पर्यटकको फर्जी हेलिकप्टर उद्धार: बिमा नगर्ने चेतावनी

सुरज कुँवर

काठमाडौँ — नेपाल भ्रमणमा आउने मुख्यत: अमेरिकी, बेलायती र अस्ट्रेलियन नागरिकहरूको भ्रमण बिमा गर्ने लगायतका चिकित्सा सहायता उपलब्ध गराउँदै आएको दाबी गर्ने एक विदेशी कम्पनीले फर्जी उद्धारमा संलग्न एजेन्सीहरूलाई नेपाल सरकारले कारबाही नगरे आगामी सिजनदेखि बिमासँग सम्बन्धित सबै सेवा रोक्ने चेतावनी दिएको छ ।

दक्षिण अमेरिकामा मुख्यालय रहेको नेपालमा पनि काम गर्ने ट्राभलर एसिस्टका प्रतिनिधि डेनी केनले पर्यटन विभाग र पर्यटन मन्त्रालयलाई इमेल लेख्दै फर्जी उद्धारमा संलग्न नेपाली एयरलाइन्स (हेलिकप्टर कम्पनी), अस्पताल, ट्ेरकिङ/ट्राभल/रेस्क्यु एजेन्सीलाई कारबाही गर्न आग्रह गर्दै आएको छ ।

केनले पर्यटन मन्त्रालयका उपसचिव प्रमोद नेपाललाई ६ पटकसम्म इमेल पठाइसकेको जनाउँदै उनले नेपाल सरकारले फर्जी उद्धारमा दोषी देखिएकालाई कारबाही गर्न इच्छुक नदेखिएको आशय व्यक्त गरेका छन् । इमेलमा सरकारले यो विषयलाई गम्भीर रूपमा नलिए बिमा नगर्ने र त्यसले नेपालको अर्थतन्त्र र प्रतिष्ठामै नकारात्मक प्रभाव पार्ने दाबी गरिएको छ ।

पर्यटकको फर्जी उद्धारबारे पछिल्लोपटक विवादास्पद कुराहरू सार्वजनिक हुने गरेको जनाउँदै उनले नेपाल भ्रमणमा आउने विदेशीहरूको भ्रमण बिमा गर्ने कम्पनीहरूले आगामी सेप्टेम्बर १ तारिख (भदौ १६) देखि नेपालमा घुम्न चाहने अमेरिकी, बेलायी र अस्ट्रेलियनहरूको बिमा नगर्ने तयारी भइरहेको जनाएका छन् ।

विदेशी सञ्चारमाध्यम र मन्त्रालयलाई पनि इमेलमार्फत लाखौं रुपैयाँ बिमामार्फत दाबी गर्ने गलत उद्देश्यले पर्यटकको हेलिकप्टरमार्फत फर्जी उद्धार हुने गुनासो आउन थालेपछि सहसचिव घनश्याम उपाध्याय संयोजकत्वमा जेठ अन्तिम साता कार्यदल गठन भएको थियो । उक्त कार्यदलको गठनअघि नै ट्राभलर एसिस्टका यी प्रतिनिधिले चासो व्यक्त गर्दै इमेलमार्फत पत्राचार गर्दै आएका थिए ।

केही समययता नेपाली रेस्क्यु एजेन्टहरूले दाबी गरेका बिमा रकममा ६ महिनायता आफ्नो कम्पनीले थुप्रै अनुसन्धान गरेको दाबी गर्दै केनले पर्यटन मन्त्रालयलाई लेखेका छन्, ‘यीमध्ये ३० प्रतिशत हेलिकप्टर उद्धार उडान अनावश्यक देखिएका छन् ।’

आफूहरूले नेपाल भ्रमणमा आउने ८० प्रतिशत अंग्रेजीभाषी पर्यटकहरूको बिमा गर्ने मुख्य तीन बिमा कम्पनीको ग्राहक भएको जनाउँदै केनले यो विकृतिमाथि छानबिन गरी सरकारले सन् २०१८ को अन्त्यसम्म समाधान नगरे २०१९ देखि नेपाल घुम्ने पर्यटकहरूको बिमा पोलिसी जारी नगर्ने चेतावनी दिएका छन् ।

पर्यटन विभागका महानिर्देशक डण्डुराज घिमिरेले फर्जी उद्धारबारे विभागमा थुप्रै गुनासा आइसकेको जनाउँदै कार्यदलले बुझाएको प्रतिवेदनले सिफारिस गरेका विषयमा चाँडै निष्कर्षमा पुग्ने काम भइरहेको बताए । ‘हामीलाई ट्राभल एसिस्टबाट पनि इमेल आएको छ । बिहीबार बिहान पर्यटन क्षेत्रसँग सरोकार राख्ने सरोकारवालाहरूसँग छलफल गर्दै छौं ।’

सरकारले गठन गरेको कार्यदलले सन् २०१५ देखि २०१८ मेसम्म भएका ७ हजार ५ सय ५५ वटा हेलिकप्टर उद्धार उडानमाथि छानबिन गरी फर्जी धन्दामा संलग्नहरू पत्ता लगाइसकेको छ ।

नेपाली पर्यटन क्षेत्रको अन्तर्राष्ट्रियस्तरमै छवि धमिल्याउने कार्य उद्धार जस्तो मानवीय सेवामार्फत हुन थालेपछि ‘चरम व्यापारीकरण’ गरिएको यो धन्दामा संलग्न हेलिकप्टर कम्पनी, अस्पताल र ट्ेरकिङ/टुर/रेस्क्यु एजेन्सीको कारोबारमाथि थप अनुसन्धान र कारबाही गर्न पर्यटन मन्त्रालयले प्रधानमन्त्री कार्यालय र गृह मन्त्रालयलाई प्रमाणसहित पत्राचार गरिसकेको छ ।

प्रकाशित : भाद्र ७, २०७५ ०८:०५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलकाे टर्मिनल शिलान्यास

‘विमानस्थलसँगै भन्सार, क्वारेन्टाइनजस्ता आवश्यक १५ वटा संरचनाको डिजाइन र निर्माणको काम पनि अघि बढेको छ’
लालप्रसाद शर्मा

पोखरा — पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको टर्मिनल भवन निर्माण बुधबार सुरु भएको छ । पर्यटन तथा नागरिक उड्डयनमन्त्री रवीन्द्र अधिकारीले बुधबार शिलान्यास गरेपछि विधिवत् निर्माण सुरु भएको हो ।

पोखरा क्षेत्रीय अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल क्षेत्रमा बुधबार निर्माणको काम गरिँदै । तस्बिर : लालप्रसाद

चिनियाँ निर्माण कम्पनी सीएएमसी इन्जिनियरिङले तालिकाअनुसार नै टर्मिनल भवन बनाउन लागेको हो । शिलान्यासअघि आयोजित छलफलमा विमानस्थल निर्माणको अवस्थाबारे जानकारी दिइएको थियो । विमानस्थलमा जमिन सम्याउने काम पनि भइरहेको छ । अबको एक महिनापछि रनवे निर्माणको काम पनि सुरु गरिने नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका निर्देशक प्रदीप अधिकारीले बताए ।

१४ हजार वर्गमिटर क्षेत्रफलको टर्मिनल भवन २०२० को जुलाईसम्ममा निर्माण सम्पन्न गर्ने लक्ष्य छ । यसमा अन्तर्राष्ट्रिय उडानका लागि ८ हजार र आन्तरिकका लागि ६ हजार वर्गमिटर क्षेत्रफल छुटयाइएको निर्देशक अधिकारीले बताए । विमानस्थल दैनिक १२ घण्टा सञ्चालन भए वार्षिक ५ लाख यात्रुले यात्रा गर्न सक्नेछन् । चौबीसै घण्टा सञ्चालन भएमा दोब्बर यात्रीले सेवा लिनेछन् । अन्तरक्रियामा मन्त्री अधिकारीले धेरै आरोहअवरोहपछि विमानस्थल निर्माणको कामले गति लिएको बताए । तोकिएकै मिति २०२१ जुलाईमा निर्माण सम्पन्न भएर ठेकेदार कम्पनीले नेपाल सरकारलाई हस्तान्तरण गर्ने दाबी उनको छ ।

विमानस्थलमा कतिसम्म ठूला जहाज ल्याउन सकिन्छ भन्ने अध्ययन भइरहेको उनले बताए । ‘अहिले १९२ देखि २ सयसम्म यात्रु बोक्ने मझौला खालका जहाज अवतरण र उडान हुनेछन्,’ उनले भने, ‘पोखराको भूगोलको अवस्थाले रनवे जति बढाए पनि ठूला जहाज आउन सक्दैनन् ।’

जहाज निर्माता कम्पनीहरूले अहिले पोखरा ल्याउने जहाजका बारेमा अध्ययन गरिरहेको मन्त्री अधिकारीले बताए । एक महिनापछि निर्माण सुरु हुने रनवे एक वर्षमै सकिने र आपतकालीन अवतरण गर्न सकिने दाबी उनको थियो ।

प्राधिकरणका महानिर्देशक सञ्जीव गौतमले पोखराबाट बेइजिङ, अजरबैजान, सिंगापुर र दोहासम्म सीधा उडान हुने बताए । ‘विमानस्थलसँगै भन्सार, क्वारेन्टाइनजस्ता आवश्यक १५ वटा संरचनाको डिजाइन र निर्माणको काम पनि अघि बढेको छ,’ उनले भने, ‘विमानस्थल समयमै निर्माण भएर हस्तान्तरण र सञ्चालन हुनेछ ।’ निर्देशक अधिकारीले डिजाइन गाइडलाइन अनुसार विमानस्थलको टर्मिनल, रनवे, टयाक्सीवे, एप्रोन, भवनलगायत अन्य संरचनाका काम हुने बताए ।

चीनको एक्जिम बैंकको करिब २२ अर्ब रुपैयाँ ऋणमा विमानस्थल बन्दै छ । शिलान्यास भएको साढे १६ महिनापछि अघिल्लो साउन १८ मा विमानस्थल निर्माणको काम सुरु भएको थियो ।

ऋण रकममध्ये ७५ प्रतिशत एक्जिम बैंकको २ प्रतिशत ब्याजमा र २५ प्रतिशत चीन सरकारको निब्र्याजी ऋण हो ।

ईपीसी (इन्जिनियरिङ, प्रोक्योरमेन्ट र कन्ट्रक्सन) मोडलमा अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन अर्गानाइजेसनको मापदण्डअनुसार ‘फोर–डी’ विमानस्थल बन्न लागेको हो । विमानस्थलको धावनमार्ग २ हजार ५ सय मिटर लम्बाइ र ४५ मिटर चौडाइको हुनेछ । अन्तर्राष्ट्रिय, राष्ट्रिय टर्मिनल भवन, ४ वटा बोर्डिङ कक्ष, टयाक्सीवेलगायत पूर्वाधार पनि बन्नेछन् ।

सीएएमसीले २०७१ वैशाख २९ मा ठेक्का पाएको थियो । काम सुरु भएको चार वर्षभित्र (निर्धारित समयमा) निर्माण पूरा नगरे कम्पनीले नेपाल सरकारलाई क्षतिपूर्ति दिनुपर्ने सम्झौतामा छ ।

प्रकाशित : भाद्र ७, २०७५ ०८:०४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT