चैनपुर-ताक्लाकोट सडक निर्माण सुस्त

बसन्तप्रताप सिंह

बझाङ — सुदूपश्चिम प्रदेशको समृद्धिको मार्ग मानिएको चीनको तिब्बत जोड्ने चैनपुर-ताक्लाकोट सडक निर्माणले गति लिन सकेको छैन । सेती लोकमार्ग उत्तर खण्डअन्तर्गत पर्ने यो सडक निमार्णका लागि दुईवटा कम्पनीले काम गरिरहे पनि भौतिक प्रगति सन्तोषजनक नभएको सडक आयोजना कार्यालयले जनाएको छ । 

१८ किलोमिटर दूरी रहेको चैनपुर रुवातोला सडकलाई चौडा बनाउन ०७३ मा ठेक्का सम्झौता भएर काम सुरु गरेका लुम्बिनी र राजेन्द्र निर्माण सेवाले हालसम्म १२ किलोमिटर मात्र काम सम्पन्न गरेका छन् । यो प्रगति ७० प्रतिशतको हाराहारी हो । ४ वर्षको अवधिमा भएको यो प्रगति हेर्दा तोकिएको म्यादभित्र काम सम्पन्न हुनेमा शंका रहेको आयोजना कार्यालयका प्रमुख ऐनबहादुर सिंहले बताए ।

उक्त कम्पनीको ठेक्का अवधि समाप्त हुन ७ महिना मात्र बाँकी छ । २२ करोडको लागतमा काम गर्ने गरी निर्माणको जिम्मा लिएको उक्त कम्पनीले १८ किलोमिटर सडकलाई ठूला सवारी साधनहरू सञ्चालन गर्न मिल्ने गरी साढे सात मिटर चौडा बनाउने जिम्मेवारी पाएको थियो ।

यता निर्माण कम्पनीका साइट इन्चार्ज योगेश साउदले स्थानीयको पटकपटकको अवरोधका कारण सडक निर्माणमा ढिलाइ भएको बताए । तोकिएको अवधिमा काम सक्ने गरी आफूहरू लागिरहेको उनको दाबी छ । ‘धेरैपटक स्थानीयको अवरोधले काम रोकिएको छ । बाधाहरू पन्छाउँदै काम गर्नुपरेकाले ढिला भएजस्तो देखिए पनि समयमै सकिनेमा विश्वस्त छौं,’ उनले भने ।

यस्तै रुपातोलादेखि साइपाल गाउँपालिकाको धुलीसम्म ३० किलोमिटर सडक निर्माणको जिम्मा लिएको स्वच्छन्द नागार्जुन जेभी कम्पनीको काम झन् सुस्त छ । ५० महिनाभित्र काम सम्पन्न गर्ने गरी ठेक्का लिएको उक्त कम्पनीले २ वर्षको अवधिमा १४ किलोमिटर ट्र्याक खोल्ने काम सम्पन्न गरेको छ ।

धुलीसम्म नै ठूला सवारी सञ्चालन गर्न मिल्ने गरी ८ मिटर चौडा सडक बनाउने जिम्मा लिएको कम्पनीको काम निकै ढिलो गतिमा भइरहेको बताउँदै आयोजना प्रमुख सिंहले भने, ‘कहिले मेसिन बिग्रियो भन्छन् । कहिले डिजेल सकियो भनेर बहाना बनाइरहेका छन् ।’

उनले छिटो काम सम्पन्न गर्न आफूले निरन्तर ताकेता गरिरहे पनि कम्पनीले वास्ता नगरेको बताए । सरदर एक महिनामा आधा किलोमिटर सडकको ट्र्याक खोल्ने काम भइरहेको उनले बताए । ठेकेदार कम्पनी स्वच्छन्द बानियाँ नागार्जुन जेभीका सञ्चालक दीपकबहादुर सिंहले भने आयोजना प्रमुखको आरोपको खण्डन गरे ।

उनले आफूहरूका पाँचवटा स्काभेटर कार्यस्थलमा रहेको र पूर्ण क्षमताका साथ काम गरिरहेको बताए । स्थानीय तहको निर्वाचन, प्रदेश तथा संघको निर्वाचन र समयमै विस्फोटक पदार्थ उपलब्ध नभएकोले केही ढिलाइ भएको भए पनि अहिले दु्रत गतिमा काम भइरहेको उनको भनाइ छ ।

‘हामीले काममा बहाना बनाउनुपर्ने कुनै कारण नै छैन,’ सञ्चालक सिंहले भने, ‘अहिले जिलेटिन प्राप्त गर्ने प्रक्रिया पनि पूरा गरी सकेका छौं । तोकिएको समयमा काम सम्पन्न गर्छाैं ।’

प्रमुख जिल्ला अधिकारी सुरेश सुनारले आयोजनास्थलको अनुगमन गरी समयमै काम सम्पन्न गर्न ठेकेदार कम्पनी र आयोजना कार्यालयलाई निर्देशन दिएका छन् । ‘अनुगमनमा गएको बेला तामझामसहित काम गरेको देखाउँदा रहेछन्,’ उनले भने, ‘फर्केपछि सुस्त हुन्छन् । समयमा काम नसके कारबाही गर्ने चेतावनी पनि दिएको छु ।’ यो सडक छिटो निर्माण गर्न सेती लोकमार्गअन्तर्गत उत्तरखण्ड (चैनपुर-ताक्लाकोट) मार्गको छुट्टै कार्यालयसमेत स्थापना भएको छ ।

चीन र भारतलाई जोड्ने सबैभन्दा छोटो मानिएको यस सडकको लम्बाइ १ सय १८ किलोमिटर छ । साइपाल गाउँपालिकाको धुलीदेखि सीमा क्षेत्र उरै भन्ज्याङसम्म ६० किलोमिटरको डीपीआरसमेत तयार भइसकेको छ ।

धुलीभन्दा माथि हिमाली क्षेत्रमा सुरुङ निर्माण गर्न सके यो दूरी आधाभन्दा बढी घट्ने र वर्षभरि सवारी साधन सञ्चालन गर्न सकिने प्राविधिक अध्ययनले देखाएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३, २०७६ ०९:१२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

‘बौद्धिक सम्पत्तिको सम्मान गरौं’

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — अर्थमन्त्री युवराज खतिवडाले व्यवसायिलाई बौद्धिक सम्पत्तिको सम्मान गर्न आग्रह गरेका छन् । अमेरिकी फास्ट फुड रेस्टुरेन्ट केएफसीको उदाहरण दिँदै उनले नेपालमा केएफसीकै जस्तो नाममा विभिन्न गैर(फ्रेन्चाइज रेस्टुरेन्ट खोलिएको र यसले बौद्धिक सम्पत्तिको उल्लंघन गरेको उनले बताए । 

‘केएफसी, काठमाडौं फुड चिकेन रे,’ उनले भने, ‘के हो यो ? नाम यताउता गरेर मान्छेलाई झुक्याउने काम भइरहेको छ । व्यवसायीलाई बौद्धिक सम्पत्तिको सम्मान गर्न आग्रह गर्छु ।’ अन्तर्राष्ट्रिय कम्पनीहरूको नक्कल गरेर ग्राहक झुक्याउनु गैरकानुनी भएको उनको आशय थियो । वास्तविक फ्रेन्चाइज कम्पनीले भने फाइदा गर्ने उनले बताए ।

मन्त्री खतिवडाका अनुसार सरकारले बौद्धिक सम्पत्तिसँग सम्बन्धित ऐनको मस्यौदा बनाइरहेको छ । यस मामिलामा व्यवसायीहरू इमानदार र सतर्क हुनुपर्ने उनको आशय थियो । विशेषत: फ्रेन्चाइज कम्पनीहरूको सन्दर्भमा बौद्धिक सम्पत्तिको अवमूल्यन हुने गरेको उनले बताए । बिहीबार ‘नेपाल-इन्डिया फ्रेन्चाइज इन्भेस्टमेन्ट एक्स्पो एन्ड कन्क्लेभ’ मा उनले नेपालमा नवउद्यमी र लगानीकर्ताकालागि हाल उचित वातावरण रहेको बताए ।

बुधबारबाट सुरु भएको दुईदिने सम्मेलन तथा प्रदर्शनीमा भारतका उद्योगी, व्यवसायी र अन्यसरोकारवालाको उपस्थिति छ । बिहीबार उद्घाटन सत्रमा भारतका प्रख्यात सेलिबे्रटी सेफ एवं उद्यमी सञ्जीव कपुरले नेपालमा फ्रेन्चाइज रेस्टुरेन्ट खोल्न चाहेको बताए । उनले केहीअघि फ्रेन्चाइज गरे पनि त्यो हाल छैन ।

‘मुम्बईमा पनि नेपाली कुजिन भएको रेस्टुरेन्ट देख्न चाहन्छु,’ उनले भने, ‘त्यसमा हाम्रो कम्पनीले त्यसको फ्रेन्चाइज गर्न सक्छ ।’ कपुरका विश्वभर ७० वटा रेस्टुरेन्ट छन् । आफूले आजभन्दा बीस वर्षअघिदेखि नै फ्रेन्चाइजमा काम गर्न थालेको उनले बताए ।

कार्यक्रममा नेपालका लागि भारतीय राजदुत मनजिभ पुरीले भारतको अर्थतन्त्र परिवर्तन गर्न त्यहाँका फ्रेन्चाइज कम्पनीको भूमिका रहेको बताए । मोदि सरकारले महत्व दिएको ‘स्टार्टअप इन्डिया’ अभियानले युवा उद्यमीमार्फत् नवपर्वतक योजना ल्याएको उनको भनाइ थियो । ‘नेपालमा पनि युवा उद्यमीको संख्या बढो छ,’ उनले भने, ‘युवाबाट इन्नोभेसन सम्भव छ ।’

नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघकी अध्यक्ष भवानी राणाले फ्रेन्चाइजका फाइदाबारे धेरै कुरा बताइन् । राणाका अनुसार फ्रेन्चाइजमार्फत् रोजगारी सिर्जना र प्रविधि हस्तातन्तरण सम्भव हुन्छ । यसले कुशल व्यवस्थापकिय अभ्यास सिकाउने बताइन् । ‘यस्ता सम्मेलनमार्फत् सम्भावित बजार र लगानीकर्ता पहिल्याउन सकिन्छ,’ उनले भनिन्, ‘यही प्रकारको कार्यक्रम पनि अर्को वर्ष भारतमा आयोजना होस् भन्ने चाहन्छौं ।’ महासंघले भारतीय दूतावास र फ्रेन्चाइज इन्डियाको सहकार्यमा कार्यक्रम आयोजना गरेको हो ।

दुईदिने कार्यक्रममा विभिन्न विषयमा छलफल हुनुका साथै नेपाल र भारतका ब्रान्डहरू प्रदर्शनी गरिएको थियो । पहिलो दिनको सत्रमा ‘द न्यु रोडम्याप फर बिल्डिङ बिजनेस एन्ड आन्टरप्रेनियरसिप इन नेपाल’ शीर्षकमा महासंघका उपाध्यक्ष उमेशलाल श्रेष्ठ र फ्रेन्चाइज इन्डियाका सम्पादक ऋतु मारियाले आफ्ना अनुभव सुनाएका थिए ।

नेपाल र भारतबीच आपसी सम्बन्ध विस्तार र उद्यमशीलताको प्रवर्द्धनमार्फत विभिन्न ब्रान्डमा लगानी गर्ने अवसर सिर्जना गर्ने उद्देश्यले सम्मेलन आयोजना गरेको महासंघले जनाएको छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३, २०७६ ०९:११
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT