अहिले नगरे कहिले गर्ने ?- विविधा - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

अहिले नगरे कहिले गर्ने ?

उपत्यकाका काँठमा थपिने नयाँ सहरले चाप बढ्ने प्राचीन सहरलाई नै हो । किन थपिँदै छन् नयाँ सहर यहाँ ? उपत्यकावासी प्रश्न गर्दै छन् । तर जवाफ दिने निकाय कमिसन आउने दिवास्वप्नमा मस्त छ ।
शिशिर वैद्य

सहरको प्राचीन बजार असनमा बहस चलिरहेको छ– अहिले नगरे कहिले गर्ने ? युवा एकजुट भएका छन् । तात्तिएका छन् । फुटपाथ पसलले अस्तव्यस्त बनाएको असनलाई व्यवस्थित बनाउने शंखनाद गरेका युवालाई प्रौढहरू प्रोत्साहित गर्दै छन् । भन्दै छन्– ‘ठीक गर्‍यौ । असनमा हुने भीडको मूल कारक यिनीहरू नै हुन् ।’

काठमाडौंको मूल बजार हो असन । यहाँ जन्मदेखि मृत्युसम्म आवश्यक सबै सामान पाइन्छन् । बिहानभरि लाग्ने फुटपाथ बजार असनको शोभा हो । खुसीबूं, चमती, काभ्रेस्थली, धर्मस्थली, गोंगबुँ, टोखा, इचंगु, थिमी आदि काँठ र वरपरका खेतबारीमा फलेका तरकारीको मूल बजार यही हो । डोकामा साग र तोरी, खर्पनमा काउली, चम्सुर र पालुंगो बोकेर ठाउँठाउँ बिसाउँदै आइपुग्ने किसान । स्वाँ माला भन्दै घरघर डुलेर फूल बेच्न आइपुग्ने गथुहरू । भक्तपुरको जुजुधौ, फर्पिङको आलुबखडा, छैमलेको नास्पाती, टोखाको चाकु बोकेर मिर्मिरेमै आइपुग्थे किसानहरू उहिले । यो क्रम कहिले सुरु भयो, यसै भन्न सकिन्न । संख्या पातलिएको छ । उनीहरू आउने क्रम रोकिएको छैन । सहर यी व्यापारी र किसानको पदचापसँगै ब्युँझिन्छ । काँठका यी व्यापारीका ठाउँ फुटपाथ व्यापारीले लिएका छन् । मिर्मिरेमै आउने किसानहरूसँग सस्तोमा किनेर नाफा खान पल्केका छन् यी बिचौलियाहरू । बजार बस्न नदिए पनि हातहातै बेच्नेहरूको भीड कायमै छ ।

असनको फुटपाथ बजारको शोभा हराएको छ आजभोलि । तरकारी बजार विस्थापित भएको छ । तर के पाइँदैन यहाँ ? हरेक चिज पाइन्छ सडकमा । जुत्ता, मोजा, पाइन्ट, सर्ट, साडी, चप्पल, रुमाल, तन्ना, मास्क, ट्राउजर, काइँयोदेखि मुसा–साङ्लो मार्ने औषधिसम्म पाइन्छन् सडकमा । फुटपाथ व्यापारीहरूको यो भीड स्थानीय र सहरका लागि टाउको दुखाइ बनेको छ । कतिलाई व्यवस्थित गर्ने ? कहाँ मात्र व्यवस्थापन गर्ने ?

