सुरुङ मार्ग निर्माणमा ढिलाइ

विमल खतिवडा

काठमाडौँ — नागढुंगा–सिस्ने खोला सुरुङमार्ग निर्माणको ठेक्का सम्झौतामा ढिलाइ हुने भएको छ । असारमै सम्झौता गर्ने भनिए पनि जापानी सहयोग नियोग (जाइका) लार्ई सहमतिका लागि पठाइएको पत्रको जवाफ नआउँदा अलमल बढेको हो । 

‘हामीले मूल्यांकन गरेर पत्र पठाएको करिब तीन साता हुन लाग्यो, जवाफ आइसकेको छैन,’ सडक विभागको वैदेशिक समन्वय महाशाखाका प्रमुख अर्जुनजंग थापाले भने, ‘जाइकाबाट जवाफ आउनासाथ ठेक्का प्रक्रिया अगाडि बढाउनेछौं ।’

अबको केही दिनभित्रै जवाफ आउने र साउनभित्र ठेक्काको टुंगो लागिसक्ने उनले दाबी गरे । ठेक्का सम्झौता ढिलाइले निर्माण अवधि पनि पछि धकेलिनेछ । ‘जवाफ आएपछि २८ दिनको समय दिएर सम्झौताका लागि बोलाउनुपर्ने हुन्छ,’ थापाले भने, ‘जवाफ आउन ढिलाइ नहोला, साउनभित्रै ठेक्का सम्झौता हुने सम्भावना धेरै छ ।’

उनले सुरुङ मार्ग निर्माण गर्न सक्ने कम्पनी नै छनोट हुने दाबी गरे । ठेक्का प्रक्रियामा ६ निर्माण कम्पनीले सहभागिता जनाएकामा जापानी कम्पनी हाज्मा/एन्डो जेभी छनोट हुने पक्कापक्की जस्तै छ । अन्यमा ५ चिनियाँ कम्पनी थिए । चिनियाँ कम्पनीको प्राविधिक पक्ष नियाल्दा ‘क्वालिफाइड’ नभएपछि जापानी कम्पनीले ठेक्का पाउने पक्का भएको हो ।

‘ठेक्का सम्झौताका लागि यो आर्थिक वर्ष सकियो,’ नागढुंगा सुरुङमार्ग आयोजनाका प्रमुख श्यामप्रसाद खरेलले भने, ‘जापान सरकारबाट नो अब्जेक्सन आएपछि ठेक्का प्रक्रिया अघि बढ्नेछ ।’ उनका अनुसार ठेक्का सम्झौता भएको ४२ महिनाभित्र निर्माणको काम सक्नुपर्नेछ । जापान सरकारकै ऋण सहयोगमा सुरुङ मार्ग बनाउन लागिएको हो ।

‘वर्षात सुरु भइसकेको छ,’ खरेलले भने, ‘त्यही भएर अहिले काम हुँदैन, असोज–कात्तिकबाट मात्र काम गराउने गरी सम्झौता हुनेछ ।’ बीपी राजमार्ग, कोटेश्वर–सूर्यविनायक सडक बनाइसकेको यो कम्पनीले कास्कीको मर्दी खोला खानेपानी आयोजनाअन्तर्गत खानेपानी शुद्धीकरण परियोजनाको पनि ठेक्का पाएको छ । सुरुङको लम्बाइ २ दशमलव ६८ किमि रहनेछ ।

गुर्जुधाराबाट पश्चिमतर्फ ६ सय मिटरको अकासे–पुल (फ्लाई ओभर) बन्नेछ । यो उत्तरतर्फ मोडिएर सुरुङको मुखमा पुग्ने साढे २ किमि सडक बन्नेछ ।

काठमाडौंतर्फ जग्गा अधिग्रहणको काम भइरहेको छ । धादिङतर्फ जग्गाको मूल्य निर्धारण भइसकेको छैन । सिस्नेमा सुरुङबाट निस्किँदा ५ सय मिटर नयाँ सडक बन्नेछ जुन त्रिभुवन राजपथसँग जोडिनेछ । यो २२ अर्बको ठेक्का हो ।

प्रकाशित : श्रावण ६, २०७६ ०८:४५
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

वातावरणीय अध्ययनपछि मात्रै पुल

विमल खतिवडा

काठमाडौँ — चितवनको नारायणगढ–मुग्लिन सडक खण्डमा नयाँ पुल निर्माण हुन ढिलाइ हुने भएको छ । सार्वजनिक खरिद नियमावलीअनुसार वातावरणीय मूल्यांकनसमेत गर्नुपर्ने भएपछि निर्माणमा ढिलाइ हुने देखिएको हो । 

यही खण्डमा रहेका चारवटा पुलको निर्माण भने अन्तिम चरणमा पुगेको छ । निर्माण हुन बाँकी अन्य पुलमा भौगोलिक बनावटले समयमै निर्माण सुरु गर्न समस्या भएको थियो । जसले गर्दा अध्ययन गर्न लामो समय लागेको थियो । सडक विभागअन्तर्गत पुल महाशाखाका अनुसार चिनियाँ विज्ञ टोली आएर पुलको स्थलगत अवलोकन गरेको छ ।

‘विज्ञ टोलीले पुल निर्माण गर्ने ठाउँ हेरिसकेपछि त्यहीअनुसार डकुमेन्ट बनाएका छौं,’ पुल महाशाखाका प्रमुख दीपक भट्टराईले भने, ‘पहिलाभन्दा एउटा पुल थप हुने भएको छ, जलबिरेजस्तै अर्को ठाउँमा पनि घुमाउरो सडकलाई सिधा बनाउने गरी पुल थप्ने तयारीमा छौं ।’ नयाँ नियम आएपछि वातावरणीय अध्ययनलाई अनिवार्य गराइएको छ ।

‘पहिला वातावरणीय अध्ययन गरेर डिजाइजनमा जाने कि डिजाइनकै प्याकेजमा वातावरणीय अध्ययन गर्ने भन्ने स्पष्ट थिएन,’ उनले भने, ‘अहिले वातावरणीय अध्ययन नगरी ठेक्का लगाउन हुँदैन भनेर कानुनमा स्पष्ट लेखेको छ ।’ ठेक्का लगाउनुभन्दा अघि विशेष योजनाहरूका लागि वातावरणीय अध्ययन भएको छैन भने मन्त्रिपरिषद्ले यस सम्बन्धमा निर्णय गर्न मिल्ने उनले बताए ।

सडक निर्माण भएर सञ्चालनमा आएको वर्ष दिन बितिसक्दा पनि साँघुरा पुल निर्माणमा ढिलाइ हुँदा दैनिकजस्तो जाम हुने गरेको छ ।‘पहिला तयार पारेको डकुमेन्टभित्र वातावरणीय अध्ययनलाई प्याकेजमा राखेर काम गर्न पाईयोस् भनी विभागमा पठाएका छौं, विभागबाट मन्त्रालय गइसकेको छ,’ उनले भने, ‘डिजाइन एन्ड बिल्डको हकमा कानुन पनि स्पष्ट नभएकाले संशोधन गर्नुपर्ने माग गरेका छौं ।’

महाशाखाका अनुसार चिनियाँ विज्ञ टोली आएर पुल निर्माणका सम्बन्धमा एक साताको तालिमसमेत दिएका थिए । ‘अरू थप तालिम लिनका लागि तयारी गरी रहेका छौं,’ उनले भने, ‘विज्ञ टोली फेरि आउनेछ । उनीहरूसँग पुल निर्माणका सम्बन्धमा बसेर छलफल गर्नेछौं ।’

उनले सबै काम एकैचोटि सकेर ठेक्का प्रक्रियालाई अगाडि बढाउने तयारीमा रहेको बताए । ‘यो सडकमा सवारी चाप बढी, पटकपटक गरेर निर्माणको काम थाल्दा यात्रुलाई सास्ती हुन सक्छ,’ उनले भने, ‘एकैचोटि सबै पुलको ठेक्का लगाएर निर्माण थाल्ने योजना छ ।’ पुल निर्माण गर्ने ठाउँको अध्ययन गर्ने भनिए पनि विस्तृत अध्ययन हुन नसक्दा ढिलाइ हुँदै आएको थियो ।

उक्त खण्डमा १८ वटा पक्की पुल छन् । जसमध्ये चारवटाको मात्र निर्माण सुरु भएको र १५ पुलको अहिलेसम्म ठेक्का लाग्न सकेको छैन । बढी समस्या मुग्लिन खण्डमा देखिएको छ । जहाँ भीर छ । साँघुरो र भौगोलिक जटितलताले समस्या बनाएको छ । खहरे, चिसेन्जी र तुइन खोलाको पुल भीरमा भएकाले सर्भे गर्न समस्या भएको हो ।

वातावराणीय अध्ययनको समस्या चाँडै टुंगिए सबै पुलको एकसाथ ठेक्का लाग्ने प्रमुख भट्टराईले बताए । मुख्य समस्या चारवटा पुलमा भए पनि अरूमा नभएको दाबी उनको छ । यसमा विश्व बैंकको लगानी हुने भएकाले बैंकको सहमति लिनुपर्ने हुन्छ । उनका अनुसार कन्ट्र्याक्टरले नै डिजाइन गर्ने गरी काम हुनेछ । यो सडक भएर दैनिक करिब १० हजार सवारी साधन गुड्छन् ।

प्रकाशित : असार १५, २०७६ ०७:४०
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT