साटिएनन् मन्दिरका सिक्का

‘सिद्धबाबा मन्दिर व्यवस्थापन समितिले साट्ने झन्झटले सिक्का माग्न आउने श्रद्धालुलाई नदिन स्थानीय व्यापारीलाई आग्रह गरेको छ’
सन्जु पौडेल

रूपन्देही — सिक्का प्रयोगमा कमी आएपछि रूपन्देहीका मठमन्दिरमा थुप्रो लागेको छ । मन्दिर सञ्चालकले भक्तजनले चढाएका सिक्का बोरामा हालेर चाङ लगाएका छन् । यस्ता सिक्का व्यापारीले लिन छाडेपछि थुप्रिएका हुन् । स्थानीय बैंकले पनि साट्न छाडेका छन् ।

मन्दिरमा पूजाआजाका लागि श्रद्धालुले सिक्का चढाउने गर्छन् । यहाँका दर्जनभन्दा धेरै धार्मिक मठमा अहिले पनि दिनहुँ सिक्का चढाउने गरिन्छ । बजारमा चल्न छाडेपछि मन्दिरमा चढाइने सिक्का भार बनेको पर्रोहा बोलबम धामका अध्यक्ष बलिराम चौधरीले बताए । ‘पोहोरसम्म समस्या थिएन,’ उनले भने, ‘तुलादान गर्नका लागि सिक्का लैजाने गर्थे, अहिले स्थानीय व्यापारीले पनि सिक्का पैसा लिन नमान्ने भएकाले समस्या भएको हो ।’


बैंकले साट्न नमान्दा पनि समस्या भएको उनले बताए । चौधरीका अनुसार दुई/चार हजार चाहिने व्यक्तिले लैजाने गरेका छन् । ‘चार/पाँच लाख रुपैयाँका सिक्का बोरामा थक्याउन बाध्य छौं,’ उनले भने, ‘धेरै सिक्का भण्डारण गर्दा राखिएको स्थान र भवनमा समस्या हुने डर छ ।’ सिक्का सटहीका लागि केही न केही उपाय निकालेर समस्या समाधान गर्नेतर्फ समिति लागिरहेको उनले बताए ।


बुटवलस्थित सिद्धबाबा मन्दिरमा सिक्का धेरै जम्मा हुन थालेपछि साट्न समस्या भएको मन्दिर व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष दलबहादुर गुरुङले बताए । ‘अहिले मन्दिर व्यवस्थापन समितिले सिक्का पैसा माग्ने श्रद्धालुलाई नदिन यहाँस्थित पसलका व्यापारीलाई आग्रह गरेको छ,’ उनले भने, ‘पहिले पहिले धोएर सफा पारी जम्मा गरेर दिँदा पसलमा लिने गर्थे, अहिले कहीँ लिँदैनन्, समस्या हुन्छ ।’ मन्दिरमा चढाइराखेको अवस्थाको पैसा निकाल्दै मिलाउँदै गर्न नभ्याइने भएकाले पनि यसको सटहीमा समस्या भएको उनले जनाए ।


साउनमा भीड लाग्ने नयाँगाउँस्थित मुक्तिनाथ धाममा भने सिक्का पैसा मन्दिरको बैंक खातामा जम्मा गर्न लगाइने र तिर्नपर्ने ठाउँमा सिक्का पैसासँगै नोट दिइने भएकाले समस्या नभएको प्रचार संयोजक गोपाल पाण्डेले बताए । ‘मन्दिरबाट दिइने भएकाले लिने व्यापारीले आनाकानी गर्दैनन्,’ उनले भने, ‘सामग्री खरिद र अन्य तिरनतारनमा सिक्का पैसा दिने गरिन्छ । यसले गर्दा समस्या देखिएको छैन ।’ सिक्का पैसा जम्मा हुनेबित्तिकै १ सय, ५ सय गरी थैलो बनाएर दिने गरेको उनले जनाए । राष्ट्र बैंक सिद्धार्थनगर शाखाका प्रमुख राजेन्द्र भट्टराईले बैंकले निरन्तर सिक्का पैसा साटिरहेको बताए । ‘प्रयोगकै लागि बनेका सिक्का पैसा सटहीमा बैंकमा समस्या हुँदैन,’ उनले भने, ‘जति नै सिक्का भए पनि बैंकले साट्ने गरेको छ ।’

प्रकाशित : श्रावण २८, २०७६ १०:४७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

प्रदेश २ को नाम तोक्ने प्रक्रिया सुरु, सत्तारूढको मधेस, प्रतिपक्षको मिथिला–भोजपुरामा अडान

सन्तोष सिंह

धनुषा — प्रदेशसभा सुरु भएको १७ महिनासम्म सरकारले प्रस्ताव नल्याएपछि सभामुख सरोज यादवले प्रदेशको नाम र राजधानी टुंग्याउन संसदीय प्रयास थालेका छन् । सभामुखले प्रदेश २ को नाम र राजधानीको प्रस्तावका लागि सूचना निकालेका छन् । 

प्रदेशको नाम विषयमा यहाँका राजनीति दल, सांसद, बुद्धिजीवीहरू विभाजित छन् । सतापक्ष नेपाल समाजवादी पार्टी र राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा) भने प्रदेशको नाम मधेस राख्नमै एकमत छन् ।

प्रतिपक्ष काग्रेस मिथिला र नेकपा मिथिला–भोजपुरा–मधेस (मिभोम) कै अडानमा छन् । नेपाली काँग्रेस संसदीय दलका नेता रामसरोज यादवले मिथिला र मिथिला–भोजपुरा प्रदेशको नाम राख्नु पर्ने तर्क गर्छन । हाल अस्थायी राजधानी रहेको जनकपुरलाई स्थायी राजधानीराख्ने विषयमा ठूलो विवाद छैन । ‘मधेस ८ जिल्ला मात्र होइन,’ यादवले भने, ‘प्रदेशको नाम मधेस स्विकार्य हुँदैन । २० जिल्लाको समग्र प्रदेश भएहामी बिना सर्त मधेस स्विकार्थ्यौ ।’

प्रमुख प्रतिपक्ष नेकपाका सांसद रामचन्द्र मण्डलले प्रदेशको नामाकरण सम्बन्धमा पार्टीमा कुनै औपचारिक निर्णय नभएको बताए । उनले प्रदेशको नाम मिथिला–भोजपुरा–मधेस राख्नुपर्ने दाबी गरे । ‘मिथिला र भोजपुरा हाम्रो पहिचान हो,’ मण्डलले भने, ‘मधेसका लागि पनि धेरैले सहादत दिएका छन् । मधेस पनि हाम्रो पहिचान हो । यसलाई पनि हामीले छोड्न मिल्दैन ।’

राष्ट्रिय जनता पार्टीका सांसद उपेन्द्र महतो भने प्रदेशको नाम मधेस राख्ने पक्षमा छन् । ‘मधेसभित्र मिथिला र भोजपुर सबैको पहिचान अटाउने भएकाले मधेस प्रदेशको कुनै विकल्प छैन,’ उनले भने, ‘मधेसका लागि पटक–पटक आन्दोलन भएको छ । मधेसीले सहादत दिएका छन ।’ प्रदेशको नामाकरण मिथिला गरे भोजपुरा र सल्हेससँग अन्याय हुने उनको तर्क छ । सांसद महतोले भने, ‘मधेस प्रदेशमा पछि झापा, मोरङ र सुनसरी समेत गाभिन सक्छ । मिथिलामा यी जिल्लाहरू अटाउन सक्दैन ।’

सत्तापक्ष समाजवादी पार्टीका सांसद पारस साहले मधेस आन्दोलनले संघीयता आएका कारण मधेस प्रदेश नामकरण हुनुपर्ने बताउँछन् । ‘मधेस आन्दोलनकाको क्रममा आक्रोसितले सरकारी कार्यालय र चौराहमा मधेस सरकार लेखेका थिए,’ उनले भने , ‘मधेसले प्रदेशका अन्य जिल्लाहरूलाई एकसुत्रमा बाध्ने छ ।’

यसअघि प्रदेश सरकारले प्रदेशको नामाकरण र स्थायी राजधानीबारे सुझाव संकलन गर्न गठित संवाद तथा सुझाव आयोगले प्रदेश सरकारलाई प्रतिवेदन बुझाए पनि प्रदेश सभामा सरकारले प्रस्ताव ल्याउन नसकेपछि सभामुखले प्रस्तावका लागि सुचना निकालेको छ । प्रदेशको नाम, राजधानी टुंगो लगाउन ०७५ कात्तिक ११ मा प्रदेश २ मन्त्रिपरिषद् बैठकबाट हरिवंश झाको संयोजकत्वमा ३ सदस्यीय संवाद तथा सुझाव आयोग गठन गरेको थियो ।

आयोग गठन भएको ४५ दिनभित्र प्रतिवेदन तयार पारी प्रदेश सरकारलाई बुझाउनुपर्ने समयसिमा दिइएको भए पनि समितिले समय पर्याप्त नभएको भन्दै म्याद थप गरी ६ महिनापछि प्रतिवेदन बुझाएको थियो । मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले आयोगले जनभावना अनुरूप प्रस्तुत गरेको प्रतिवेदनमाथि मन्त्रिपरिषद्मा छलफल गरी नाम र राजधानीसम्बन्धी प्रस्ताव प्रदेशसभामा लगिने बताएका थिए ।

तर, सरकारले प्रदेश नामकरण र राजधानीको प्रस्ताव प्रदेशसभा ल्याउन ढिलो गरे । सरकारले प्रदेशको नाम र राजधानीको प्रस्ताव नल्याएपछि प्रदेशसभा कार्य सञ्चालन पहिलो संशोधन गरी सभामुख यादवले प्रदेशको नाम र राजधानीको लागि प्रस्ताव दर्ता गराउन सुचना निकालेको छ । प्रस्ताव दर्ता गराउने समय साउन २६ देखि भदौ ५ सम्म तोकिएको छ ।

दुईजना सांसदहरूको समर्थनसहित कुनै पनि प्रदेशसभा सदस्यले प्रस्ताव सचिवलाई बुझाउने व्यवस्था गरिएको छ । दर्ता भएको प्रस्ताव समिति मार्फत टुगों लगाएर २ तिहाइ बहुमतको प्रक्रियाबाट पारित भएपछि सभामुखले प्रस्ताव बमोजिमको नाम कायम गर्न सक्ने प्रदेशसभा संसद् सचिवालयका सचिव रंजित यादवले बताए ।

प्रदेश २ कोनाम र राजधानीबारे प्रदेशसभामा प्रतिनिधित्व गर्ने सांसद विभाजित छन् । नाम र राजधानी तोक्न आवश्यक दुई तिहाइ भने सतापक्ष र प्रतिपक्ष कसैसँग छैन । प्रदेश २ मा सतापक्ष समाजवादी २९ र राजपाको २५ सांसद छन् ।

१ सांसदरहेको रिजवान अन्सारी नेतृत्वको नेपाल संघीय समाजवादी पार्टीका सांसद सावित्री देवी साहले समेत सरकारलाई समर्थन गरेको छ । प्रतिपक्ष नेकपाको ३२ र नेपाली कांग्रेसका १९ सांसद छन् । सतापक्ष र विपक्ष कसैसँग पनि बहुमत नहुँदा प्रदेशकोनाम र राजधानी तोक्ने विषय जटिलबनेको छ ।

प्रकाशित : श्रावण २८, २०७६ १०:४७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्