मनमोहक सहर काठमाडौंले रूप फेरेको छ । आधुनिक बन्ने होडमा सुन्दरता गुमाएको छ । वाग्मती, विष्णुमती, इच्छुमती, रुद्रमतीमा सफा पानी बग्थ्यो कुनै समय । वर्तमान पुस्ता यो कुरा पत्याउन चाहँदैन । सधैं फोहर बगेको देखेको पुस्ताले यो कुरा पत्याओस् पनि कसरी ? ढलमती बनेका छन् यी सबै खोला । काँठका खेतीयोग्य जमिन नयाँ सहरले ढाकेको छ । काठमाडौंका रैथाने भन्नेहरूका लागि यी नयाँ सहर बिराना बस्ती हुन् । उपत्यकाको प्राचीनताले यी बस्तीलाई चिन्दैन । नयाँ सहर, नौला मानिस अनि अर्थहीन नामहरूले सुसज्जित छन् यी नयाँ बस्ती । यी बस्तीमा देशभरिका मानिस भेटिन्छन् । पूरै देश ओइरिएपछि सहरमा भीड बढ्नु स्वाभाविक हो । सरकार अझै सहर थप्दै छ यो खाल्डोमा । उपत्यकाका काँठमा थपिने यी नयाँ सहरले चाप बढ्ने उही प्राचीन सहरलाई नै हो । किन थपिँदै छन् नयाँ सहर यहाँ ? उपत्यकावासी प्रश्न गर्दै छन् । तर जवाफ दिने निकाय कमिसन आउने दिवास्वप्नमा मस्त छ ।

कोरोना संक्रमणको त्रासले बन्द सहर मन्द खुलेको छ । लकडाउनलाई ‘लुजडाउन’ गरिएको छ । यससँगै उपत्यका छिर्नेको भीड बढेको छ । संक्रमण दिनानुदिन फैलिएसँगै मान्छेले मान्छेलाई मान्छे देख्न छाडेको छ सहरमा । सद्भाव र आतिथ्यका लागि सधैँ तत्पर हुने सहर ढोका थुनेर बसेको छ । कोरोना संक्रमणको त्रासलाई पढेलेखेका, बुद्धिमान् र सभ्य भन्नेहरूले नै अतिरञ्जित पारेका छन् । सजग भएजस्तो, सचेत बनेजस्तो गरी डराएका छन् उनीहरू । वैज्ञानिकहरूले भनेका, विज्ञहरूले सुझाएका उपायमा विश्वास गर्दैन सहर । आफैं विज्ञ छन् यहाँ जो–कोही । कोरोना मान्छेबाट मान्छेमा सर्छ । यो नयाँ प्रकारको रुघा हो । तर यसका लागि माध्यम जरुरी हुन्छ । त्यसैले मास्क, व्यक्तिगत दुरी अनिवार्य छ । महँगा साबुनको अत्यधिक खपत हुने सहरलाई हात धुन सिकाउन नपर्ने हो । तर रेडियो, टीभी, पत्रपत्रिका र सामाजिक सञ्जाल हात धुन सिकाउँदै छन् । मास्क लगाउन सम्झाउँदै छन् । तर पनि सहर हरेक मान्छेलाई शंकाको चस्मा लगाएर हेर्छ । सहरमा मनोवैज्ञानिक त्रास बढेको छ । विज्ञहरू भन्दै छन्, यो विश्व परिवर्तन हुने समय हो । महामारीबाट पार लागिसकेपछिको विश्व अलग हुनेछ । अर्थतन्त्र फेरिनेछ । मानिसहरूको व्यवहार फेरिनेछ । हाम्रो सहरको चरित्र अजिबको छ । यो फेरिन खोज्दैन । तर चलायमान् छ । लकडाउनमा पनि चलिरहेकै थियो, भित्रभित्रै ।

असनमा फुटपाथेहरू प्रहरी देख्यो कि भाग्छन् । अन्यत्र सहरबजारमा साहुजीहरू प्रहरी भ्यान देखेपछि सटर तान्छन् । लुकामारी चलिरहेको छ सहरमा । असनमा सही चर्चा चलेको छ । अहिले नगरे कहिले गर्ने ? कोरोना संक्रमण महामारी हो । महामारीको औषधि पत्ता लागिसकेको छैन । अवस्था बिग्रन नदिन मानिसको व्यवहारले ठूलो भूमिका खेल्छ । त्यसैले भनिँदै छ, लकडाउनलाई लुजडाउन गर्दा होस पुर्‍याउनुपर्छ । नत्र तीन महिना लामो लकडाउन व्यर्थ हुनेछ । सहरको पर्याय हो भीड । बजारमा भीड, बैंकमा भीड, बसमा भीड, माइक्रोमा भीड, मन्दिरमा भीड, जात्रापर्वमा भीड । सार्वजनिक यातायातको प्रयोग गर्नेहरूका लागि भीडको अनुभव अनिवार्य छ सहरमा । यसको विकल्प छैन । ‘लुजडाउन’ रणनीति बनाउँदा निकै होस् पुर्‍याउनुपर्छ यहाँ । सहर–बजार अनि सार्वजनिक यातायातको भीड व्यवस्थापन गर्ने सुनौलो अवसर हो अहिले । फुटपाथका पसल हटाउने अभियान भीड नियन्त्रणको एउटा पाटो मात्रै हो । संक्रमण फैलाउन भीडको भूमिका अहम हुन्छ । सहरले अब व्यवहार फेर्नुपर्छ । भीडलाई पर्याय बनाएर संधैँझैं चल्न खोजे जोखिम बढ्छ । जोखिम कोरोना संक्रमणको मात्रै होइन, अन्य पनि छन् । गल्लीको मुखमा फुत्त फोहरको पोको फालेर मुख लुकाउँदै लुसुक्क हराउने समाज छ यहाँ । महामारी यत्तिकै फैलिने होइन, लापरबाहीले फैलिने हो । यो बुझाउने राम्रो अवसर पनि हो अहिले ।

टेम्पो र माइक्रो सहरका गल्लीमा छिर्न सहज यातायात साधन हुन् । यी सार्वजनिक यातायातमा यात्रा गरेकाहरूलाई यसको यात्रा अनुभव सुनाइरहनै पर्दैन । व्यक्तिगत दुरी राख्न पर्याप्त ठाउँ नै नहुने यस्ता सार्वजनिक यातायात कसरी सञ्चालनमा आउलान् ? निर्विकल्प छन् कतिपय सहरबासी । कसरी सम्भव होला उनीहरूको यात्रा ? यी कोचाकोच यातायातमा यात्रा गरेको सम्झिँदा पनि आङ सिरिंग हुन्छ अहिले । पछिल्ला केही वर्षमा सहरमा यातायात व्यवस्थाले फड्को मारेको छ । नयाँ–नयाँ सार्वजनिक बस सञ्चालनमा आएका छन् । बस नयाँ आउँदैमा भीड नहुने होइन रहेछ । सहरबासीको आचरणमा परिवर्तन नआएसम्म र सरकारले सार्वजनिक यातायातको यात्रु ओसार्ने नीतिमा कडाइ नगरेसम्म भीड घट्नेछैन । केही विकसित देशले सार्वजनिक यातायातमा सिट क्षमताको आधा मात्रै यात्रु ओसार्ने अनुमति दिएर ‘लुजडाउन’ गरेका छन् । त्यहाँ सार्वजनिक यातायात सरकारमातहत चल्छन् । व्यवसायीले चलाए पनि नीति–नियम कडा छन् ।

