सोलु करिडोरको प्रगति ७५%

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — सोलुखुम्बु र आसपासका क्षेत्रका जलविद्युत् आयोजनाहरूबाट उत्पादित विद्युत्लाई राष्ट्रिय ग्रिडमा जोड्न निर्माण थालिएको सोलु करिडोर प्रसारणको भौतिक प्रगति ७५ प्रतिशत पुगेको छ । यही प्रसारण लाइनमार्फत सोलुखुम्बु, ओखलढुंगा र उदयपुरमा विद्युत् पनि वितरण गर्ने योजना छ ।

प्रसारण लाइनमा पर्ने ३ सय ३ टावरमध्ये २ सय ७ को जग हालिएको छ भने ४३ खडा गरिएको आयोजनाले जनाएको छ । सिराहाको मिर्चैयादेखि उदयपुर, ओखलढुंगा हुँदै सोलुखुम्बुको तिंलासम्मको प्रसारण लाइनको लम्बाइ ९० किलोमिटर छ ।

यही प्रसारण लाइन बन्ने भएपछि प्राधिकरणले त्यस क्षेत्रका १२ जलविद्युत् आयोजनासँग ३२५ मेगावाटको विद्युत् खरिद–बिक्री सम्झौता (पीपीए) गरेको छ ।

सिरहामा पर्ने २६ वटा टावरको जग हालिएको छ भने १६ वटा खडा गरिएको आयोजनाले जनाएको छ । उदयपुरमा पर्ने १४१ टावरमध्ये ११७ को जग हालिएको छ भने २७ वटा खडा गरिएको छ । ओखलढुंगामा पर्ने ११२ मध्ये ६३ टावरको जग हालिएको छ । यसैगरी सोलुखुम्बुमा पर्ने २४ टावरमध्ये एउटाको जग हालिएको छ ।

आयोजनाअन्तर्गत तिंलादेखि सोलुखुम्बुकै बेलीडाँडासम्म ४.५ किलोमिटर ३३ केभी डबल सर्किट प्रसारण लाइनको निर्माण सकिएको छ । तिंलामा १३२/३३ र ३३/११ केभी सबस्टेसनको निर्माण सम्पन्न भई चार्ज भइसकेको छ । योसँगै सिराहाको लाइनबाट तिंलासम्म ३३ केभी लाइन पुगेको आयोजनाले जनाएको छ । प्राधिकरणले प्रसारण लाइन निर्माणमा ढिलाइ गरिदिँदा आफ्ना आयोजनाबाट उत्पादित विद्युत् खेर जाने अवस्था आउन लागेको भन्दै त्यस क्षेत्रका प्रवर्द्धकले प्रदेश नं १ सरकारलाई जानकारी गराएका छन् ।

प्रदेश १ का मुख्यमन्त्री शेरधन राईले शनिबार प्रसारण लाइन निर्माण प्रगति, निर्माणमा रहेका समस्याका विषयमा धनकुटाको भेंडेटारमा प्राधिकरण, आयोजना, सम्बन्धित आयोजनाका प्रवर्द्धक, सांसदलगायतसँग छलफल गरेका छन् ।
छलफलमा मुख्यमन्त्री शेरधन राईले प्रसारण लाइनको पूर्वाधार अभावमा निजी क्षेत्रले निर्माण गरिरहेका आयोजनाको विद्युत् खेर जान दिन नहुने बताए । लाइन निर्माणमा स्थानीयको अवरोध हटाउन आफूले पहल गर्ने प्रतिबद्धता जनाए ।

प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले प्रसारण लाइन नबनाइदिएका कारण विद्युत् खेर गएको अहिलेसम्म कुनै रेकर्ड नभएको उल्लेख गर्दै त्यस क्षेत्रका आयोजना निर्माण सम्पन्न हुनुभन्दा पहिले नै लाइन बन्ने बताए । ‘आयोजनाको काम २०७६ को माघ (३१ फेब्रुअरी २०२०) भित्रमा सक्ने लक्ष्य राखिएको छ, यसमा एक–दुई महिना ढिला होला तर त्यहाँका आयोजनाहरू पनि निर्धारित समयमा सकिँदैनन्,’ उनले भने ।

उदयपुरको कटारीस्थित मरुवा हरित सामुदायिक वन क्षेत्रका स्थानीयको अवरोधका कारणले एक वर्षभन्दा बढीदेखि त्यहाँ निर्माण रोकिएको छ । त्यस क्षेत्रमा १२ टावर निर्माण गर्नुपर्नेछ ।

पीपीएअनुसार तल्लो सोलु र सोलुको विद्युत् उत्पादन गर्नुपर्ने मिति क्रमश: ३० मंसिर २०७६ र १ साउन २०७५ छ । यसैगरी ८६ मेगावाटको सोलुखोला (दूधकोसी) को २०७७ असोज छ ।

सोलु करिडोर निर्माणमा केही ढिलाइ हुने देखेपछि २३ मेगावाटको सोलुखोलाको विद्युत् जोड्नका लागि अस्थायी वैकल्पिक व्यवस्थाका रूपमा ३३ केभी प्रसारण लाइनमार्फत जोड्न यसअघि नै प्राधिकरण र प्रवर्द्धकबीच सहमति भइसकेको छ । प्रसारण लाइन निर्माणको मुख्य समस्या वन क्षेत्रको जग्गा प्रयोगमा रहेको छ । ‘निजी जग्गाको सर्भे सम्पन्न गरी नापी र मालपोत कार्यालयबाट जग्गाको विवरण लिन समय बढी लाग्ने गरेकाले जग्गा अधिग्रहणमा पनि समस्या छ,’ उनले भने । हालैको बाढीले उदयपुर, ओखलढुंगा र सोलुखुम्बु सडक खण्डमा भारी क्षति पुगेकाले निर्माण करिब एक महिना अवरुद्ध भएको थियो ।

नेपाल सरकार तथा प्राधिकरणको लगानी र भारतीय एक्जिम बैंकको सहुलियतपूर्ण ऋणमा निर्माण भइरहेको ठेकेदार छनोटमा भएको विवादका कारण आयोजना झन्डै दुई वर्ष ढिला सुरु भएको थियो । प्रसारण लाइन निर्माणका लागि भारतीय कम्पनी मोहन इनर्जीसँग २०७२को चैतमा ठेक्का सम्झौता भएको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र १५, २०७६ ०८:२६
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

२९ करोडको संस्थापक सेयर किनबेच

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — यो साता सेयर बजारमा २९ करोड रुपैयाँ बराबरको संस्थापक सेयरको कारोबार भएको छ । यो कुल साप्ताहिक कारोबारको करिब १८ प्रतिशत हो । यो साता १२ लाख ४६ हजार कित्ता सेयर किनबेच भए । 

यो साता सेयर बजारमा कुल १ अर्ब ६२ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । गत साताको भन्दा कारोबार रकम करिब ५ प्रतिशतले बढी हो । गत साता १ अर्ब ५४ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको थियो ।

गत जेठसम्म नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा २ सय १३ कम्पनी सूचीकृत छन् । तीमध्ये जलविद्युत् समूहका मात्र ३२ कम्पनी छन् । पछिल्ला दिनमा जलविद्युत् कम्पनी सूचीकृत हुने क्रम तीव्र छ । कुल कारोबारमा संस्थापक सेयर समूहको हिस्सा बढेसँगै बैंकिङ र बिमा समूहको बजार अंश केही घटेको छ । साप्ताहिक कारोबारमा बैंकिङ समूहको हिस्सा करिब साढे ४३ प्रतिशत छ । सामान्य अवस्थामा साप्ताहिक कारोबारमा यो समूहको हिस्सा करिब ५० देखि ५२ प्रतिशतसम्म रहँदै आएको थियो । करिब एक महिनाअघि बजारमा बैंकिङ समूहको कारोबार हिस्सा बढेर ६५ प्रतिशत माथि पुगेको थियो । त्यसपछि बैंकिङ समूहको हिस्सा बिस्तारै कम हुँदै गयो । यही क्रममा यो साता साढे ४३ प्रतिशतमा झरेको हो ।

विगतका सातामा बैंकिङपछि धेरै हिस्सा ओगट्दै आएको बिमा समूह यो साता तेस्रो स्थानमा परेको छ । यो साता कुल कारोबारमा बिमा समूहको हिस्सा करिब करिब सवा ८ प्रतिशत मात्र छ । यस्तै साप्ताहिक कारोबारमा विकास बैंक समूहको हिस्सा ६.५६ प्रतिशत र लघुवित्त वित्तीय संस्थाको करिब ८.३१ प्रतिशत छ ।

सेयर कारोबारमापक नेप्से परिसूचक यो साता करिब साढे एक प्रतिशतले घट्यो । साताको पहिलो दिन (आइतबार) को तुलनामा नेप्से करिब १३.२१ अंकले घटेको देखिन्छ । आइतबार १ हजार २ सय ९.६२ अंकमा रहेको नेप्से बिहीबार १ हजार १ सय ९६.४१ विन्दुमा रहेको नेप्सेको तथ्यांक छ ।

साताको कारोबारमा ट्रेडिङबाहेक सबै समूहका लगानीकर्ताको सम्पत्ति घट्यो । तीमध्ये पनि बिमा, जलविद्युत्, होटललगायत समूहका लगानीकर्ताको सम्पत्ति धेरैले घट्यो । तर, व्यापार समूहका लगानीकर्ताको सम्पत्ति करिब ५ अंकले बढेको नेप्सेको तथ्यांक छ ।

यो साता सेयर बजारमा २ करोड ११ लाख ८९ हजार कित्ता सेयर किनबेच भयो । विभिन्न ६ कम्पनीका बोनस र हकप्रद सयेर गरी उल्लिखित रकम बराबर सेयर कारोबार भएको नेप्सेले जनाएको छ ।

यो साता नेपाल स्टक एक्सचेन्जको कारोबार कक्ष नियमित कारोबारका लागि पाँच दिन खुला रह्यो । विगतमा जस्तै यो साता पनि ऋणपत्रतर्फ संस्थागत तथा सरकारी ऋणपत्रको कारोबार भएन ।



















प्रकाशित : भाद्र १५, २०७६ ०८:२५
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT