चिनियाँ अनुदानको खाद्यान्न स्थगित

राजबहादुर शाही

मुगु — मुगमकार्मारोङ गाउँपालिकाका बासिन्दालाई उपलब्ध गराउँदै आएको खाद्यान्न अनुदान कार्यक्रम चीन सरकारले स्थगित गरेको छ ।

उसले सात वर्षदेखि करिब ३५ लाख रुपैयाँको चामल, नुन, तेललगायत खाद्यान्न स्थानीय बासिन्दालाई निःशुल्क उपलब्ध गराइरहेको थियो ।

चीन सरकारले अनुदानको खाद्यान्न रोकेपछि न्यून उत्पादन हुने गाउँपालिकाका बासिन्दा समस्यामा परेका छन् । स्थानीयले चीन सरकारले उपलब्ध गराएको खाद्यान्न चाडपर्वमा प्रयोग गर्दै आइरहेका थिए । चिनियाँ प्रतिनिधिले अनुदानको खाद्यान्न सीमा क्षेत्र हयाजिमारमा पुर्‍याउने गरेका थिए ।

हयाजिमारमा ल्याइएको खाद्यान्न गाउँपालिकाका प्रतिनिधि, कर्मचारी र स्थानीयले बुझेर ल्याउने गरेका थिए । गाउँपालिकाका अनुसार उक्त खाद्यान्न पालिकाका ९ वटै वडाका बासिन्दालाई समान रूपले वितरण गरिन्थ्यो । यसपटक चीन सरकारले रोक लगाउँदा खाद्यान्न अभावको समस्या झेल्नुपर्ने अवस्था आएको मुगु गाउँका टासी तामाङले बताए । कांग्रेस नेतृ सुजाता कोइराला परराष्ट्रमन्त्री हुँदा मुगुलगायत चीनसँग सीमा जोडिएका जिल्लामा खाद्यान्न अभाव पूर्ति गर्न चीन सरकारले निःशुल्क खाद्यान्न दिने सम्झौता भएको थियो ।

मुगमकार्मारोङ गाउँपालिका अध्यक्ष छिरिङक्याप्ने लामाले यस वर्ष चीन सरकारले खाद्यान्न नदिँदा स्थानीयबासी समस्यामा परेको बताए । ‘चीन सरकारले अनुदानको खाद्यान्न रोकेको विषयमा संघीय सरकारले पहल गर्न जरुरी छ,’ उनले भने, ‘हामीलाई खाद्यान्न रोकिएको विषयमा पनि औपचारिक जानकारी दिइएको छैन ।’

उनका अनुसार चीनले उपलब्ध गराएको खाद्यान्न १ हजार ३ सय घरधुरीलाई वितरण गरिन्थ्यो । गत वर्षको असार २६ गते गाउँपालिकाका जनप्रतिनिधि र तिब्बत सरकारका प्रतिनिधिबीच भएको भेटवार्ताका क्रममा चिनियाँ पक्षले केन्द्रीय सरकारबाट त्यसबारे कुनै सर्कुलर नआएको जनाएको थियो ।

लामाका अनुसार भौगोलिक विकटता र सिँचाइको असुविधाले गाउँपालिकाका स्थानीयलाई चिनियाँ खाद्यान्नको भर पर्नुपर्ने बाध्यता छ । स्थानीयले चिनियाँ सीमा हयाजिमारमा १५ दिन लाग्ने हाटबजारमा गई वर्षभरिका लागि खाद्यान्न र दैनिक उपभोग्य सामग्री ल्याउने गरेका छन् ।

गाउँपालिकाका स्थानीयको सहजताको लागि पुलुमा स्थापना गरिएको खाद्य डिपोमा पर्याप्त चामल ढुवानी नहुँदा बर्सेर्नि समस्या हुने गरेको गाउँपालिका अध्यक्ष लामाले बताए । ‘स्थानीयलाई चीन सरकारले उपलब्ध गराएको खाद्यले ठूलो राहत पुगेको थियो,’ उनले भने, ‘खाद्यान्न सहयोगले गर्दा चीन र गाउँपालिकाको सम्बन्ध सुमधुर बन्दै गएको थियो ।’

प्रकाशित : भाद्र ६, २०७६ ०८:१४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बाढीले माथिल्लो मर्स्याङ्दी ‘ए’ मा क्षति

क्षति पुगेको ठाउँमा ३ दिनयता मर्मत कार्य सुरु गरिएपछि आयोजनाले विद्युत् उत्पादनसमेत सुचारु गरेको छ
आश गुरुङ

लमजुङ — मर्स्याङदी गाउँपालिका–७ ङादीको सिस्नेरी खोलाको बाढीले ५० मेगावाटको माथिल्लो मर्स्याङदी ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनामा क्षति पुर्‍याएको छ ।

सिस्नेरी खोलाले क्षति पुर्‍याएको माथिल्लो मर्स्याङ्दी 'ए’ जलविद्युत् आयोजनाको डिसेन्डरलगायत इन्टेक । तस्बिर : कान्तिपुर 

आयोजनाको इन्टेक, ड्यामको गेट, डिसेन्डरबाट सुरुङ जाने बाटो र बिग्रनुका साथै पर्खालसमेत बाढीले भत्काएको छ ।

आयोजनाका अनुसार बाढीले क्षति पुर्‍याएपछि आइतबारदेखि बुधबारसम्म आयोजनाको उत्पादन बन्द भयो । यस्तै बाहुनडाँडालगायत उत्तरी क्षेत्र जाने बाटोसमेत अवरुद्ध भएको थियो । तीन दिनयता मर्मत गरी आयोजनाबाट विद्युत् उत्पादन थालिएको जनसम्पर्क अधिकृत कर्ण अधिकारीले बताए ।

आयोजनामा क्षति पुगेको भागमा चिनियाँ निर्माण कम्पनी सिनो हाइड्रोको ब्युरो ६ ले मर्मत गरिरहेको छ । उक्त ब्युरोले आयोजनाका १३२ केभी राष्ट्रिय प्रसारण लाइन र पुलको निर्माण गरेको थियो । ‘आयोजनाको इन्टेकमा क्षति पुग्दा विद्युत् उत्पादन ३ दिन बन्द भयो,’ अधिकारीले भने, ‘यसबाट ३ हजार मेगावाट (३० लाख युनिट) विद्युत् उत्पादन घाटा भएको छ ।’

अमेरिकी डलर प्रतियुनिट लागत ७ सेन्ट (७ रुपैयाँ) मा विद्युत् प्राधिकरणसँग खरिद बिक्री सम्झौता भएको थियो । आयोजनाबाट ३ दिन उत्पादन बन्द हुँदा कम्तीमा २ करोड १० लाख रुपैयाँ विद्युत् उत्पादन घाटा व्यहोर्नुपरेको आयोजना स्रोतले बताएको छ । आयोजनाबाट विद्युत् उत्पादन भएको २ वर्षयता यो सबैभन्दा ठूलो क्षति हो ।

आयोजनाका दोभासे प्रमुख दयाराम दाहालका अनुसार बाढीले खोलामा ढलान गरी बनाइएको पक्की पुलमा समेत क्षति पुर्‍याएको छ । बाढीले बगाएर ल्याएको ढुंगामाटोसहितको लेदो पन्छाउने काम भइरहेको छ । ‘केही मर्मतपछि विद्युत् उत्पादन सुरु गर्‍यौं,’ उनले भने, ‘सबै पन्छाउन महिनादिन लाग्छ ।’ उनले तत्काल सर्वसाधारणका लागि बाटो खुलाउने र आयोजनाबाट विद्युत् उत्पादनको काम थालिएको बताए ।

सिस्नेरी खोलामा आएको बाढीले ङादी भएर बाहुनडाँडा क्षेत्र जाने र हिमाली जिल्ला मनाङ जाने बाटो अवरुद्ध बनेको थियो । बाढीले स्थानीय डिलबहादुर गुरुङको कुखुराको फार्मबाट ६ सय लेयर्स कुखुरा बगाएको र आयोजनाका २ कामदारका मोटरसाइकल पुरेको थियो ।

प्रकाशित : भाद्र ६, २०७६ ०८:१२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्