हामीकहाँ सार्वजनिक यातायातको जिम्मा निजी व्यवसायीले लिएका छन् । नेताहरू थुप्र्रै निजी व्यवसायीका साझेदार छन् । भन्सार छुट, राजस्व छुट, वार्षिक करमा छुट पाइरहेका सार्वजनिक यातायातको सार्वजनिक दायित्व यात्रु ओसार्नु मात्रै पक्कै होइन । सुरक्षित, व्यवस्थित र सुविधाजनक ढंगले सेवा दिनु पनि हो । जुन एक प्रतिशत पनि पालना भएको छैन । सार्वजनिक यातायातलाई व्यवस्थित बनाउने यो सही अवसर हो । यसमा सबैभन्दा बढी दायित्व यातायात व्यवसायीको हुन्छ । सरकारको हुन्छ । यात्रुको पनि हुन्छ । तर नीति निर्माता नै सार्वजनिक व्यवसायीको साझेदार बनेपछि नाफाका लागि मान्छे कोच्दा बोल्ने कसले ? सहरका जनताले सिक्नुपर्ने, सिकाउनुपर्ने, बुझ्नु/बुझाउनुपर्ने यस्तै समयमा हो । अहिले पनि नसिके कहिले सिक्ने ? अहिले पनि नबुझे कहिले बुझ्ने ? सहर आफैं बुझक्कड छ । विज्ञहरूको कमी छैन यहाँ । चिया चौतारीमा गफ छाँट्ने विज्ञहरू सर्वज्ञानी ठान्दछन् आफूलाई यहाँ । सहर यिनै सर्वज्ञानीहरूले चलाइरहेका छन् । फुटपाथे व्यापारीको पीडा देख्दैनन् उनीहरू । गामा र पाखे भन्छ सहर यी फुटपाथ व्यापारीलाई । किन बढ्दै छन् सहरमा यिनीहरूको भीड ? किन अनेक अवहेलना सहेर पनि भागीभागी, लुकीलुकी, फर्कीफर्की आउँछन् उनीहरू सहरमा ? यसको जवाफ खोज्ने फुर्सद छैन सहरलाई ।

आफूलाई ‘लक’ गरेर घरभित्र मस्त बसेको छ सहर । फुटपाथ व्यापारी गरिब होइनन्, न्यून आय भएका इलमीहरू हुन् । सहरका गल्लीहरूमा लाखौं यस्ता मानिस डेरा लिएर बसेका छन् । डम्बर गन्धर्व लकडाउनको अप्ठ्यारोमा सहरमा बाँचेका तिनै गरिबको पीडा गाउँदै भन्छन्…–

कोरोना भाइरस छोए नि सर्ने

लकडाउन भयो खै अब के गर्नी...

सारा सटर लाग्या छ ताला

काम छैन हजुर गरिबले के खाला ?

प्रकाशित : असार ७, २०७७ १४:२४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

लकडाउन खुल्ने भय

लकडाउन अस्त्र होइन, ढालमात्रै हो । ढालको आफ्नो क्षमता हुन्छ । जुन दिन यो ढालले थेग्न सक्नेभन्दा बढी मानिस काठमाडौंमा वा देशभित्र ओइरिन थाल्छन्, अवस्था भयावह हुने पक्का छ । 
शिशिर वैद्य

लकडाउन थपिएको थपियै छ तर लकडाउन खुल्ने खबरले मन बढी आतंकित भएको छ । केही दिनअघि लकडाउन आंशिक खुल्दा सहर अस्तव्यस्त बन्यो । लकडाउनमा चिल्लो पारिएका सडकले पहिलो जाम भोग्यो । समूह-समूहमा निस्किएका मानिसको पदचापले लकडाउनमा टल्किएका सडक मैला भए ।

भिडमा मास्क लगाएका, नलगाएका, मुखमात्रै छोप्नेगरी नाकमुनि मास्क लगाएका, साधारण कपडाले मुख छोपेका अनेक मानिस थिए । त्यसो त आंशिक लकडाउन नखुल्दा पनि सहरमा मानिसहरु बिन्दास हिँड्थे । कोही प्रहरीको फलामे सनासोको फन्दामा पर्थे, कोही उम्किन्थे । आंशिक लकडाउन खुलेसँगै कोरोना संक्रमितको संख्या एकाएक बढेको र दुईको मृत्युको खबरले सहर आतंकित बनेको छ । समाचारहरु भन्छन्– ‘विभिन्न जिल्लाबाट काठमाडौं छिरेकाहरुमा कोरोना पोजिटिभ भेटियो । विभिन्न जिल्लामा संक्रमण समूहमा फैलियो ।’ यी समाचारसँगै सहरमा त्रास फैलिएको छ ।

