नगरपालिकाले भत्कायो इँटाभट्टा

नगेन्द्र अधिकारी

काभ्रे — आफूसँगको सम्झौता पालना नगरेको भन्दै नमोबुद्ध नगरपालिकाले ‘मापदण्डविपरीत’ सञ्चालित इँटा उद्योगमा डोजर चलाएको छ ।

२०७५ पुस २८ गते जिल्ला समन्वय समितिको रोहवरमा असार मसान्तसम्म उद्योग हटाउने गरी गरेको सहमति अटेर गरेको भन्दै नगरपालिकाले भकुन्डे क्षेत्रमा सञ्चालित शंकर, विन्धवासिनी, भैरवकुण्ड, शिवशक्ति, जय शिवशक्ति, पञ्चकन्या, सत्यनारायण र फुलबारी इँटा उद्योगको चिम्नी भत्काएको हो ।

सरोकारवालाको रोहवरमा इँटा उद्योग व्यवसायीले ‘नमोबुद्ध नगरपालिका क्षेत्रभित्र सञ्चालित इँटा उद्योगहरूले यस क्षेत्रबाट २०७६ असार मसान्तभित्र उत्पादित इँटाहरू प्रचलित वातावरणीय मापदण्डभित्र रही व्यवस्थापन गरी उद्योगको भौतिक संरचना हटाई बन्द गर्ने र नगरपालिकासँग समन्वय गरी अन्य क्षेत्रहरूमा प्रचलित कानुन, वातावरणीय मापदण्ड र नवीनतम वातावरणमैत्री प्रविधिअनुरूप व्यवसाय सञ्चालन गर्ने र कुनै पनि वहाना नगरी प्रतिबद्धताबमोजिम इँटा उद्योग यस क्षेत्रबाट विस्थापन गर्ने’ प्रतिबद्धता जनाएका थिए । सोही प्रतिबद्धताअनुसार पुस २८ गते नगरपालिका र ८ वटै उद्योगका सञ्चालक प्रतिनिधिसँग करार सम्झौता भएको थियो ।

नगरप्रमुख टंकप्रसाद शर्माले समझदारीअनुसार दोस्रो पक्ष (व्यवसायी) ले हटाउन अटेर गरेकाले प्रथम पक्ष–नगरपालिका) ले सम्झौताअनुसार निर्णय कार्यान्वयन गराएको बताए । ‘आफैंले गरेको सम्झौता कार्यान्वयन गर्न उहाँहरूले अटेर गरेका कारण हामीले पहल गरेका हौं,’ नगरप्रमुख टंकप्रसाद (टीपी) शर्माले भने, ‘पटकपटक ताकेता गर्दा पनि उहाँहरूले नभत्काएपछि हामी नै भत्काउन बाध्य भयौं ।’ इँटा उद्योग व्यवसायी संघ, सम्बन्धित उद्योगलाई तीनपटक पत्र काटेर प्रतिबद्धता कार्यान्वयनका लागि ताकेता गरेको नगरले जनाएको छ । भदौ ५ गतेको कार्यपालिका बैठकले यसअघिका सम्झौताअनुसार निर्णय कार्यान्वयन गराउने निर्णय गरेको थियो ।

नमोबुद्ध नगरपालिकाले कोटेश्वरस्थित एभरेस्ट कन्सल्टेन्सी एन्ड रिसर्च सेन्टरमार्फत गरेको वायुको गुणस्तर अध्ययन प्रतिवेदनले ९७ प्रतिशत प्रदूषण इँटा भट्टाले, २ प्रतिशत सवारी साधनले र १ प्रतिशत अन्य कारणले भएको देखाएको छ । नमोबुद्ध वडा नं २ र ३ मा पर्ने सोती कोरिडोरको ५ सय मिटरको परिधिमा ५ वटा इँटा उद्योग छन् ।

विकल्प दिइएन : व्यवसायी
विकल्प नदिई उद्योगमा डोजर चलाएको भन्दै इँटा व्यवसायीहरूले विरोध जनाएका छन् । सहमतिपत्रमा विकल्प दिने विषय पनि भएको तर्क गर्दै सत्यनारायण ब्रिक इन्डस्ट्रिजका सञ्चालक लक्ष्मण महर्जनले नगरपालिकाले निरकुंशता प्रदर्शन गरेको आरोप लगाए ।

‘विकल्पसमेत नदिएर ७ दिनको अवधिमा हटाउन सूचना जारी भयो, पोलेका इँटा पनि बिक्री गर्न पाइएन,’ महर्जनले भने, ‘सहमतिपत्रमा विकल्प दिने भनिएको थियो तर त्यसो नगरी एकाएक भत्काउने काम भयो ।’ व्यवसायी र उद्योगीबीच भएको करारमा ‘प्रथम पक्ष (नगरपालिका) सँग समन्वय गरी अन्य क्षेत्रहरूमा प्रचलित कानुन, वातावरणीय मापदण्ड र नवीनतम वातावरणमैत्री प्रविधिअनुरूप व्यवसाय सञ्चालन गर्ने र कुनै पनि वहाना नगरी प्रतिबद्धताबमोजिम इँटा उद्योग यस क्षेत्रबाट विस्थापन गर्ने’ उल्लेख छ ।

प्रकाशित : भाद्र ९, २०७६ ०७:४७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

निर्माणाधीन सडकलाई मर्मत खर्च

कान्तिपुर संवाददाता

रुकुम पूर्व — संघीय सरकारअन्तर्गतको राष्ट्रिय गाौरवको आयोजनाका लागि प्रदेश सरकारले मर्मतका लागि बजेट छुटयाएको छ । निर्माणाधीन अवस्थामा रहेको मध्यपहाडी लोकमार्गमा प्रदेश ५ सरकारले चालु वर्षमै काम गर्ने गरी २६ लाख रुपैयाँ बजेट विनियोजन गरेको हो ।

भूमे गाउँपालिका र सिस्ने गाउँपालिकाको सीमाका रूपमा रहेको धौलापैरादेखि भूमे गाउँपालिका र बाग्लुङको सिमाना इरनेटासम्मको सडक मर्मत खर्च भनेर बजेट दिइएको छ । धौलापैरा–खाबाङबगर–लुकुम–इरनेटा सडक मर्मत शीर्षकमा बजेट छ ।

मर्मतका लागि बजेट दिइएको सडकमा स्तरोन्नतिको काम भइरहेको छ । सडकको धेरै खण्डको काम सकिएको छ भने केही खण्डमा स्तरोन्नतिको काम चालु छ । काम हुँदै गरेको सडकमा मर्मत खर्च शीर्षकमा बजेट दिइएपछि स्थानीय पनि दंग छन् । ‘यो ठूलो आयोजनाले बनाउँदै गरेको सडक हो,’ स्थानीय बलबहादुर बुढाले भने, ‘सडक स्तरोन्नतिको काम चलिरहेको छ तर मर्मत भनेर बजेट दिइनु अच्चमै भयो ।’ उनले बजेट नपाएर समस्या हुने ठाउँ हुँदाहुँदै बन्दै गरेको सडकमा बजेट विनियोजन गर्नु दुःखद भएको बताए ।

सडकमा कसैले माग नगरे पनि बजेट दिइएको स्थानीयको दाबी छ । ‘कसैको माग छैन, माग नै भए पनि बन्दै गरेको सडकमा मर्मतको बजेट दिइनु भनेको गलत फाइदा उठाउनुजस्तै हो,’ अर्का स्थानीय चक्रबहादुर बुढा मगरले भने, ‘के उद्देश्यले बन्दै गरेको सडकमा प्रदेशले बजेट दिएको हो भन्ने कुरा महत्त्वपूर्ण हो ।’

मध्यपहाडी लोकमार्गको उक्त क्षेत्रको तीन खण्डमा स्तरोन्नतिको काम भइरहेको छ । भूमे गाउँपालिका–१ को तुकुवाङखोलादेखि पूर्व बाग्लुङ जिल्लाको सीमासम्मको १३ किलोमिटर सडक खण्डमा केहीबाहेक सबै सडक कालोपत्रे भइसकेको छ ।

तुकुवाङखोलादेखि पश्चिमतर्फको किमुबोटसम्मको १६ किलोमिटर खण्डमा पनि कालोपत्रेको काम भइसकेको छ । किमुबोटदेखि धौलापैरासम्मको अनुमानित १० किलोमिटर खण्डमा सडक स्तरोन्नतिको काम भइरहेको छ । यही सडकमा प्रदेश सरकारले बजेट हालेको हो । भूमे गाउँपालिका अध्यक्ष रामसुर बुढा मगरले बन्दै गरेको सडकमा मर्मतको बजेट परेको बताए । ‘बन्दै गरेको सडक मर्मत हुने कुरा भएन,’ उनले भने, ‘अब उक्त बजेटले रुकुमगाड खोलामा कजवे बनाउन सुझाव दिएको छु ।’

प्रदेशसभा सदस्य तेजबहादुर ओलीले सडक मर्मत शीर्षकमा बजेट आए पनि उक्त बजेटले रुकुमगाड खोलामा अस्थायी पुल बनाइने दाबी गरे । मध्यपहाडी लोकमार्ग आयोजनाले उक्त खोलामा पुल बनाइरहेको छ । पुल नबन्दासम्म सर्वसाधारणको सहजताका लागि कजवे बनाउने ओलीले बताए ।

‘मध्यपहाडी लोकमार्गले उक्त खोलामा पक्की पुल बनाइसकेको छैन,’ उनले भने, ‘त्यसैले सर्वसाधारणको सहजताका लागि उक्त शीर्षकको बजेटबाट अस्थायी कजवे बनाउने हो ।’ दुई वर्षअघि भूमे गाउँपालिकाले बनाएको कजवे चालु वर्षामा बगेको थियो । खोलामा पुल नहुँदा भूमे, पुथाउत्तरगंगा गाउँपालिकाका साथै रोल्पाको थबाङ तथा बाग्लुङ आउजाउ गर्ने यात्रुलाई समस्या छ ।

प्रकाशित : भाद्र ९, २०७६ ०७:४५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्