खुम्बुमा खुम्चिए पर्यटक

कुम्भराज राई

नाम्चे, सोलुखुम्बु — केही वर्षयता सोलुखुम्बुको खुम्बु क्षेत्रमा एकैनाशले पर्यटकको आगमन हुन सकेको छैन । विभिन्न कारणले पर्यटक कहिले हात्तै बढ्ने र कहिले घट्ने गरेका छन् । संसारकै अग्लो शिखर सगरमाथाका कारण खुम्बु क्षेत्र पर्यटकको पहिलो रोजाइमा परे पनि उनीहरूको आगमन स्थिर हुन नसकेको हो ।

सन् २०१७ मा ५० हजार ३ सय ८८ ले खुम्बु क्षेत्र घुमेका थिए । सन् २०१८ मा ५७ हजार ७ सय २९ ले खुम्बु क्षेत्र प्रवेश गरेको तथ्यांक सगरमाथा राष्ट्रिय निकुञ्जसँग छ । सन् २०१९ को मे–अप्रिलसम्म २० हजार ३ सय १६ जना विदेशी पर्यटक खुम्बु क्षेत्रमा आइसकेका छन् ।

खुम्बुमा तथ्यांक हेरेर पर्यटक आउने अनुमान गर्न गाह्रो हुने गरेको होटल व्यवसायी बताउँछन् । ‘यसपटक पर्यटक भित्रिने बेला नै सरकारले काठमाडौंको एयरपोर्ट पिचको काम थालेर यता आउने पर्यटकलाई मन्थलीबाट उडाउन थाल्यो,’ नाम्चेका होटल व्यवसायी लामाकाजी शेर्पाले भने, ‘यसले पनि यता आउन चाहने पर्यटकले रुट फेरेर अन्तै घुम्न गए । ठूलो असर पर्‍यो ।’

सिजनकै बेला यस्तो काम गर्दा खुम्बुको पर्यटन प्रभावित भएको बारे सरकार बेखबरजस्तै भएको लामाकाजीले बताए । भूकम्पपछि खुम्बुमा पर्यटक केही मात्रामा बढ्न थालेका थिए । पछिल्लो समय गाउँपालिका, होटल व्यवसायी सबैले शुल्क उठाउन थालेको सन्देशका कारण पनि पर्यटकको रुचि अन्तै मोडिएको पर्यटक पथ प्रदर्शकहरूले बताए ।

‘होटलको कोठाको पैसा भन्दै बाटोमा चन्दा जसरी जबरजस्ती पर्यटकबाट पैसा असुल्न थाल्दासमेत संसारभर खुम्बुको सन्देश नकारात्मक रूपमा गयो,’ एक पथ प्रदर्शकले भने, ‘यसमा खुम्बुका केही बदमास प्रवृत्तिका होटल व्यवसायी संलग्न छन् । जसलाई सरकारले कारबाहीसमेत गर्न सकेको छैन ।’

दिङबोचेमा होटल व्यवसाय गर्दै आएका गेलु शेर्पाले भने खुम्बुको बदनाम हुनुको पछाडि ट्रेकिङ व्यवसायको नाममा स्थापना भएका झोले कम्पनीहरू र होटल व्यवसायीबीचको द्वन्द्व भएको बताए । ‘सबै कम्पनी खराब छैनन् । झोलामा कम्पनी राखेर नाफा कमाउन चाहने ट्रेकिङ कम्पनीलाई सरकारले व्यवस्थापन गर्दा गलत सन्देश गएको हो,’ उनले भने, ‘यसका लागि ट्रेकिङ कम्पनी, कम्पनीका कर्मचारी र खुम्बुका होटल व्यवसायी बसेर छलफल गर्ने हो भने समस्या समाधान हुन्छ ।’

प्रकाशित : जेष्ठ १३, २०७६ ०९:५८
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

गुलजार सिमकोट

लाखौं–करोडौं लगानी गरेका होटल व्यवसायीलाई मात्र होइन, भारी बोकेर गुजारा गर्ने भरियालाई पनि सिजनले उत्साही बनाएको छ
छपाल लामा

सिमकोट — मानसरोवर कैलाश यात्राको सिजन सुरु भएसँगै हुम्लामा चहलपहल बढेको छ । भारतीय पर्यटकको आगमन बढेपछि होटल, पर्यटन व्यवसायी र हेलिकप्टर कम्पनीलाई भ्याइनभ्याई छ । सिमकोट बजारमा विभिन्न उपभोग्य सामानको व्यापार बढेको छ ।

हुम्लाको सिमकोटस्थित विमानस्थलमा मानसरोवर कैलाश जानका लागि पालो कुरिरहेका भारतीय तीर्थयात्रु ।तस्बिर : छपाल/कान्तिपुर

