वाणिज्य बैंकहरूको नाफा २५% ले बढ्याे

यज्ञ बञ्जाडे

काठमाडौँ — ऋण प्रवाह गर्न पैसा नभएर व्यवसाय विस्तार गर्न नसकिएको भनिएको वर्ष पनि वाणिज्य बैंकको खुद नाफा करिब २५ प्रतिशतले बढेको छ । २८ वटा वाणिज्य बैंकले गत आर्थिक वर्षमा करिब ६५ अर्ब रुपैयाँ खुद नाफा कमाएका छन् ।



नाफा वृद्धिको प्रमुख स्रोत ब्याज आम्दानीबाट छ । अघिल्लो वर्ष ती बैंकको खुद मुनाफा करिब ५२ अर्ब रुपैयाँ थियो ।

करिब तीन वर्षयता बैंक तथा वित्तीय प्रणालीमा तरलता (लगानीयोग्य) रकमको समस्या छ । पैसा नभएकै कारण धेरै बैंकले स्वीकृत भएको कर्जा पनि प्रवाह गर्न सकेका थिएनन् । यस्तो अप्ठ्यारो परिस्थितिमा पनि बैंकको मुनाफा २५ प्रतिशतले बढेको बैंकहरूको वित्तीय विवरणले देखाएको छ ।

अघिल्लो वर्ष यस्तो मुनाफा २३ प्रतिशतले बढेको थियो । शुक्रबारसम्म २७ वटा वाणिज्य बैंकले गत आर्थिक वर्षको वित्तीय विवरण सार्वजनिक गरिरहेका छन् । आउँदो साता तथ्यांक सार्वजनिक गर्ने तयारी गरिरहेको सिभिल बैंकको नाफा ७६ करोड ४ लाख रुपैयाँ रहने स्रोतले जनाएको छ ।

आर्थिक वर्ष ०७३/७४ मा वाणिज्य बैंकहरूको नाफा ४४ अर्ब ८४ करोड रुपैयाँ थियो । चौथो त्रैमासको वित्तीय विवरणअनुसार बैंकको नाफा वृद्धिको प्रमुख स्रोत ब्याज आम्दानी हो । अघिल्लो आर्थिक वर्षको तुलनामा गत वर्ष बहुसंख्यक बैंकको कर्जा निक्षेपबीचको ब्याज अन्तर (स्प्रेड) बढेको छ । थोरै बैंकको मात्र स्प्रेड घटेको छ । यसको अर्थ व्यवसाय विस्तारका लागि नयाँ क्षेत्र पहिचानसहित ‘नवप्रवर्तन’ ल्याउनुको साटो ऋणको ब्याजदर वृद्धिमै बैंकहरूले ध्यान केन्द्रित गरे भन्ने हो ।

गत वर्ष पनि राष्ट्रिय वाणिज्य बैंक सबैभन्दा बढी कमाउने बैंकको अग्रस्थानमा छ । यो बैंकले ५ अर्ब ३२ करोड रुपैयाँ खुद मुनाफा आर्जन गरेको छ । अघिल्लो वर्षको तुलनामा गत वर्षको नाफा करिब साढे ४५ प्रतिशतले बढेको हो । करिब ४ अर्ब ३५ करोड रुपैयाँ कमाएर दोस्रोमा कृषि विकास बैंक छ ।

अर्को सरकारी स्वामित्वको नेपाल बैंकको नाफा भने गत वर्ष करिब १९ प्रतिशतले घटेको छ । यो बैंकले २ अर्ब ६१ करोड रुपैयाँ कमाएको छ । अघिल्लो वर्षको सोही अवधिमा यो बैंकले ३ अर्ब २१ करोड रुपैयाँ खुद मुनाफा कमाएको थियो ।

बैंकले कर्जा निक्षेपबीचको ब्याज अन्तर उल्लेख्य रूपले घटाएकाले मुनाफा घटेको नेपाल बैंकका कामु प्रमुख कार्यकारी अधिकृत कृष्णबहादुर अधिकारीले बताए । ‘कुनै ऋण बिग्रेर नाफा घटेको होइन, एकैपटक स्प्रेड ४.५ प्रतिशतमा झारेका छौं,’ उनले भने, ‘बैंकका अरू सबै सूचकहरू सकारात्मक छन् ।’

निजी क्षेत्रका वाणिज्य बैंकहरूमध्ये नबिल बैंक सबैभन्दा अघि छ । गत वर्ष यो बैंकले ४ अर्ब २९ करोड रुपैयाँ नाफा आर्जन गरेको छ । अघिल्लो वर्षको तुलनामा नबिलको नाफा करिब ८ प्रतिशतले मात्र बढेको हो । नबिलपछि दोस्रोमा एनआईसी एसिया बैंक छ । अघिल्लो वर्षको तुलनामा गत वर्ष यो बैंकको मुनाफा करिब १ सय २९ प्रतिशतले बढेको वित्तीय विवरणमा उल्लेख छ ।

अघिल्लो वर्ष १ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँ रहेको बैंकको मुनाफा गत वर्ष ३ अर्ब ५ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । बैंकको समग्र व्यवसाय नै बढेकाले नाफा वृद्धिदर पनि उल्लेख्य देखिएको बैंकले जनाएको छ ।

सोही अवधिमा नेपाल इन्भेस्टमेन्ट र सेन्चुरी बैंकको मुनाफा घटेको छ । अघिल्लो वर्षको तुलनामा गत वर्ष ती बैंकको खुद मुनाफा करिब साढे ६ र साढे ५ प्रतिशतले घटेको चौथो त्रैमासको वित्तीय विवरणमा उल्लेख छ ।

प्रकाशित : श्रावण ३२, २०७६ ०८:०४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

सुन किन्नेभन्दा बेच्ने धेरै

हरिराम उप्रेती

गोरखा — सातायता यहाँको एउटै पसलमा दैनिक सरदर ५ जना स्थानीय सुन बिक्रीका लागि आउने गरेका छन् । सुनको मुल्य बढेपछि पसलमा बिक्री हात्तै घटेको छ । सर्बसाधारण भने खरिद गर्नुभन्दा घरमा भएको सुन बिक्री गरिरहेका छन् ।

गोरखा हरमटारीस्थित राजु सुनचाँदी पसलका राजु बराइलीले पसलबाट आधा तोला सुनका गहना बिक्री गर्न पनि गाह्रो भइरहेको बताए । दिनैपिच्छे सुनको भाउ महँगिँदा समस्या थपिएको उनको भनाई छ ।

‘मुस्किलले एकजना खरिद गर्न आए, ४–५ जना बिक्री गर्न आउँछन्,’ उनले भने, ‘अहिले त ग्राहकको सुन किन्ने पैसा पनि अभाव हुन थालेको छ, बिक्री हुँदैन किन्ने मात्र काम भएको छ, ग्राहकलाई एक–दुई दिनमा आउनुस् भनेर गहना नकिनी फर्काउनुपर्ने अवस्था छ ।’

दुई महिनाअघिसम्म यहाँका सुनचाँदी व्यवसायी कोटाअनुसारको सुनले ग्राहकलाई पुर्‍याउन नसकेको भन्दै समस्या सुनाउँथे । अहिले भएकै सुन बिक्री नभएको नवदुर्गा सुनचाँदी पसलका कृष्णबहादुर विश्वकर्मा बताउँछन् । ‘बैंकमा सुन राखेर ऋण लिएकाहरू पनि सुन झिकेर बेच्न थालेका छन्,’ उनले भने, ‘५०–५५ हजारको हाराहारीमा प्रतितोला हुँदा किनेको सुन अहिले ७० हजार पुग्दा ८–१० हजार नाफा हुने देखेर बिक्रीमै चासो बढाएका छन् ।’

घर बनाउँदा ऋण लागेका भूकम्पपीडितहरू पनि सुन बिक्रीका लागि सदरमुकाम आएका उनको भनाइ छ । ‘एउटै व्यक्तिले पाँच–सात तोलासम्म सुन बेचेका छन्,’ उनले भने, ‘घर बनाउँदा ऋण लाग्यो, बिरामीको उपचार गर्नुपर्‍यो भन्दै समस्या सुनाएपछि हाम्रै पसलबाट किनेको सुन अहिले हामी आफैंले किन्दैनौं भन्न पनि सकेका छैनौं ।’

जिल्लाभर १५० को हाराहारीमा सुनचाँदी व्यवसायी छन् । दुई महिनाअघिसम्म सिजनको बेला मासिक ५ किलो र अफसिजनको बेला दुई किलोसम्म सुन खपत हुँदै आएको थियो । ‘पहिले कोटाअनुसारको सुनले पुग्थेन,’ विश्वकर्माले भने, ‘अहिले ग्राहकबाट किनेको सुन कसलाई बेच्ने हो, हामी आफैं अन्योलमा छौं ।’ जिल्लाभर दैनिक ३० तोलासम्म सुन ग्राहकबाट व्यवसायीले खरिद गर्ने गरेको अनुमान गरिएको छ ।

धितो र धरौटी नराख्न पत्राचार
यहाँका सुनचाँदी व्यवसायीले गरगहना बन्धक नराख्ने भएका छन् । गोरखा सुनचाँदी व्यवसायी संघले पत्र काटेर अब बन्धक राखेर ग्राहकलाई पैसा नदिन भनेको हो । ‘राष्ट्र बैंकले सामानहरू राख्न नपाउने भनी निर्देशन गरेको छ,’ महासंघका महासचिव राजु बरालीले भने, ‘बन्धक सामान राख्न नपाउने र राख्न सहयोग गर्ने कुनै किसिमको क्रियाकलाप नगर्न नगराउनु हुन अनुरोध गरेका छौं ।’

धितो बन्धक राखेको पाइएमा संघबाट दिँदै आएको सम्पूर्ण सेवा सुविधाबाट वञ्चित गराई साधारण सदस्यता नै खारेजी गर्ने संघको चेतावनी छ । धितो कारोबार अवैध भएकाले यस्ता गतिविधि नगर्न भनिएको उनले बताए । ‘राष्ट्र बैंकले हुँदैन भनेको काम किन गर्ने, अवैध भनेर नबुझासम्म गर्‍यौं, अब यस्ता काम गर्दैनौं,’ उनले भने ।
यसअघि बैंकले थोरै परिमाणको सुन राख्न आनाकानी गर्दा ग्राहकहरू व्यवसायीलाई सुन बुझाएर निश्चित समयका लागि रकम लिने परिपाटी थियो । ‘साह्रै अप्ठेरो पर्‍यो भन्दै ग्राहक आएपछि हामीले पनि राखिदिन्थ्यौं,’ व्यवसायी कृष्णले भने, ‘अब त्यसो गर्दैनौं, अहिलेसम्म कसैले यसरी सुन राखेको भए पनि फिर्ता गर्ने प्रक्रिया सुरु गरिहाल्छौं ।’ स्थायी लेखा नम्बर (पान) लिएर व्यवसाय सञ्चालन गर्न पनि संघले आग्रह गरेको छ । जिल्लाभर १५० व्यवसायी भए पनि सयजनाले मात्र पान लिएका छन् ।

व्यवसायीलाई चोरीको डर
बहुमूल्य सामग्री चोरीको भय हुने गरेको व्यवसायी राजेन्द्र विश्वकर्मा बताउँछन् । ‘सुन मात्र होइन बिलसमेत चोरी हुने डर छ,’ उनले भने । यहा आयोजित सचेतनामूलक कार्यक्रममा बोल्दै एसपी ओम अधिकारीले व्यवसायीको सुरक्षामा कुनै कसुर बाँकी नराख्ने प्रतिबद्घता जनाए ।

‘यो व्यवसायमा सीसी क्यामेरा जडान अति आवश्यक छ, सक्नुहुन्छ भने सामूहिक रूपमा सेक्युरेटी गार्ड पनि राख्नुस्,’ उनले भने, ‘कुनै थ्रेटको महसुस गर्नुभयो भने हामीलाई भन्नुस् सुरक्षा दिन तयार छौं ।’ सुनचाँदीका गरहना खरिद गर्दा भने सावधानी अपनाउन उनले सुझाव दिए । ‘चोरी गरेर तपाईंलाई बिक्रीका लागि ल्याएको पनि हुन सक्छ,’ उनले भने, ‘कस्ता व्यक्तिले बिक्रीका लागि ल्याए, जानी–जानी यस्ता सामग्री किन्ने नियत राख्नु गलत हो ।’

प्रकाशित : श्रावण ३२, २०७६ ०८:०१
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×