सरकार लकडाउनमा कडाइ गर्ने मुडमा पुगेको छ । महानगरका कर्मचारीको माइकिङ फेरि सुरु भएको छ– ‘कोरोना महामारीबाट बच्न सबै आ–आफ्नो घरमै बसौं ! सामाजिक दुरी कायम गरौं ! साबुनपानीले पटकपटक कम्तीमा २० सेकन्ड हात धोऔं ! हालसालै काठमाडौंबाहिरबाट आएका कोही छन् भने नजिकको प्रहरीलाई खबर गरौं ! आफू पनि बचौं अरुलाई पनि बचाऔं !’

राजधानी काठमाडौंको ५० प्रतिशतभन्दा बढी जनसंख्या भाडामा बस्छन् । तीमध्ये लगभग २० प्रतिशत लकडाउनको भेउ पाउनेबित्तिकै गाउँ फर्किए । एक प्रतिशतजति अकल्पनीय ढंगले दुःखजिलो गर्दै सयौं किलोमिटर हिँडेरै घर पुगे । कोही अझै बाटैमा पनि हुन सक्छन् । परिवार भेट्ने चाहना अनि बन्द सहरमा बस्नुको आर्थिक पीडाबाट भाग्नुको विकल्प थिएन उनीहरुसँग ।

लकडाउनमा सहर छाड्नेहरु मात्रै होइनन्, सहर प्रवेश गर्नेहरु पनि छन् । तर गाउँबाट फर्किएकाहरुमा कोरोना संक्रमण देखिन थालेसँगै सहरका घरधनीहरुमाझ तनाव आइलागेको छ । गाउँबाट फर्किएका डेरावालालाई के गरी घर भित्र्याउने ? कतै संक्रमण बोकेर पो आउने हुन् कि ? आशंका बढ्नु स्वाभाविक हो । स्वास्थ्यको मामिलामा संवेदनशील छ सहर । त्यसैले वर्षौं आत्मीय सम्बन्धका साथ बसेका डेरावालासँग कोरोना फ्रीको सर्टिफिकेट माग्दै छन् घरधनीहरु । यसले घरधनी र डेरावालाबीचको सम्बन्धमा तिक्तता ल्याएको छ । तर यस्तो प्रमाणपत्र दिने निकाय सरकारले खडा गरेको छैन । भएको त्यही सरुवा रोग अस्पताल हो । जहाँका चिकित्सकहरु आफै अत्यावश्यक उपकरण अभावमा डराइडराई बिरामी जाँचिरहेका छन् ।

घरधनीहरुको अडानमा स्थानीय निकाय पनि सामेल भएको छ । परीक्षण नगरी सहरमा, टोलमा, घरमा बास नदिने नीति लिएका छन् वडापालिकाहरुले । तर लाखौंको संख्यामा आउने मानिसमा संक्रमण जाँच्ने क्षमता सरकारसँग छैन । सरकारसँग भएको महामारीसँग लड्ने अस्त्र भनेकै लकडाउन मात्रै हो अहिलेलाई । तर लकडाउन अस्त्र होइन, ढालमात्रै हो । ढालको आफ्नो क्षमता हुन्छ । जुन दिन यो ढालले थेग्न सक्नेभन्दा बढी मानिस काठमाडौंमा वा देशभित्र ओइरिन थाल्दछन् अवस्था भयावह हुने पक्का छ । कोरोना महामारी जाँच सामाग्री खरिदमा भ्रष्टाचारको आरोप लागेको सरकारले त्यो भयावह अवस्थाको सामना गर्न सक्ला ? त्यो भयावह अवस्था आएमा सरकार त अर्को भ्रष्टाचारमा लाग्ला तर समाज छिन्नभिन्न हुने पक्का छ ।

