साढे ३ लाख निजी घर पुनर्निर्माण

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले भूकम्पपीडितलाई सेवा लिन अप्ठ्यारो परे त्यससम्बन्धी कानुन, प्रक्रिया र मापदण्ड संशोधन गर्न सकिने बताएका छन् ।

सोमबार प्रधानमन्त्री निवास बालुवाटारमा बसेको राष्ट्रिय पुनर्निर्माण परामर्श समितिको बैठकमा प्रधानमन्त्री केपी ओली (बीच) र पूर्वप्रधानमन्त्री तथा मन्त्रीहरू । तस्बिर : अंगद ढकाल/कान्तिपुर

सोमबार बालुवाटारमा बसेको पुनर्निर्माण प्राधिकरणको परामर्श परिषद्को बैठकमा बोल्दै उनले भने, ‘पीडितको लागि कानुन निर्माण गरिएको हो । पीडितलाई कानुन पालनागराउन होइन ।’

परिषद्मा बोल्दै सांसदहरूले कानुनी जटिलताका कारण पीडितले पाउने सेवा प्रभावकारी हुन नसकेको गुनासो गरेपछि प्रधानमन्त्रीले यस्तो टिप्पणी गरेका हुन् ।

उनले भूकम्पपीडितलाई सेवा वितरणका लागि कानुन निर्माण गरिएको प्रस्ट पारे । ‘पीडितलाई सेवा दिने क्रममा देखिएको जटिलता समाधान गर्दै अघि बढ्नुपर्छ,’उनले भने, ‘व्यवधानहरू नआइदिएको भए पुनर्निर्माण सम्पन्न भइसक्थ्यो ।’ उनले पुनर्निर्माणको क्रममा निजी आवास, शिक्षा तथा स्वास्थ्यसम्बन्धी संरचनालाई प्राथमिकतामा राख्न निर्देशनपनि दिए ।

‘धार्मिक र सांस्कृतिक सम्पदाको पुनर्निर्माण त्यसपछि गर्दा हुन्छ तर सुरुमा जनता बस्ने ठाउँलाई प्राथमिकताका साथ पुनर्निर्माण गर्नुपर्छ,’ प्रधानमन्त्री ओलीले भने, ‘हामी सही बाटोमा छौं ।’ उनले कस्तो स्वरूपमा निर्माण गर्ने भन्ने विषयमा देखिएको विवादका कारण पुरातत्त्व संरचनाको पुनर्निर्माणमा ढिलाइ भएको दाबी गरे ।

पुनर्निर्माण प्राधिकरणको कार्यकाल अब दुई वर्ष मात्रै बाँकी रहेकाले यो अवधिमा सक्नुपर्ने काममा ध्यान दिन उनले निर्देशन दिए ।
बैठकमा पूर्वप्रधानमन्त्रीहरू, मन्त्री र भूकम्पपीडित जिल्लाका सांसदहरूको उपस्थिति थियो । सांसदहरूले पुनर्निर्माण गरिएका विद्यालय भवनमा शौचालय नभएको, फरकफरक निकायले पुनर्निर्माण गर्दा गुणस्तर र मापदण्डमा फरक परेको धारणा राखेका थिए । यस्तै, एकीकृत बस्ती निर्माणलाई पनि प्राथमिकतामा राख्न सांसदहरूले सुझाव दिए ।

बैठकमा प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत सुशील ज्ञवालीले पुनर्निर्माणमा भएको प्रगतिबारे जानकारी गराएका थिए ।
प्राधिकरणमा अनुसार निजी आवास पुनर्निर्माणका लागि पहिचान भएका ८ लाख ११ हजारभन्दा बढी लाभग्राहीमध्ये ९२ प्रतिशतसम्म अनुदान सम्झौता भइसकेको छ । अनुदान सम्झौता भएकामध्ये ९९ प्रतिशतले अनुदानबापत पहिलो किस्ता पाइसकेका छन् ।

अहिलेसम्म ३ लाख ४७ हजार ८ सय १७ घर पुनर्निर्माण भएको प्राधिकरणले जनाएको छ । योवर्षमा घर निर्माणका लागि पहिलो किस्ताबापतको अनुदान लिने सबै निजी आवास अर्को वर्षमा निर्माण पूरा गरिसक्ने प्राधिकरणकोलक्ष्य छ ।

प्रकाशित : माघ १, २०७५ ०८:३४
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

माघे संक्रान्ति : देवघाटमा मकर स्नान, थारु गाउँमा खिचरा

रमेशकुमार पौडेल

चितवन — माघे संक्रान्तिका दिन आज चितवनकाे देवघाटधाममा मकर स्नान गर्न भक्तजनकाे घुइँचाे लागेकाे छ । देवघाटमा पुष अन्तिम दिन देखि मकर स्नान मेला सुरु हुन्छ । दुई दिनको अवधिमा पाँच लाखको हाराहारीमा भक्तहरु आउने अपेक्षा देवघाट क्षेत्र विकास समितिले राखेको छ । 

देवघाटधाममा मकर स्नान गर्दै । 

गोसाइकुण्डबाट आएको त्रिशुली र मुक्तिनाथबाट आएको कालिगण्डकी दोभान देवघाटमा माघे संक्रान्तिका दिन नुहाउँदा धार्मिक फल प्राप्त हुने विश्वास छ। ‘स्वदेशका मात्रै नभएर भारतका हिन्दुहरु पनि आउँछन्। हिन्दुका साथै यस दिन बौद्धहरु पनि आउने गरेका छन्’ देवघाट क्षेत्र विकास समितिका अध्यक्ष शिवराज पौडेलले भने।

अध्यक्ष पौडेलका अनुसार पुराणहरुमा देवघाटलाई आदिप्रयाग, हरिहर क्षेत्र, कदम्ब तीर्थ, चक्रतीर्थ जस्ता महत्वपूर्ण धार्मिक क्षेत्रका रुपमा चित्रण भएको छ। माघे संक्रान्तिमा देवताहरु पनि नुहाउन, तीर्थ गर्न देवघाट आउने धार्मिक कथन छ।

‘यस्ता धार्मिक कारणहरुले देवघाट आएर मकर स्नान गर्ने, जप, पुजा, हवन, दान तथा पितृ श्राद्ध गर्नेहरुको ठुलै जमघट हुन्छ’ देवघाट क्षेत्र विकास समितिका अध्यक्ष शिवराज पौडेलले भने। लाखौं मान्छेहरु आउने भएका कारण व्यवस्थापन गर्न पुस १० गतेदेखि नै तयारी सुरु गरेको उनले बताए। मुख्य धाम क्षेत्र तनहुँमा पर्ने भए पनि चितवनको नारायणगढ रामनगर हुँदै बसबाट यो ठाउँ पुग्नु पर्छ।

चितवनबाट देवघाट जाँदा त्रिशुली नदीमा झोलुङ्गे पुल मात्रै छ। जुन पुरानो भएका कारण धेरै मान्छेको चाप थेग्न गाह्रो हुने गरेको छ। त्यसैले त्रिशुली नदीमा प्रशस्तै डुंगाहरु राखेर नुहाउन जाने ठाउँसम्म पुग्ने व्यवस्था गरेको समितिका अध्यक्ष पौडेलले बताए।

नारायणगढबाट आँपटारी हुँदै देवघाट पुग्ने नियमित सडकमा संक्रान्तिका दिन एकतर्फी मात्रै गाडी चल्छन्। देवघाट जाँदा रामनगरबाट छिर्नुपर्ने छ। फर्कदा मात्रै आँपटारी हुँदै गाडी आउने छन्। गाडी भाडा, डुंगा भाडा, पार्किङ शुल्क सबै तय गरेर ठाउँ ठाउँमा मूल्य विवरण राखेको उनले बताए।

माघे संक्रान्तिलाई चितवनका आदिवासी थारु समुदायले नयाँ वर्षका रुपमा मनाउँछन्। थारु गाउँमा आज विशेष परिकारहरुका साथ माघी धुमधामले मनाइदै छ।

चितवनका थारुहरुले माघ एकलाई खिचरा पनि भन्ने गर्छन्। पुर्वी चितवनको खैरहनीमा थारु कल्याणकारी सभाको आयोजानमा शनिबारदेखि खिचरा महोत्सव पनि सुरु भएको छ। अनदीको चामललाई बफाएर बनाएको विशेष परिकार चिच्चर, माछा यो दिनको मुख्य खाना हो।

मगर समुदायले पनि माघ एकलाई नै नयाँ वर्ष मान्ने गरेको छ। नयाँ वर्षलाई मगरहरु आफ्नो भाषामा मिन्हामल्हेस भन्ने गर्छन्। मिन्हामल्लेसका दिन आज नेपाल मगर संघ चितवनले नारायणगढ क्याम्पाचौरमा साँस्कृतिक कार्यक्रमसहित खाना महोत्सव पनि आयोजना गरेको छ। यो दिनलाई उनीहरु बोलीचालीको भाषामा माघे सकराती पनि भन्ने गर्दछन्।

मगर समुदायमा आज दिवंगत पिता पुर्खाको नाममा विशेष पूजा हुने गर्छ। ‘बिहान सवेरै कुवा र पँधेरोमा गएर घरमुलीले नुहाउने, चोखो भएर केराको पात ओछ्याएर पातमा एक मुठ्ठी चामल, दाल र अदुवा राखेर धुपबत्ती बालेर पूजा गर्ने चलन छ। यसलाई कुलपितृको स्मरण र पूजा भनिन्छ। अहिले कुवा र धारा छैन। घर घरमै यस्तो पुजा हुन्छ’ नेपाल मगर बौद्ध समाजका केन्द्रीय सल्लाहाकार टेकबहादुर थापामगरले भने।

कुलपितृ पूजापछि तरुल, पिँडालु, सखरखण्ड, सेलारोटी, बारा बटुक, खिचडी, मासु, अचार खाने चलन छ। यस्ता परिकारहरु अघिल्लो दिन नै तयार गरिने टेकबहादुर थापामगरले बताए। कुलपितृ पुजापछि चेलीबेटी र पाहुनालाई खुवाउने चलन छ। क्याम्पाचौरमा हुने माघे संक्रान्ति मेलामा पनि मिन्हामल्हेसका यो विधि पूरा गर्ने जिल्ला अध्यक्ष खिमबहादुर थापामगरले बताए। खाना महोत्सव अर्थात फुड फेष्टिभलमा मगर समुदायका यीनै परिकारहरुलाई राख्ने उनको भनाइ छ।

प्रकाशित : माघ १, २०७५ ०८:२८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT