानगरले पनि अटो ल्यान्ड बनाउन लागेको, अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट रंगशाला निर्माणमा निजी क्षेत्रको सहभागिता खोजी रहेको, मेट्रो रेलको सम्भाव्यता अध्ययन गरिरहेको उनले जानकारी गराइन् ।

यस्तै पर्यटन पूर्वाधार निर्माणमा पनि लगानीको आवश्यकता रहेको उनको भनाइ थियो । ‘दुर्लभ वन्यजन्तु एकसिंगे गैंडा पाइने विश्व प्रसिद्ध चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज यहीँ छ । पर्यटन पूर्वाधार निर्माण पनि लगानीको सम्भावना बोकेको क्षेत्र हो,’ मेयर दाहालले भनिन् । त्रिशूली र नारायणी नदी किनारमा पनि पर्यटकीय सम्भावना रहेको उनले बताइन् ।

प्रकाशित : भाद्र २३, २०७६ ०७:४८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्