प्रदेश सीमामा विषादी परीक्षण 

सुवास बिडारी

मकवानपुर — तरकारी तथा फलफूलमा बढ्दो विषादी प्रयोगलाई न्यूनीकरण गर्न प्रदेश ३ सरकारले पाँच जिल्लामा विषादी अवशेष परीक्षण प्रयोगशाला स्थापना गरेको छ । भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी मन्त्रालयले मकवानपुर, चितवन, ललितपुर, काभ्रेपलाञ्चोक र नुवाकोटमा सोमबारबाट विषादी परीक्षण प्रयोगशाला सञ्चालनमा ल्याएको हो । 

प्रदेश ३ का मुख्यमन्त्री डोरमणि पौडेलले मकवानपुरको हेटौंडाको औद्योगिक क्षेत्रमा स्थापना भएको प्रयोगशालाको उद्घाटन गर्दै पाँचै जिल्लाका लागि आवश्यक ल्याबसम्बन्धी सामग्री हस्तान्तरण गरे ।

मुख्यमन्त्री पौडेलले नेपालमा उत्पादन भएको तरकारीले मात्र माग धान्न नसक्ने भएका कारण छिमेकी मुलुक भारतबाट पनि तरकारी आयात भइरहेको कारण प्रदेशका सिमानामा परीक्षणको व्यवस्था मिलाउन जरुरी रहेको औंल्याए । ‘प्रयोगशाला स्थापना भएर मात्र भएन । हामीले दैनिक उपभोग्य खाद्यान्नको गुणस्तर र विषादीको परीक्षण गरेर कारबाही गर्नुपर्ने भए सोहीअनुसार अगाडि बढ्न आग्रह गर्दछु,’ उनले भने ।

मन्त्रालयले पाँचवटै कार्यालयमा तीन/तीनजना प्राविधिकलाई प्रयोगशाला सञ्चालनसम्बन्धी तालिमको व्यवस्था गरेको र निकट भविष्यमा मन्त्रालयले नियुक्त गर्ने युवा कृषि स्वयंसेवक प्रत्येक प्रयोगशालामा दुई/दुईजना परिचालन गर्ने जनाएको छ । कृषि मन्त्रालयका प्रवक्ता निर्मलकुमार गदालका अनुसार प्रत्येक प्रयोगशालामा ३६ लाख रुपैयाँ मूल्य बराबरको दसभन्दा बढी आधुनिक र सुरक्षित उपकरणहरू जडान गरिएको छ । ‘प्रयोगशालाले प्रतिघण्टा २०–३० वटा तरकारी तथा फलफूलको नमुना परीक्षण गर्नेछ,’ गदालले भने । उनका अनुसार तरकारी तथा फलफूल थोक तथा खुद्रा बिक्रेता, कृषक र उपभोक्ताहरूले निःशुल्क विषादी परीक्षण सेवा प्राप्त गर्न सक्ने व्यवस्था मिलाइएको छ ।

प्रदेश सरकारको गत आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रमअनुसार ‘विषादी अवेशष द्रुत विश्लेषण कार्यविधि–२०७५’ तयार पारेर मन्त्रालयले विषादीसहित माटो परीक्षण र भेटेरिनरी एम्बुलेन्स सञ्चालनका लागि करिब ५ करोड ६८ लाख रुपैयाँ बराबरको सामग्री हस्तान्तरण गरेको मन्त्रालयका सचिव डा. योगेन्द्र कार्कीले जानकारी दिए ।

‘परीक्षण गरिएको नमुना उपभोग गर्न योग्य तहभन्दा बढी पाइएमा त्यस्ता कृषि उपजलाई विसर्जन वा डम्पिङ गर्ने प्रावधान रहेको छ । प्रयोगशालालाई थप व्यवस्थित गर्दै आवश्यक कानुन निर्माण गरी प्रयोगशालालाई प्रदेशभर विस्तार गरिनेछ,’ सचिव कार्कीले भने ।

माटो परीक्षण प्रयोगशाला
प्रदेश सरकारले पाँचवटा स्थानीय तहमा माटो परीक्षण प्रयोगशाला स्थापना गरेको छ । कृषि मन्त्रालयले चितवनको खैरहनी, नुवाकोटको विदुर, काभ्रेको पाँचखाल, धादिङको सिद्धलेक तथा मकवानपुरको गढी गाउँपालिकामा माटो परीक्षण प्रयोगशाला स्थापना गरेको हो ।

स्थानीय तहले प्रयोगशाला कक्ष, जनशक्ति र सञ्चालन खर्च व्यहोर्ने गरी मागका आधारमा मन्त्रालयले आवश्यक उपकरणको व्यवस्था गरेर तालिमसहित प्रयोगशाला सञ्चालनमा ल्याएको भूमि व्यवस्था कृषि तथा सहकारीमन्त्री दावादोर्जे लामाले जानकारी दिए ।

उनका अनुसार पाँचवटा स्थानीय तहलाई ३२/३२ लाख रुपैयाँका दरले आवश्यक मेसिन करिब १ करोड ६० लाख रुपैयाँ बराबरको हस्तान्तरण गरिएको छ । ‘प्रदेश सरकारले पाँच वर्षभित्र सबै स्थानीय तहमा माटो परीक्षण प्रयोगशाला स्थापना गर्ने नीति अवलम्बन गरेको छ । कृषिको विकासबिना समृद्धि सम्भव छैन । त्यसकारण प्रदेश सरकारले कृषिको विकासमा काम गरिरहेको छ,’ मन्त्री लामाले भने ।

प्रयोगशालामा दैनिक एक सयवटा माटोको नमुना परीक्षण गर्न सकिनेछ । पछिल्लो तथ्यांकअनुसार नेपालमा कृषियोग्य जमिनमध्ये ५० प्रतिशत अम्लीय रहेको पाइएको र दिगो माटो व्यवस्थापनका लागि मन्त्रालयले प्रांगारिक मलको प्रयोग बढाउन र आवश्यक सहयोग स्थानीय तहलाई गर्दै लैजाने बताए ।

प्रकाशित : श्रावण २५, २०७६ ०८:०१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

किसानलाई ठगेर संस्थाका प्रतिनिधि सम्पर्कविहीन

कान्तिपुर संवाददाता

भोजपुर — फलफूलका बिरुवा तथा सहुलियतमा अनुदान दिने भन्दै किसानबाट लाखौं रुपैयाँ संकलन गरी एसोसियसन अफ एग्रिकल्चर नेपालका प्रतिनिधि बेपत्ता भएका छन् । जिल्लाका १ हजार ३ सय कृषकबाट १९ लाख ८ हजार रुपैयाँभन्दा बढी रकम उठाएर संस्थाका प्रतिनिधि सम्पर्कविहीन भएका हुन् । 

भोजपुर नगरपालिका–७ को च्याविनीचोकमा कार्यालय स्थापना गरेर उक्त संस्थाले वन संरक्षणसम्बन्धी जनचेतनामूलक कार्यक्रम, वन विकाससम्बन्धी धारणा विकास, उन्नत जातका बीउबिजन निःशुल्क वितरण, पशुपालनमा ५० प्रतिशतमा निर्ब्याजी ऋण उपलब्ध गराउने लगायतका कार्यक्रम गर्ने जनाएको थियो ।

संस्थाले कृषक समूह गठन गरी रकम उठाउने काममा पठाएको कर्मचारीहरूले बताए । भोजपुर नगरपालिका, पौवादुम्मा गाउँपालिका, रामप्रसाद राई, आमचोक र साल्पासिलिछो गाउँपालिकामा कृषक समूह गठन गरेर प्रति कृषक ५ सयदेखि २ हजार रुपैयाँसम्म संकलन गरिएको पीडितले बताए ।

करारमा काम गर्दै आएका कर्मचारीको समेत चैतदेखि ४ महिनाको तलब नदिएपछि उनीहरू बिचल्लीमा परेका छन् । कर्मचारीहरूले गाउँगाउँ गएर विभिन्न जातका फलफूल तथा रूखका बिरुवा दिने सर्तमा रकम संकलन गरेका थिए । रकम संकलन गरेर कार्यालयमा बुझाएपछि सञ्चालकहरू फरार भएको त्यही कार्यरत चासुम राईले बताए ।

कर्मचारीले संकलन गरेको रकमसमेत लिएर फरार भएपछि पीडित कर्मचारीहरूले कारबाहीका लागि जिल्ला प्रहरी कार्यालय र जिल्ला प्रशासनमा निवेदन दिएका छन् । कर्मचारीहरू चासुम राई, अञ्जना कटुवाल, सोमित खत्री, मनोज गिरी, वमप्रसाद राई, मनिका मगर, मीना कार्कीले निवेदन दिएका हुन् ।

निवेदनमा ४ महिनाको तलबसमेत नदिई कृषकहरूको रकम लिएर फरार भएको उल्लेख छ । संस्थाका केन्द्रीय अध्यक्ष गणेश दत्त, भोजपुर शाखा प्रमुख सुरजबहादुर थापा र कार्यक्रम संयोजक भद्रा खत्रीलगायत माथि छानबिन गर्न माग गरिएको छ । जिल्ला प्रशासन कार्यालयले पत्र प्राप्त भएपछि आवश्यक कारबाहीको प्रक्रिया अगाडि बढाएको जनाएको छ । सम्पर्क समन्वय गर्ने काम भइरहेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी नूरहरि खतिवडाले बताए ।

कोठा भाडामा लिएर कार्यालय सञ्चालन गरिरहेको संस्था जेठ २६ देखि बन्द छ । शाखाप्रमुख सुरजबहादुर थापा श्रीमती बिरामी भएको र उपचार गराउन जान्छु भन्दै हिँडे पनि कार्यालय नफर्केको कर्मचारी अञ्जना कटुवालले बताइन् । भाडामा लिएको घरको ५ महिनाको ७८ हजार भाडा लिन बाँकी रहेको घरधनीले बताए ।

प्रकाशित : श्रावण २५, २०७६ ०८:००
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्