सदरमुकामको ७० जना क्षमताको होटल विजयमा अहिले कोठा पाइनै मुस्किल छ । होटल सञ्चालक विजय लामा पहिल्यै होटलका कोठा ‘बुक’ भइसकेकाले नयाँ पाहुनालाई व्यवस्थापन गर्नै गाह्रो भएको बताउँछन् । सयजना क्षमताको होटल मानसरोवर र ७५ जना क्षमताको सनी भ्याली रिसोर्ट पनि भरिभराउ छन् ।

मानसरोवरका सञ्चालक टेके रावतले मानसरोवर जाने तीर्थयात्रुको कारण एकछिन पनि फुर्सद नभएको बताए । होटलमा आठजना कर्मचारी राखिएकामा नपुगेर घरका पाँचजना पनि पाहुनाको सत्कारमा खटिनुपरेको उनले बताए । ‘यो सिजन हाम्रो व्यवसायका लागि निकै राम्रो मानिन्छ,’ उनले भने, ‘त्यसैले रातदिन पाहुनालाई खुसी बनाउन लागिपरेका छौं ।’

सामान्यतया एकजना पर्यटकले एक दिनमा २ हजार ४ सय रुपैयाँ होटलमा खर्च गर्छन् । होटलका कोठा पूरै खपत हुने भएकाले यही सिजनबाट फाइदा हुने गरेको होटल व्यवसायी बताउँछन् । सिमकोटमा सानाठूला गरी करिब २० वटा होटल छन् । घुइँचो बढी भएको दिन पर्यटकहरू साना होटलमा पनि बस्ने गरेका छन् ।

करोडौं लगानी गरेका व्यवसायी माात्र होइन, भारी बोकेर गुजारा गर्ने भरियालाई पनि यो सिजनले उत्साही बनाएको छ । सिमकोट गाउँपालिका ३ का बाँचु सुनारले पर्यटकको भारी बोक्न पाउँदा आम्दानी बढेको बताए । उनका अनुसार यो सिजनमा दैनिक करिब १ हजार २ सय रुपैयाँसम्म कमाइ हुने गरेको छ ।

एयरपोर्टदेखि होटलसम्म भारी बोकेको प्रतिट्रिपको १ सय रुपैयाँ लिने गरेको उनले बताए । ‘भारी नबोकी पेट भरिँदैन, सधैं भारी बोक्न पाइँदैन,’ उनले भने, ‘यसरी भारी बोक्न पाइने भनेको सिजन सुरु भएपछि मात्र हो ।’ सिमकोटकै ५१ वर्षीय भरिया हंश सुनारले मानसरोवर कैलाश यात्राको सिजनले राम्रै आम्दानी दिने गरेको बताए । जग्गा नभएकाले यही सिजनमा पैसा बचत गरी अरू बेला गर्जो टार्ने गरिएको उनको भनाइ छ ।

सिमकोट बजारमा पनि चहलपहल बढेको छ । पसल, सपिङ सेन्टरमा पर्यटकले दैनिक उपभोग्य वस्तु खरिद गर्दा व्यापार बढेको स्थानीय व्यवसायी बताउँछन् । पानस सपिङ सेन्टरका प्रोप्राराइटर सरोज रावतले एक सातायता दैनिक १० हजारदेखि १५ हजारसम्म कारोबार हुने गरेको बताए ।

जय सप्लायर्सका प्रोप्राइटर खुम्मबहादुर रावत त दैनिक ३० देखि ४० हजारसम्म कारोबार गरेको सुनाउँछन् । ‘मानसरोवर जाने पर्यटक आउन थालेपछि सिमकोटमा चहलपहल बढेको छ, हाम्रो व्यापार व्यवसाय पनि फस्टाएको छ,’ उनले भने, ‘सधैं यस्तै भए कति राम्रो हुन्थ्यो ।’

यही सिजनलाई लक्षित गरी विमानस्थल पनि सुधारिएको छ । विगतमा शौचालय, विश्रामस्थल नहुँदा यात्रुले निकै सास्ती पाउने गरेका थिए । अहिले भने विमानस्थलमा डिजिटल डिस्प्लेको व्यवस्था गरिएको छ । विमानस्थल सफासुग्घर पारिएको छ । होटल व्यवसायी संघ हुम्लाका महासचिव नुर्ब जाङबु लामाले एयरपोर्टबाटै पर्यटकलाई राम्रो स्वागत थालिएको बताए । यसले पर्यटकमा सकारात्मक छाप बस्ने उनको भनाइ छ ।

‘हामीले यहाँ आएका पाहुनालाई सिधै मानसरोवरतिर पठाउनुभन्दा एक दिन रोकेर जिल्लाका पर्यटकीयस्थल घुमाउन सक्यौं भने अझ राम्रो आम्दानी हुन सक्छ,’ उनले भने, ‘यसका लागि हुम्लामा पर्यटकलाई लोभ्याउने प्रशस्त पर्यटकीयस्थल पनि छन् ।’

प्रकाशित : जेष्ठ १३, २०७६ ०९:५७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT