दूधकोसीको डीपीआर अन्तिम चरणमा

डम्बरसिं राई

खोटाङ — दूधकोसी जलविद्युत आयोजनाको विस्तृत परियोजना प्रतिवेदन (डीपीआर) निर्माण अन्तिम चरणमा पुगेको छ । खोटाङको उत्तरी क्षेत्रमा पर्ने रावाबेसी गाउँपालिका–३ लामीडाडा र ओखलढुंगाको चिशंखुगढी गाउँपालिका–६ भदौरेको सिमानामा दूधकोसी नदीस्थित रभुावाघाटबाट ६ सय ३५ मेगावाट क्षमताको जलविद्युत आयोजनाको डीपीआर अन्तिम चरणमा पुगेको हो ।

दूधकोसीमा उत्पादन हुन लागेको जलविद्युत आयोजनास्थल । तस्बिर ः डम्बरसिं राई/कान्तिपुर

आयोजना प्रमुख वसन्त श्रेष्ठले डीपीआरको काम धमाधम भइरहेको र कात्तिक/मंसिरभित्र पूरा भइसक्ने बताए। उनका अनुसार फिजिबिलिटी प्रतिवेदन, संरचनाको विस्तुत मस्यौदा, बोलपत्रको मस्यौदा लगायतको विज्ञ समूहद्वारा अध्ययन भएको छ। यसभित्र टिओआर र स्कोपिङ, वातावरणीय प्रभाव मुल्यांकन (आईईई) लगायतका अन्य थुप्रै कामहरु भइरहेको श्रेष्ठले सुनाए।

इटली र जापानको संयुक्त इएलसी इलेक्ट्रो कन्सल्ट एसपीए इन एसोसिएसन विथ न्युजेक नामक कम्पनीले डीपीआर गरिरहेको छ। यसले २०७३ जेठ १७ गतेदेखि आयोजनाको विस्तृत इन्जिनियरिङ ढाँचा, सामाजिक तथा वातावरणीय प्रभाव र सम्भाव्यता अध्ययनको काम सुरु गरेको थियो। लामीडाडाको रभुँवाघाटमा एक सय ६० मिटर अग्लो बाँध हालेर बनाइने जलाशयबाट १३ दशमलव ५ किलोमिटर लामो सुरुङ मार्फत् धितुङमा पानी खसाएर विद्युत उत्पादन गर्ने लक्ष्यका साथ आयोजनाको काम अघि बढाइएको हो।

उक्त जलविद्युत् आयोजनालाई राष्ट्रिय गौरवको आयोजनामा समावेश गर्न खोटाङ, ओखलढुंगा र सोलुखुम्बुका सांसदहरुले माग गरेको प्रतिनिधिसभा सदस्य विशाल भट्टराईले बताए।‘ऊर्जामन्त्री वर्षमान पुनसमक्ष गएर आयोजनाबारे कुराकानी भएको छ।’ सांसदभट्टराईले भने,‘यो आयोजनालाई राष्ट्रिय गौरवको आयोजनाको सूचीमा समावेश गर्न माग समेत गरिएको छ।’

रभुावाघाटमा निर्माण गरिएको बाँधदेखि सोलुखुम्बुतर्फ दूधकोसी किनारमा १०, खोटाङतर्फको रावाखोलामा ८ र ओखलढुंगाको ठोट्नेखोला किनारमा ४ किलोमिटर क्षेत्रफल डुबान हुने अनुमान छ। आयोजना सञ्चालनका लागि निर्माण गरिने बाँधले तीन जिल्ला खोटाङ, ओखलढुंगा र सोलुखुम्बुका ८४ घर स्थानीयवासी विस्थापित हुने प्रारम्भिक अनुमान गरिएको आयोजना प्रमुख श्रेष्ठले बताए।

जापान सरकारको सहयोगमा कोसी बेसिन अध्ययन गुरुयोजना अन्तरगत २०४२ मा पहिचान भएको आयोजनाको काम अघि बढाउन सिफारिस गरिएको विद्युत प्राधिकरणले जनाएको छ। आयोजना सञ्चालनमा आएपछि विद्युतीय सेवा लगायत दूधकोसी जलाशयमा डुंगा शयर, माछापालन लगायत पर्यटन विकास हुने अपेक्षा गरिएको छ।

आयोजनाको सम्भाव्यता अध्ययनका साथै विस्तृत इन्जिनियरिङ ढाँचा, सामाजिक तथा वातावरणीय परीक्षण र टेन्डरका कागजपत्र बनाउन एडीबीले चालू आर्थिक वर्षमा ३५ करोड अनुदान दिएको छ। आर्थिक वर्ष २०७५/७६ को मध्यसम्ममा आवेदन (टेन्डर) आहृान र सम्झौता गरेर आर्थिक वर्ष २०७६/७७ देखि निर्माणको काम सुरु हुने विद्युत प्राधिकरणले जनाएको छ।

यो पनि पढ्नुहोस्ः
दूधकोसी जलविद्युत्को डीपीआर तयार गरिने

प्रकाशित : श्रावण २८, २०७६ १४:३४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नेपाल विद्युत प्राधिकरणको मुनाफा ७ अर्ब २० करोड

विजय तिमल्सिना

काठमाडौँ — नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले आफ्नो खुद नाफा ७ अर्ब २० करोड पुर्‍याएको छ । प्राधिकरणले आर्थिक वर्ष २०७५/७६ मा कमाएको नाफा अघिल्लो वर्षको तुलनामा १ सय ४९ प्रतिशतले बढी हो । आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा प्राधिकरणको नाफा २ अर्ब ९० करोड थियो ।

पछिल्लो दस वर्षमा तीन वर्षदेखि प्राधिकरण नाफामा जान थालेको थियो । आर्थिक वर्ष ६६/६७ मा प्राधिकरण ६ अर्ब ९७ करोड घाटामा थियो । यो बढेर आर्थिक वर्ष २०७२/७३ मा ८ अर्ब ८९ करोड पुगेको थियो ।

प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले नेतृत्व लिएपछि प्राधिकरण नाफामा जान थालेको हो । करिब ९ अर्ब रुपैयाँ घाटामा रहेको अवस्थामा प्राधिकरणको नेतृत्वमा आएका घिसिङको पहिलो वर्ष प्राधिकरणले १ अर्ब ५० करोड खुद नाफा कमाएको थियो ।

आर्थिक वर्ष ७३/७४ मा डेढ अर्ब नाफा कमाएको प्राधिकरणले त्यसपछिको वर्ष २ अर्ब ८९ करोड नाफा कमाएको थियो । गत आर्थिक वर्ष नाफा उल्लेख्य बढेको हो ।

यो अवधिमा विद्युत् चुहावट पनि उल्लेख्य घटेको प्राधिकरणले जनाएको छ । प्राधिकरणका अनुसार पछिल्लो तीन वर्षमा विद्युत् चुहावट १० दशमलव ४६ प्रतिशतले घटेको छ ।

अहिले प्राधिकरणको प्रणालीमा १५ दशमलव ३२ प्रतिशत चुहावट छ । तीन वर्षअघि चुहावट २२ दशमलव ९० प्रतिशत थियो । प्राधिकरणले पछिल्लो वर्ष चुहावट नियन्त्रणका लागि अभियान नै सञ्चालन गरिरहेको छ ।

१० वर्षअघि प्राधिकरणको प्रणालीमा करिब २९ प्रतिशत चुहावट थियो ।

गत आर्थिक वर्ष भारतबाट २३ अर्ब ३ करोडको विद्युत् आयात भएको प्राधिकरणको तथ्यांक छ । यस्तै भारततर्फ ३२ करोडको विद्युत् निर्यात भएको थियो ।

गत वर्ष भएको कुल खपतमध्ये ३७ प्रतिशत विद्युत् भारतबाट आयात भएको हो । निजी क्षेत्रबाट २९ र प्राधिकरणको आयोजनाबाट ३४ प्रतिशत योगदान रहेको तथ्यांक छ । निजी उत्पादकबाट गत वर्ष १४ अर्ब १३ करोडको विद्युत् खरिद गरिएको प्राधिकरणको तथ्यांक छ ।

गत वर्ष ७५७ सर्किट किमि प्रसारण लाइन निर्माण सकिएको प्राधिकरणले जनाएको छ । त्योमध्ये ५ सय ६ सर्किट किमि प्रसारण लाइन चार्ज भएको छ ।

गत वर्ष प्रसारण र वितरण प्रणालीतर्फ ९२० एमभीए क्षमता थप भएको प्राधिकरणको तथ्यांक छ । प्राधिकणले गत वर्ष ४० वटा नयाँ सबस्टेसन विस्तार र स्तरोन्नति गरेको थियो ।

लामो समयदेखि सम्पन्न हुन नसकेका ३८ वटा रुग्ण आयोजना गत वर्ष सकिएको प्राधिकरणको तथ्यांक छ । गत वर्ष पूरा भएका ६० मेगावाटको माथिल्लो त्रिशूली ‘थ्री ए’ र काबेली करिडोर एक दशकभन्दा बढी समयमा सम्पन्न भएका आयोजना हुन् ।



प्रकाशित : श्रावण २८, २०७६ १३:५७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्