०७२ सालको महाभूकम्प र नाकाबन्दीले समाजलाई एकजुट हुन सिकायो । महामारी दुरी बढाउन सिकाउँदै छ । व्यक्ति-व्यक्तिबीच दुरी राखेर कसरी चलायमान होला यो साँघुरो सहर ? कसरी सञ्चालन होलान् यहाँका जात्रा, पर्व, गुठी र भोजहरु ? महामारी नभोगेको होइन यो सहरले । बिफर, हैजाजस्ता महामारी भोगेकै हो । बिफर फैलने डरले सहरभरिका स–साना बालबालिका देश निकाला गरिएको कथा रणबहादुर शाहको इतिहास पढ्दा थाहा पाइन्छ । तत्कालीन शासकहरु क्रुर थिए । आफ्नो सन्तान बचाउन दुनियाँका सन्तानलाई दुःख दिए । अहिले दुनियाँकै सन्तानले राज्य सञ्चालन गरिरहेको छन् । महामारीलाई मजाक बनाएर राज्य सञ्चालकहरु आफ्नो अक्षमता प्रदर्शन गर्दै छन् ।

सहरमा महामारीको ताण्डव त्रास बढेसँगै महानगरका वडापालिकाहरु जुर्मुराउन थालेका छन् । सहरको तरकारी बजारमा कालीमाटी बजार प्रख्यात छ । यहाँ सधैं भिड लागिरहन्छ । तरकारीबाट संक्रमण फैलन सक्ने विषयमा विज्ञहरुको राय बाझिएका छन् । तर मानिसबाट सर्ने भएपछि भिड धेरै लाग्ने क्षेत्रका व्यापारीमा संक्रमण परीक्षण गर्न जरुरी हुन्छ । त्यसैले कालीमाटी र टुकुचाको तरकारी बजारमा परीक्षण सुरु भएको छ । ढिलो तर यो राम्रो सुरुवात भो । नत्र ती तरकारी बजारको बेपरवाह भिडले सामाजिक दुरीलाई खुल्लम खुल्ला च्यालेन्ज गरिरहेका थिए । लकडाउनले सचेत र सजग समाज बनाउन नसकेको खुल्ला प्रमाण हुन् यी बजारहरु । सहरमा यस्ता बजार चोकचोकमा, टोलटोलमा छन् । अवस्था सबैतिर उस्तै हो ।

सुरुवाती परीक्षणमा कोरोना पोजिटिभहरु भेटिएका छन् । महानगर झस्किएको छ । सरकारले थाहा पायो कि पाएन । झस्किएको महानगरले आफ्ना सफाइ कर्मचारीको परीक्षण गराएको छ । नाकाहरु खुकुलो हुनुको सकस भोग्दै छ सहर । पहुँचको तुजुक र व्यवस्थापनको कमजोरीले स्रोत नाकामा भएको लापरबाहीले ल्याउने विस्फोट भयानक हुने पक्का छ । त्यही विस्फोटको पर्खाइमा छ सहर ।

लकडाउनले खुल्न नसकेका निजी विद्यालय अनलाइनमार्फत कक्षा सञ्चालन गर्दै छन् । अनलाइन कक्षा सञ्चालन गर्न राम्रो इन्टरनेट सुविधा चाहिन्छ । तर सहरमा नेटवर्क राम्रो चल्दैन । किन मरिहत्ते गर्दै छन् यी विद्यालयहरु अनलाइन पढाउन ? अनुमान सहजै लगाउन सकिन्छ । देशव्यापी पठनपाठन बन्द भएको अवस्थामा सहरलक्षित अनलाइन शिक्षणले शैक्षिक असमानता बढाउने पक्का छ । सहरमै नचल्ने नेटवर्क गाउँतिर चल्ने कुरै भएन । अनि कसरी पढाउने गाउँका विद्यार्थीलाई अनलाइनमार्फत ? सहरमै सबै अभिभावक अनलाइन कक्षा लिन प्रविधिमैत्री छैनन् भने कसरी कल्पना गर्न सकिन्छ अनलाइन पढाइको ? अनलाइन ठिक कि बेठिक ? बहस हुनै बाँकी यो शैक्षिक पद्धति एकाएक लागू भएको छ सहरमा ।

अभिभावक, शिक्षाविद्, विद्यालय सञ्चालकहरुको राय बाझिएको छ । अनलाइन पढ्न सक्ने र नसक्ने गरी विद्यार्थीलाई दुई वर्गमा छुट्याइनु पक्कै सही निर्णय हुने छैन । डेरावालासँग कोरोना फ्री सर्टिफिकेट माग्ने सहरमा निजी तथा सार्वजनिक विद्यालय कसरी सञ्चालनमा आउलान् ? लकडाउन खोलिए के तुरुन्तै विद्यालयहरु सञ्चालन गर्न सकिएला ? सम्भावना कम छ । पढेलेखेका प्रौढलाई सिकाउन धौधौ परिरहेको सामाजिक दुरीको प्रयोग स–साना बालबालिकामा कसरी लागू गर्न सकिएला ? के अभिभावक आफ्ना बालबालिकालाई यी आशंकाबीच विद्यालय पठाउन तयार होलान् ?

सहरमा देखिने भोगिने सार्वजनिक यातायातको वास्तविकता हो– कोचाकोच अनि ठेलमठेल । लकडाउन खोलेपछि सार्वजनिक यातायात पनि सञ्चालनमा ल्याउनैपर्‍यो । यातायात सुविधाबिना सहरमा हिँडडुल असम्भवप्राय: हुन्छ । सार्वजनिक यातायातको भिड सम्झिँदा संक्रमण फैलन सक्ने सम्भावना अधिक छ । आङ सिरिंग हुन्छ ती स–साना माइक्रो र टेम्पोको यात्रा सम्झिएर । कसरी कायम होला सामाजिक दुरी ? के लकडाउन खुलेपछि सडकमा फुटपाथे व्यापारीहरु नहोलान् ?

रत्नपार्क, कुपन्डोल, सातदोबाटो, लगनखेल, चाबहिल आदि चोकहरुमा लाग्ने श्रमिकहरुको भिड के साँच्चै पैदल मार्च गर्दै गाउँ फर्किसकेका हुन् ? सरकारले लकडाउनको घोषणा गर्दा यी श्रमिकहरु आ–आफ्नो काममा व्यस्त थिए । अचानकको लकडाउन घोषणाले उनीहरु माझ अनिश्चितता, असुरक्षा र द्विविधाको बादल मडारियो । लकडाउन झेल्न तयार थिएनन् उनीहरु । न आर्थिक रुपमा, न मानसिक रुपमा । लकडाउन खुल्ने सुनेर केही दंग छन् ती श्रमिक तर मनमा डर छ । कतै संक्रमितसँग भेटिने त होइन ? टोलटोलमा प्रवेश निषेधको बोर्ड झुन्ड्याएर, बाँसका तगारो लगाएर सहरका केही मान्छेले मान्छेलाई मान्छे देख्न छाडेको छ । नौलो अनुहार सहरका लागि मान्छे होइन संक्रमण हो ।

यस्तो परिवेशमा लकडाउन कसरी खोल्ने ? चर्चा थुप्रै भएका छन् । सुनिँदै छ लकडाउन खोल्ने विभिन्न तरिकासहितका सुझावहरु पेस भएका छन् उच्चस्तरीय समितिमा । कतिले पत्रपत्रिकामार्फत सरकारलाई लकडाउन खोल्ने आइडिया फोकटमै पनि दिएका छन् । लकडाउन खुलेका देशहरुमा गरिएको प्रयोग उदाहरणका रुपमा सुझाएका छन् थुप्रैले । तरिकाहरु अनेक छन् । तीमध्ये हाम्रो समाज र व्यवहार सुहाउँदो तरिका कुन हो त ? हठात् लकडाउन खोल्नु महामारीलाई अँगालो हाल्नुबराबर हुने निश्चित छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ९, २०७७ १५:३७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×