सीमामा अवैध सटही कारोबार

एक वर्षयता सीमा क्षेत्रमा झन्डै १ करोड रुपैयाँसहित दुईजना पक्राउ परिसकेका छन् 
लक्ष्मी साह

बारा — प्रहरीले सुराकीका आधारमा सुवर्ण गाउँपालिका–७ सनफुलवास्थित दसगजा क्षेत्रबाट मंगलबार साँझ एक भारतीयलाई ५७ लाख ७९ हजार ४ सय ९० रुपैयाँसहित पक्राउ गर्‍यो । भारतको मोतीहारीका २४ वर्षीय बृजकिशोरकुमार कुसवाहा पक्राउ परेका थिए । 

घटनास्थल उनको ससुराली गाउँ नजिक पर्छ। बीआर ०५ एसी ४४८६ नम्बरको भारतीय बाइकसहित कुसवाहा पक्राउ परे। जाँचका क्रममा बाइकको विभिन्न भागलगायत उनले लगाएको हेल्मेट, पिंडौला, ढाड, पेट, कम्मर, जिन्स पाइन्टको खल्तीलगायत ठाउँमा लुकाएको रकम बरामद भयो। रकमको स्रोत नखुलेपछि प्रहरीले उनलाई सम्पत्ति शुद्धीकरण अनुसन्धान विभाग ललितपुर पठाएको छ।

एक वर्षअघि दसगजा क्षेत्रमा पर्ने विश्रामपुर गाउँपालिका–१ छतवामा ४० लाख नेपाली रुपैयाँ ल्याउँदै गर्दा अर्का एक भारतीय नागरिक पक्राउ परेका थिए। मोतीहारी जिल्ला आदापुर श्यामपुर बजारका गुडुकुमार साह कानु बाइकसहित पक्राउ परेका थिए। उनलाई पनि प्रहरीले अनुसन्धानका लागि सम्पत्ति शुद्धीकरण विभागमा पठाएको थियो। बृजकिशोर र गुडु पक्राउ परे पनि यस्तो कारोबार गर्ने धेरै भए पनि समातिएका उदाहरण कमै छन्।

केही समययता सीमा क्षेत्रमा अवैध रकम सटही गर्ने यस्तो कारोबार बढदा प्रहरी सक्रिय भएको छ। भारतीय रुपैयाँको अभावले यस्तो धन्दा फस्टाउँदै गएको हो। भारतीय रुपैयाँको आवश्यकता पूरा गर्न व्यक्तिले सटही कारोबार गर्ने गरेका छन्। भारतीय रुपैयाँ साट्नका लागि लाग्ने बट्टा (प्रतिसयमा ३ रुपैयाँ) बाट कमाउने उद्देश्यले भारतीय र नेपाली नागरिकले सीमा क्षेत्रमा यस्तो धन्दा बढाएका छन्।

‘व्यापार र जागिरभन्दा यसमा बढी कमाइ हुने भएकाले यो कारोबार गर्छौं,’ एक सटही कारोबारीले भने, ‘कारोबार गर्न सजिलो छ।’ नेपालको बैंकमा नेपाली रकम राखेर पारिको बैंकबाट भारतीय रकम झिकेर प्रति सयकडा ३ रुपैयाँको दरले बट्टा कमाएर कारोबार गर्ने गरिएको उनले बताए।

नेपाली व्यापारीलगायतलाई भारतबाट कारोबार गर्दा भारु रकम चाहिने भएकाले यो धन्दा फस्टाएको उनले सुनाए। सीमापारिका भारतीयले नेपाली आफन्त, श्रीमती, नातागोता, विश्वासिलो र साझेदारीमा काम गर्ने नेपालीको नाममा रहेका बैंक खातामा रकम जम्मा गरी पारिको बैंकबाट भारतीय रकम झिकेर सटही गर्न यस्तो धन्दा अपनाएको उनले बताए।

अहिले सबैजसो पालिकामा बैंक भइसकेकाले त्यस्तो कारोबार गर्नेहरू झन् बढेका छन्। प्रहरीका एसपी रञ्जितसिंह राठौरका अनुसार सीमा क्षेत्रमा हुन्डी र बट्टालगायत अवैध सटही गर्ने संगठित गिरोहको निगरानी बढाइएको छ। यसैबीच स्रोत नखुलेको रकमसहित पक्राउ पर्दा पक्राउ पर्नेको पक्षबाट प्रहरी अधिकारीलाई छोडन ‘लबिइङ’ गर्ने पनि बढेका छन्।

‘हुन्डी र अवैध सटही कारोबार गर्ने फरकफरक गिरोह छन्। हुन्डीमा सरकारलाई तिर्नुपर्ने विनिमय दरअनुसारको खरिद तथा बिक्री मूल्य तिर्नु पर्दैन,’ उनले भने, ‘बैंकबाट कारोबार नगरेर हातोहात कारोबार गर्छन्, जसबाट उनीहरूलाई एक त सरकारलाई कर तिर्नु परेन र अर्को बैंकमा स्रोत खुलाउनु परेन। नोक्सानी नभएर सिधै अवैध कमाइ भयो।’ यसैगरी सटही काम गर्नेले नेपाली रकमबाट भारतीय रकम साटेर बढी मुनाफा कमाउन बट्टाको काम गर्ने गरेको उनको राठौरको भनाइ छ।

प्रकाशित : असार ४, २०७६ २०:११
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

भारतीय संसद्‌मा नेपाली भाषामा शपथ

मनोज बोगटी

दार्जिलिङ — भारतमा दुई जना सांसदले २३ वर्षपछि नेपाली भाषामा शपथ लिएका छन् । सांसद राजु विष्ट र इन्द्रहाङ सुब्बाले भारतीय संसद्मा नेपाली भाषामा शपथ लिएका हुन् । तीन नेपालीभाषी सांसदमध्ये दुईले नेपाली भाषामा शपथ लिए । 



हालैको लोकसभा चुनावमा दार्जिलिङ संसदीय क्षेत्रबाट भारतीय जनता पार्टी (भाजपा) का उम्मेदवार विष्ट, सिक्किमबाट सिक्किम क्रान्तिकारी मोर्चाबाट सुब्बा र उत्तरखण्डमा भाजपाबाटै माला राज्यलक्ष्मी शाह सांसद बनेका हुन्। उत्तरखण्ड टिहरीकी नेपालीभाषी सांसद शाहले भने अंग्रेजी भाषामा शपथ लिइन्। सांसद विष्ट ढाकाटोपी र दौरासुरुवाल पहिरिएर संसद् पुगेका थिए। उनले संसदभित्रै ‘जय गोर्खा’ को नारासमेत लगाएका थिए।

२२ मार्च १९७१ मा दार्जिलिङका सांसद रतनलाल ब्राहृमणले भारतीय संसद्मा नेपाली भाषामा शपथ लिने कोसिस गरेका थिए। तर उनलाई नेपाली भाषामा शपथ लिन दिइएन। यद्यपि २८ जुन १९७१ को दिन संसद्मा भएको यातायात मन्त्रालयको बजेटमाथि छलफलमा ब्राहृमणले नेपाली भाषामै आफ्नो धारणा राखेका थिए।

२० अगस्ट १९९२ मा भारतीय संविधानको आठौं अनुसूचीअन्तर्गत नेपाली भाषालाई भारतीय भाषाका रूपमा भारत सरकारले मान्यता प्रदान गरेको हो। नेपाली भाषा भारतीय संविधानको आठौं अनुसूचीमा परेको ४ वर्षपछि (सन् १९९६ मा) दार्जिलिङबाटै सांसद बनेका आरबी राईले पहिलोपल्ट नेपाली भाषामा शपथ ग्रहण गरेका थिए।

भारतीय संविधानमा सरकारी मान्यताप्राप्त भाषामा लोकसभा, राज्यसभा, विधानसभा, परिषद् पञ्चायत वा त्यस्तै सरकारी निकायमा नियुक्त हुने सदस्यले आआफ्नो भाषामा शपथ लिन पाउने प्रावधान छ।

प्रकाशित : असार ४, २०७६ २०:०४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT