तरकारी बिक्री गर्न दुई घण्टा पैदल

सन्जु पौडेल

रुपन्देही — पाल्पाको तिनाउ गाउँपालिका–९ की पूर्णकुमारी गाहा बिहानै उठेर अघिल्लो रात ठिक्क पारेको तरकारी बोकेर २ घण्टा पैदल हिँड्छिन् ।

त्यसपछि भारीसहित ५० रुपैयाँ तिरेर बुटवल आउने उनलाई एक बोरा तरकारी र अन्य वस्तु बेच्दा थोरै मात्र नाफा हुन्छ । काम भने गर्न छोडेकी छैनन् । १३ वर्षदेखि उनको यसै गरी व्यापार चलिरहेको छ ।


हरेक साताको बुधबार र शनिबार उनी बुटवल आइपुग्छिन् । ‘श्रीमान्ले यस्तै व्यापार सिकाइदिएर बित्नुभयो,’ उनले भनिन्, ‘यसै गरी गुजारा चलेको छ ।’ कमाएर दिने कोही नभएपछि बुढ्यौलीमा सुख नपाएको उनको गुनासो छ । छोरा–बुहारी छुट्टै बस्छन् । २ छोरीको बिहे भइसकेको छ । गरिब भएपछि आफन्तले पनि नहेर्ने उनले बताइन् । पहिले माछा बेच्ने र बिस्तारै तरकारी व्यापार सिकेको बताइन् । यतिबेला हरियो पात र तामा बेच्दै छिन् ।


उर्मिला दर्लामी सत्यवती गाउँपालीका–४ मा बस्छिन् । १२ वर्षदेखि उनको तरकारी व्यवसाय जारी छ । तरकारी बेचेर भएको आम्दानीले बालबच्चालाई खानेकुरा र घरको खाद्यान्न किन्दा ठिक्क हुन्छ । ‘गरिरहेको काम भएकाले छोड्न मन लाग्दैन,’ उनले भनिन्, ‘दाल चामल र केटाकेटीलाई खानेकुरा पुग्छ, गरिरहन्छु ।’ उनी आफ्नै बारीमा साग रोप्छिन् र जंगलबाट न्युरो टिपेर बेच्न बुटवल झर्छिन् । उनको घरबाट गाडी चढ्ने ठाउँसम्म आउन पनि २ घण्टा नै पैदल हिँड्नुपर्छ । तैपनि काम नगरी बस्नभन्दा दुःख गरिरहेको उनले बताइन् ।


अन्यजस्तै लीला घर्ती मगरको नित्य काम पनि यही हो । साताको दुई दिन बुटवल बजारका लागि छुट्ट्याएकी उनको ११ वर्षदेखि यस्तै दैनिकी छ । सानै उमेरदेखि बुवाआमासँग बुटवल आउने उनलाई बुबा–आमाकै देखासिकीले यो व्यापार गर्न सघाएको हो ।


मौसम अनुसार अदुवा, धनियाँ, बेसार, सिमी, तामा, न्युरोलगायत लिएर उनी बजारमा बेच्न आउँछिन् । ‘नगरेरभन्दा गरेपछि केही हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘बाँचुन्जेल गरिरहने हो, घरखर्च पनि चल्छ, आफूलाई हातखर्च पनि हुन्छ ।’ बिहान साढे ४ बजे नै हिँड्नुपर्ने भएकाले राति नै ठीक्क पारेर राख्ने उनले बताइन् ।


उनीहरूजस्तै हरेक साता पाल्पाका विभिन्न गाउँबाट २/३ घण्टा पैदल र गाडीमार्फत बुटवल बजारमा पुगेर तरकारी तथा हरियो पात बेच्ने महिलाको संख्या ठूलो छ । बस्तीबस्तीमा जिप पुगे पनि बजार आउने हतारले अँध्यारोमै उठेर हिँड्न बाध्य छन् उनीहरू । बजारमा ल्याएर पनि ग्राहक र स्थानीय व्यापारीको बार्गेनिङले उनीहरूलाई समस्या पार्छ । नगरपालिकाले उस्तै दुःख दिन्छ । बोरा बोकेर तरकारी फिर्ता लिएर हिँड्नपर्ने बाध्यता पनि हुने उनीहरूले बताए ।

प्रकाशित : श्रावण १२, २०७६ ०९:२५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मौद्रिक नीतिले बजारमा उत्साह थपेन

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — साप्ताहिक कारोबारका आधारमा यो साता सेयर बजार सुधार हुन सकेन । पुँजी बजारका सम्बन्धमा मौद्रिक नीति मौन भएको भन्दै लगानीकर्ताले थप लगानी विस्तार गर्न चासो देखाएनन् ।

यही कारण गत बिहीबार सेयर कारोबार मापक नेप्से परिसूचक करिब १४ अंकले घट्यो ।

मैद्रिक नीतिले बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट प्राप्त हुने ऋणको ब्याजदर घटाउने विभिन्न नीति सार्वजनिक गरेको छ । ती नीति हुबहु कार्यान्वयन भए ब्याजदर घट्ने र त्यसले सेयर बजारमा पनि सकारात्मक प्रभाव पर्ने अपेक्षा लगानीकर्ताको थियो । मौद्रिक नीतिमा पुँजी बजारका लागि नयाँ कार्यक्रम नआएपछि लगानीकर्ता उत्साहित हुन सकेनन् ।

यसको प्रभाव सेयर कारोबारमा पनि देखियो । यो साता कुल १ अर्ब ९७ करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको छ । गत साताको तुलनामा कारोबार रकम करिब ४ प्रतिशतले बढी हो ।

गत साता सेयर बजारमा १ अर्ब ९० करोड रुपैयाँ बराबरको सेयर कारोबार भएको थियो । यसले दैनिक औसत कारोबार पनि केही बढेर ३९ करोड रुपैयाँ पुगेको छ । गत साता दैनिक कारोबार औसत ३८ करोड रुपैयाँ थियो । सो अवधिमा कारोबार संख्या करिब १५ प्रतिशतले बढ्यो । कारोबार सेयर संख्या गत साताको भन्दा कम भएको नेप्सेको तथ्यांक छ ।

गत जेठसम्म नेपाल स्टक एक्सचेन्ज (नेप्से) मा २११ कम्पनी सूचीकृत छन् । तीमध्ये १५२ वटा बैंक तथा वित्तीय संस्था र बिमा क्षेत्रका कम्पनी छन् । यस्तै १९ वटा उत्पादन र प्रशोधन, ३० वटा जलविद्युत् कम्पनी, ४/४ वटा होटल तथा व्यापारिक संस्था र चारवटा अन्य समूहका कम्पनी छन् ।

मौद्रिक नीति सार्वजनिक हुनुअघि मर्जर तथा एक्विजिसनको हल्ला बढेसँगै बैंकिङ समूहको सेयरमा लगानीकर्ताको आकर्षण बढेको छ ।

राष्ट्र बैंकले बैंकलाई मर्जर तथा एक्विजिसनका लागि बैंकबाट प्रतिबद्धता मागेपछि बजार तातेको थियो । उक्त निर्देशनपछि केही बैंकहरूले मर्जरको सहमति गरिसकेका छन् भने केहीले छलफल तीव्र पारेका छन् । मर्जरपछि बैंकहरू ठूलो बन्ने अनुमानका आधारमा लगानीकर्ताले वाणिज्य बैंकको सेयरमा लगानी बढाउन थालेको थिए ।
मौद्रिक नीति सार्वजनिकपश्चात् लगानीकर्ताले थप लगानी बढाउन चाहेको छैन ।

गएको पाँच कारोबार दिनमा दुई दिन नेप्से घट्यो, तीन दिन बढ्यो । बढ्नेभन्दा घट्ने परिसूचक धेरै भए पछि साप्ताहिक कारोबारमा नेप्से ऋणात्मक रह्यो ।

यो साता सेयर बजारमा ७५ लाख ८० हजार कित्ता सेयर सूचीकृत भए । सो अवधिमा दुई कम्पनीको बोनस सेयर सूचीकृत भएको हो । सिभिल बैंकको ७४ लाख ४० हजार कित्ता बोनस सेयर र किसान माइक्रोफाइनान्स लघुवित्त वित्तीय संस्थाको १ लाख ३९ हजार कित्ता सेयर सूचीकृत भएको नेप्सेले जनाएको छ ।

यस साता नेपाल स्टक एक्सचेन्जको कारोबार कक्ष नियमित कारोबारका लागि पाँच दिन खुला रह्यो । विगतमा जस्तै यो साता पनि ऋणपत्रतर्फ संस्थागत तथा सरकारी ऋणपत्रको कारोबार भएन ।

प्रकाशित : श्रावण १२, २०७६ ०९:२४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×