बाँकी पुनर्निर्माणलाई ६ खर्ब लाग्ने

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — ०७२ को भूकम्पले क्षति पुर्‍याएका संरचनाको पुनर्निर्माण र पुन:स्थापनाका बाँकी कामलाई ६ खर्ब रुपैयाँ लाग्ने भएको छ ।उक्त रकम जुटाउन सरकार र दातृ निकायहरूसँग छलफल जारी रहेको पुनर्निर्माण प्राधिकरणका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) सुशील ज्ञवालीले बताए ।

‘अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोषका प्रतिनिधिहरूसँगको छलफलमा ज्ञवालीले चालु आर्थिक वर्षभित्र पुनर्निर्माणमा ३ खर्ब ३६ अर्ब खर्च रुपैयाँ खर्च हुनेछ,’ ज्ञवालीको भनाइ उद्धृत गर्दै प्राधिकरणद्वारा जारी विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘आवश्यक रकम जुटाउन सरकार र दातृ निकायसँग छलफल जारी छ ।’

प्राधिकरणले पुनर्निर्माणमा पहिलो वर्ष २२ अर्ब, दोस्रो वर्ष ४९ अर्ब, तेस्रो वर्ष १ खर्ब १४ अर्ब रुपैयाँ खर्च गरेको थियो । पुनर्निर्माणका लागि चालु आर्थिक वर्षमा १ खर्ब ५१ खर्ब रुपैयाँ विनियोजन गरिएको छ । हालसम्म भएको खर्च र अब लाग्ने भनिएको खर्च रकम पहिले योजना गरेअनुसार नै हो ।

२०७३ साल वैशाखमा तयार पारिएको विपद् पश्चातको पुनर्लाभ कार्यढाँचामा पुनर्निर्माणका लागि ९ खर्ब ३८ अर्ब रुपैयाँ लाग्ने आकलन गरिएको थियो । यसमध्ये ३ खर्ब ३६ अर्ब खर्च चालु आर्थिक वर्षमा भइसक्ने र बाँकी ६ खर्ब आवश्यक रहेको ज्ञवालीले बताएका हुन् ।

‘नेपालको पुनर्निर्माणका लागि आयोजना गरिएको अन्तर्राट्रिय सम्मेलनमा छिमेकी मुलुकसहित दातृ निकायहरूले प्रतिबद्धता जनाएको कुल ४ खर्ब १० अर्ब रुपैयाँमध्ये ६७ अर्ब उद्धार तथा राहतसहितका कार्यक्रममा खर्च भई ३ खर्ब ४३ अर्ब रहेकामा त्यसमध्ये २ खर्ब ६२ अर्ब रुपैयाँको सम्झौता भइसकेको छ,’ प्राधिकरणको विज्ञप्तिमा भनिएको छ ।

पुनर्निर्माणका लागि विनियोजन गरिएको रकम खर्च गरी आवश्यक रकमको व्यवस्थापन र दातृ सम्मेलनमा व्यक्त प्रतिबद्धताअनुसारको रकम जुटाउन पहल गरिने ज्ञवालीले बताए ।

प्रकाशित : आश्विन १, २०७५ ०८:४७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बैंकले अस्ट्रेलियन डलर सीधै ल्याउन पाउने

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — वाणिज्य बैंकहरूले सीधै अस्ट्रेलियन डलर पनि आयात गर्न पाउने भएका छन् । बजारमा अस्ट्रेलियन डलर अभाव हुन थालेपछि वाणिज्य बैंकहरूले पनि आयात गर्न पाउने व्यवस्था राष्ट्र बैंकले गरेको हो । राष्ट्र बैंकले आइतबार परिपत्र जारी गरी यस्तो निर्देशन दिएको हो ।

केही वर्षअघिसम्म बैंकहरूले सीधै विदेशी मुद्रा आयात गर्न पाउने व्यवस्था थिएन । करिब एक वर्षअघि राष्ट्र बैंकले बैंकहरूलाई अमेरिकी डलर आयात गर्न अनुमति दिएको छ । त्यतिबेला पनि बजारमा डलर अभाव भएको समयमा बैंकहरूले यस्तो अनुमति पाएका थिए । अनुमति पाए पनि हालसम्म एनआईसी एसिया बैंकले मात्र अमेरिकी डलर आयात गरेको छ ।

बजारमा डलरको माग बढेअनुसार आपूर्ति हुन नसकेपछि बैंकहरूले अस्ट्रेलियन डलर आयातको सुविधा दिन माग गर्दै आएका थिए । बैंकहरूले आफूहरूको छाता संगठन बैंकर्स संघमार्फत यस्तो माग गरेका हुन् । बैंकहरूको माग र बजारमा डलरको अभावका आधारमा राष्ट्र बैंकले बैंकहरूलाई अस्ट्रेलियन डलर पनि आयात गर्न पाउने सुविधा दिएको हो । पछिल्लो समयमा बजारमा अस्ट्रेलियन डलरको माग अत्यधिक छ । खासगरी अध्ययनका लागि जाने विद्यार्थीहरूबाट माग धेरै हुने गरेको हो । माग बढे पनि बैंकहरूसँग अस्ट्रेलियन डलर छैन ।

अभाव बढ्दै गएपछि केही महिनायता राष्ट्र बैंकले पनि सर्वसाधारणका लागि अस्ट्रेलियन डलर सटही सुविधा दिएको छैन । ‘स्टकमा थोरै मात्र छ, कुनै दिन आवश्यक पर्ला भनेर वितरण गर्ने गरेका छैनौं,’ राष्ट्र बैंक स्रोतले भन्यो, ‘त्यो पैसा उच्च तहका सरकारी कर्मचारी र उच्च व्यक्तित्वहरूका लागि राखिएको हो ।’ अभावकै कारण राष्ट्र बैंकले अस्ट्रेलियन डलर माग गर्न आउनेहरूलाई डलर नै दिएर पठाउने गरेको छ ।

नेपाल भ्रमणमा आउने विदेशी पर्यटकहरूले डेबिट/क्रेडिट कार्डमार्फत भुक्तानी गर्ने प्रवृत्ति बढेपछि बजारमा नगद अस्ट्रेलियन डलर अभाव भएको राष्ट्र बैंकले जनाएको छ । यस्तो अवस्थामा अस्ट्रेलियन डलरको आपूर्ति सहज बनाउन बैंकहरूलाई पनि आयात सुविधा दिइएको राष्ट्र बैंकको निर्देशनमा उल्लेख छ । बैंकहरूले आयात गर्दा अमेरिकी डलरका नयाँ नोट (फ्रेस नोट) र अस्ट्रेलियन डलरको सफा नोट (क्लिन नोट) मात्र ल्याउनुपर्ने राष्ट्र बैंकको स्पष्ट निर्देशन छ ।

प्रकाशित : आश्विन १, २०७५ ०८:४७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्