पर्यटनबाट ७० अर्ब

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — पर्यटन क्षेत्रबाट सन् २०१८ मा ६९ अर्ब ७५ करोड ५८ लाख रुपैयाँ आम्दानी भएको छ । संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रालयद्वारा शनिबार प्रकाशित ‘नेपाल टुरिज्म स्टाटिस्टिक्स–२०१८’ का अनुसार अघिल्लो वर्षको तुलनामा पर्यटन क्षेत्रबाट यस वर्ष १७ प्रतिशत बढी आम्दानी भएको हो ।

सन् २०१७ मा पर्यटन क्षेत्रबाट ५८ अर्ब ५२करोड ६९ लाख रुपैयाँ आम्दानी भएको थियो ।

उक्त आम्दानी सन् २०१५/१६ को तुलनामा ४० प्रतिशत बढी हो । उक्त वर्ष ४१ अर्ब ७६ करोड ५ लाख रुपैयाँ आम्दानी भएको थियो । सन् २०१८ मा पर्यटकको बसाइ अवधि औसत १२.४ दिन रहेको स्टाटिस्टिक्समा उल्लेख छ । पर्यटकले दैनिक ४४ डलर खर्च गर्ने गरेका छन् । पर्यटकको बसाइ भने अघिल्लो वर्षको तुलनामा केही घटेको छ । अघिल्लो वर्ष पर्यटकको बसाइ अवधि १२.६
दिन थियो ।

सन् २०१८ मा नेपालमा ११ लाख ७३ हजार ७२ विदेशी पर्यटक आएका थिए, जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा २४.७७ प्रतिशतले बढी हो । सन् २०१७ मा ९ लाख ४० हजार २ सय १८ विदेशी पर्यटकले नेपाल भ्रमण गरेका थिए । विगतमा जस्तै सन् २०१८ मा समेत सबभन्दा बढी पर्यटक छिमेकी मुलुक भारत र चीनबाट आएका छन् ।

नेपालमा बढी पर्यटक आउने पाँच मुलुकमा भारत पहिलो र चीन दोस्रोमा छ । भारतबाट सन् २०१८ मा १ लाख ९४ हजार ३ सय २३ र चीनबाट १ लाख ५३ हजार ६ सय ३३ जना पर्यटक नेपाल आएका थिए । बढी पर्यटक आउनेमा अमेरिका तेस्रोमा पर्छ । अमेरिकाबाट ९१ हजार ८ सय ९५, चौथोमा रहेको बेलायतबाट ६३ हजार ४ सय ६६ र पाँचौंमा रहेको श्रीलंकाबाट ६९ हजार ६ सय ४० पर्यटक नेपालआएका थिए ।

नेपाल भित्रिने विदेशी पर्यटकमध्ये अधिकांश बिदा मनाउन, मनोरञ्जन तथा धार्मिक उद्देश्यका लागि आउने गरेका छन् । सन् २०१८ मा ७ लाख ३ हजार ८ सय ४३ जना बिदा मनाउन र १ लाख ८७ हजार ६ सय ९२ जना धार्मिक कामका लागि आएको स्टाटिस्टिक्समा उल्लेख छ । साहसिक पर्यटनमा रुचि राख्नेहरूको रोजाइमा समेत नेपाल पर्ने गरेको छ ।

प्रकाशित : असार ३१, २०७६ ०८:३६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रोपो रोपिन्छ, जोगिए पो

'पानी नपर्दा रोपाइँ सुरु हुन्न । धेरै परे बाढीले सबै लगिदिन्छ । कहाँबाट रोपो रहनु ?’
मोहन बुढाऐर

कैलाली — रोपाइँ गर्दैगर्दा रामकिसन चौधरी घरीघरी मोहना नदीतर्फ हेर्दै थिए । आकाशे पानीको भरमा बस्दा उनको रोपाइँ ढिलो सुरु भयो । पानी नपर्दा रोपाइँ सुरु नहुने र धेरै पानी परे रोपो नरहने उनले बताए । अधिक वर्षा भएपछि मोहना नदीको बाढी उनको खेततर्फ सोझिने गरेको छ । बाढीले खेत कटानी गर्ने गरेकामा उनी दुःखी छन् । 

कैलालीको मोहना नदीछेउका बस्तीमा रोपाइँ गर्दै स्थानीय । तस्बिर : मोहन बुढाऐर/कान्तिपुर

चौधरीको १५ कट्ठा खेतमध्ये आधा मोहना नदीले बगाइसक्यो । बचेको जमिनमा पनि कटानी रोकिएको छैन । ‘१० जना परिवारको कमाइखाने खेत यत्ति हो । नदीले कटनी गरेन भने मात्र खेती गर्ने गरेका छौं,’ उनले भने । हालसम्म १० पटकभन्दा बढी बाढीले खेत कटान गरिसकेको उनको भनाइ छ ।

बाढीका कारण उनको परिवार अहिले खाद्य संकटको मारमा परेको छ । कुनै बेला उनी धान/गहुँ बिक्री गर्थे । अहिले बचेको खेतमा उब्जेको अनाजले ६ महिना मात्रै खान पुग्छ । बाढीबाट ज्यान जोगाउन उनले आफ्नो जमिनमा घर बनाएका छैनन् । बाढी नलाग्ने नजिकैको ऐलानी जग्गामा उनले घर बनाएका छन् ।

चौधरी कैलारी ५ बड्डीपलिया गाउँका प्रतिनिधि पात्रमात्रै हुन् । गाउँका डेढ सयभन्दा बढी परिवारको खेत बर्सेनि बाढीले बगाउँदै गएको छ । मोहना नदीमा तटबन्ध गर्न स्थानीय र प्रदेश सरकारसँग बारम्बार माग राख्दासमेत सुनुवाइ नभएको स्थानीय किसान दीपेन्द्र चौधरीले बताए । ‘हालसम्म सबै परिवारको गरी ५० हेक्टरभन्दा बढी जमिन मोहनाले कटान गरिसकेको छ,’ उनले भने, ‘पटानको समस्याले किसानले बाली भित्र्याउन पाएका छैनन् ।’

कैलारी ७ बेलापरसुवामा पनि बर्खामा रोपेको धान किसानले कहिले भित्र्याउन पाउँछन्, कुनै वर्ष पाउँदैनन् । यहाँका ३ सयभन्दा बढी परिवार २०६४ र ०६६ को बाढीले विस्थापित भएर रामपुरतिर बसाइँ सरेका छन् । उनीहरूको कमाइ खाने खेत अन्त छैन । यहाँका बासिन्दाले वर्षमा गहुँको एक बाली मात्रै भित्र्याउन पाउँछन् ।

अभिशाप मोहना
बर्खामा जिल्लाको दक्षिणपूर्वी क्षेत्रका लागि मोहना अभिशाप बन्दै गएको छ । कैलालीको पश्चिम चुरे फेदबाट उत्पन्न भई मोहना नदी नेपाल र भारतको सिमाना भएर १ सय २ किलोमिटर पूर्व बग्छ ।

जिल्लाको मध्यभागमा बग्ने खुटिया, कान्द्रा, काँडा, गौरीगंगा, पथरियालगायत दर्जनौं सानाठूला नदी मोहनामा मिसिँदा विकराल रूपमा आउने गरेको स्थानीय होरीलाल चौधरी बताउँछन् ।

‘एकसाथ स्थानीय र मोहनामा बाढी आएपछि कैलारी, भजनी नगरपालिका चुर्लुम्म डुब्छ,’ उनले भने, ‘अझ कर्णालीमा समेत बाढी आएपछि आधा कैलाली डुब्छ ।’ उनका अनुसार यस्तो किसिमको बाढी ०६४ सालमा आएको थियो । त्यसबेला ठूलो धनजनको क्षति भएको त्रासदी उनमा अहिलेसम्म छ ।

ज्यान जोगाउनै मुस्किल
कैलाली भजनीको लालबोझी, कैलारी गाउँपालिका ७ को हौसलपुर, वडा नम्बर ३ मा पर्ने मोहनपुर र शिवरत्न गाउँ मोहना
नदीको टापुमा पर्छन् । मोहनाको बाढी गाउँ पसेपछि उद्धार गरिदिने कोही हुँदैन । ज्यान जोगाउन मुस्किल हुने मोहनपुरका बिसनसिंह चौधरीले बताए ।

बस्तीमा बाढी पसेपछि गाउँलेहरूले ‘सेफ हाउस’ मा गएर ज्यान जोगाउने गरेका छन् । दैवी प्रकोपका क्षेत्रमा कार्यरत गैरसरकारी संस्थाले डुबानग्रस्त विभिन्न बस्तीमा बाढी लाग्ने सतहभन्दा माथि जग राखेर सुरक्षित घर बनाइदिएका छन् ।

बर्खा लागेपछि कुनै रात चैनले बिताउन नपाउने भजनी ५ लालबोझीका पुरन चौधरीले बताए । ‘बाढी पसेपछि सेफ हाउसतिर दगुर्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘बाढीबाट कसरी जीउधन बचाउने भन्ने दिन अब सुरु भए ।’

दुवै नदीले घेरिएको लालबोझी डुबानमा पर्‍यो भने हलिकप्टरबाट मात्रै उद्धार गर्न सकिने उनको भनाइ छ । ०६४ र ०६६ को बाढीमा लालबोझी डुबानमा परेको उनले बताए । त्यसबेला रूख र घरको छतमा बसेका परिवारका सदस्यलाई हेलिकप्टरबाट उद्धार गरिएको थियो ।

बर्खाका बेला यस क्षेत्रका विद्यालयमा समेत नियमित पढाइ हुन्न । पानी पर्नासाथविद्यालय बन्द गर्नुको विकल्प हुन्न । कहिलेकाहीँ बाढी पसेर एक सातासम्म विद्यालयबन्द हुन्छन् । बर्खाका बेला भजनी नगरपालिकामा एक गाउँबाट अर्को गाउँ जान डुंगा प्रयोग गर्नुपर्छ । कान्द्रा, पथरिया, काँडा र मोहनानदीमा स्थानीय डुंगाबाटै वारपार गर्दैआएका छन् ।

प्रकाशित : असार ३१, २०७६ ०८:३५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्