अखबारका पानाबाट भागेर आएको मान्छे- विविधा - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

अखबारका पानाबाट भागेर आएको मान्छे

हाम्रो अपार्टमेन्ट परिसरमा बनेका एकैनासका घरहरू कुनै भीषण युद्धमा परेर अभिभावक गुमाएका टुहुरा केटाकेटीझैँ नि:शब्द, टामाटुमी परेर उभिएका छन् । ती घरहरूको ब्लकलाई छुट्याउने सडकहरूमा पार्क गरेर राखिएका विभिन्न ढप-ढाँचाका मोटर-गाडीहरु खोरेतले थला परेका जनावरहरूजस्तै शान्त छन् ।
हरि अधिकारी

दुई दिन भयो म बाहिर निस्किएको छैन । तर, मेरो मनको आँखामा बाहिरको वातावरणको एकदम नै सफा र प्रस्ट तस्बिर छापिएको छ । म प्रस्टसँग देखिरहेको छु- हाम्रो अपार्टमेन्ट परिसरमा बनेका एकैनासका घरहरू कुनै भीषण युद्धमा परेर अभिभावक गुमाएका टुहुरा केटाकेटीहरूझैँ नि:शब्द, टामाटुमी परेर उभिएका छन् ।

ती घरहरूको ब्लकलाई छुट्याउने सडकहरूमा पार्क गरेर राखिएका विभिन्न ढप-ढाँचाका मोटर-गाडीहरू खोरेतले थला परेका जनावरहरूजस्तै शान्त छन् । कैयौँ दिनदेखि मानिसको पाइला नै नपरेका स्विमिङ पुल, टेनिस कोर्ट, अपार्टमेन्ट क्लब हाउस र बालकहरू खेल्ने मैदानहरूमा उदासीको बाक्लो पत्र जमेको छ । यसबीचमा परिसरभित्र हुर्काइएका रूख-बुटाहरूले नयाँ पालुवा हालेका छन् तर तिनमा आएको गाढा हरियो रङमा वासन्ती चमक भने छैन । पारखी मानिसको स्नेहिल स्पर्श नपाउन्जेल प्रकृतिका सुन्दरतम रचनाहरूले पनि आफ्नो नैसर्गिक कान्ति पाउँदा रहेनछन् ।

म लगभग चार घण्टादेखि आफ्नो कोठामा धुम्धुम्ती बसिरहेको छु । लगभग ४ महिनाअघिदेखि मेरो अधिकांश समय १२ फिट चौडाइ र १४ फिट लम्बाइ भएको यही कोठामा बित्ने गरेको छ । यसरी कोठामा एक्लै बस्दा स्मार्ट फोन र ल्यापटप कम्प्युटर समय-कटनीका मेरा साधन बनेका छन् । धेरैजसो म सामाजिक सञ्जालहरूमा अलमलिन्छु । युट्युबमा सिनेमा पनि हेर्ने गर्छु । युट्युब च्यानलले नि:शुल्क उपलब्ध गराएको सुविधाको उपयोग गर्दै प्रख्यात पाकिस्तानी शायर फैज अहमद फैज र भारतीय गीतकार साहिर लुधियानवीका केही अमर रचनाका रेकर्डहरू सुनेर लकडाउनका कारण खर्च गरेर नसकिने गरी थुप्रिएको समयको डंगुरलाई पन्छाउने प्रयत्न पनि गरिरहेको छु म । त्यस क्रममा ती महान् स्रष्टाका रचनालाई मैले एकपटक मात्र होइन, बारम्बार सुनेँ । तिनका रचनामा निहित अद्भुत जादुले गर्दा नै हुनुपर्छ तिनलाई जतिपटक सुने पनि मलाई पट्यार लाग्दैन ।

पाकिस्तानी शायर फैज अहमद फैजका ‘हम देखेंगे...’ र ‘मुझ से पेहेली सी मोहब्बत मेरे मेहबूब न माग’ बोलका दुई नज्मको ममाथि यस्तो जादु चल्यो मैले ती दुवै गीतलाई धेरै दिनसम्म लगातार सुनिरहेँ । यति धेरैपटक सुनेँ, सुन्दासुन्दा मलाई तिनका शब्दशब्द मुखाग्र भएका छन् । यी दुई महान् कविताको दर्पणमा यस युगका महानतम् उर्दू कवि फैजको क्रान्तिकारी विश्व-दृष्टिको सुस्पष्ट र प्रेरक झल्की पनि पाएको छु मैले । फैज अहमद फैजका यी बहुचर्चित र बहुप्रशंसित गीतहरू भारतीय उपमहाद्वीपका नाम चलेका प्राय: सबै गायक-गायिकाले तालिमका क्रममा होस् वा कसैको फर्माइसमै किन नहोस् पटकपटक गाएको हुनुपर्छ । मैले मल्लिका-ए-तरन्नुम बेगम नूरजहाँ, बेगम एकबाल बानो, आविदा परवीन, डाक्टर राधिका चोपडा, ओरुणिमा भट्टाचार्य, टिना सानी र जवाद अहमद गरी ७ जना कलाकारले विभिन्न भेन्यु र अवसरमा गाएका फैजका यी दुई गीतको रेकर्ड सुनेको छु । प्रत्येकपटक तिनले मलाई अभिभूत बनाएका छन् । ती गीत सुन्दा म आफूलाई चेतनाको अर्कै माथिल्लो स्तरमा पुगेको अनुभव गर्छु ।

फैजका शब्दहरूलाई वाणी दिने यी सातै जना दक्षिण एसियाका ख्यातनामा कलाकारहरू हुन् र यिनीहरूले यी गीत गाउँदा जनाब फैजका रचना-सामर्थ्यमाथि न्याय गर्ने पूरापूर प्रयत्न गरेका छन् । मलाई लाग्छ, त्यस प्रयत्नमा उनीहरू धेरै हदसम्म सफल पनि भएका छन् । तीमध्ये कसको गायकी अब्बल लाग्यो भनेर रोज्नुपर्‍यो भने म ‘हम देखेंगे...’ का लागि बेगम एकबाल बानो र ‘मुझ से पेहेली सी मोहब्बत....’ का लागि बेगम नूरजहाँलाई रोज्नेछु । भनिन्छ कवि फैज स्वयं पनि बेगम नूरजहाँको अलौकिकझैँ लाग्ने सुन्दरता र थोरै उदासीको सुसेली मिसिएको मिठासपूर्ण गायकीका ठूला प्रशंसक थिए । त्यसैले उनले आफ्नो बहुचर्चित गीति-रचना ‘मुझ से पेहेली सी मोहब्बत...’ को संगीत संयोजन र गायनसम्बन्धी सबै जिम्मेवारी बेगम नूरजहाँलाई सुम्पेका थिए । नूरजहाँको हृदयमा पनि उर्दू शायरीका बेताज बादशाह फैजप्रति गहिरो अनुराग र आदर थियो । नूरजहाँले आफ्ना मनपसन्द शायरद्वारा सुम्पिएको त्यो जिम्मेवारी आजीवन लगनका साथ पूरा गरेकी थिइन् । जीवनको गोधूलि-बेलासम्म पनि उनी फैज साहबको यो मार्मिक गीत गाउने कुनै पनि अवसरलाई खेर जान दिँदैनथिन् ।

लकडाउनको यो अल्छे अवसरलाई सदुपयोग गर्ने क्रममा मैले प्रख्यात कवि र हिन्दी सिनेमाका लोकप्रिय गीतकार साहिर लुधियानवीका रचनाहरू पढ्ने र हिन्दी सिनेमाका लागि उनले लेखेका केही लोकप्रिय गीत सुन्ने मेसो पनि मिलाएँ । न्वारनको नाम अब्दुल हाई भएका, वामपन्थी रुझानका विद्रोही कवि साहिर लुधियानवीले गधेपच्चिसीमै छँदा बादशाह शाहजहाँले आफ्नी मलिका मुमताज महलको स्मृतिमा बनाएको ताजमहल नामक विश्वप्रसिद्ध कब्रगाहका बारेमा ‘इक शेहन्शाह दौलतका सहारा ले कर हम गरीबों की मोहब्बत का उडाया है मजाक’ भन्ने सनसनीपूर्ण कविता लेखेर हिन्दुस्तानी साहित्य-जगत्मा आफ्नो दरिलो उपस्थिति जनाइसकेका थिए । तर, उनको प्रतिभाको आलोक फैलिन थालेको भने उनले हिन्दी सिनेमाका लागि गीत लेख्न थालेपछि नै हो । फिल्मी गीत सम्बन्धित फिल्मको कथा, परिस्थिति र पात्रहरूको मनस्थितिअनुसार तयार गर्नुपर्ने भए पनि साहिरले आफ्ना हरेक गीतमा कलात्मक वैशिष्ट्य हासिल गर्ने प्रयत्न गरेका छन् र उनी त्यसमा धेरै हदसम्म सफल पनि भएका छन् । आकर्षक विम्व-विधान, सही शब्द चयन, प्रकृतिको लालित्यपूर्ण प्रस्तुति र दीनहीन अकिञ्चन जनताप्रति असीम सहानुभूति दर्साउने गीति-रचनाका कारण साहिर समसामयिक कवि र फिल्मी गीतकारहरूको पंक्तिमा अलग्गै र बेग्लै चमकका साथ उभिन्छन् ।

साहिर लुधियानवीले सयौंको संख्यामा हृदयस्पर्शी कविता, गीत लेखेका छन्, तिनलाई यस सानो लेखमा उद्धृत गरिरहन सम्भव छैन । उनले लेखेका मार्मिक गीतहरूको बान्कीका रूपमा गुरुदत्त पादुकोणको क्लासिक ‘प्यासा’ को ‘ये कूचे, ये नीलामघर दिलकशी के, ये लुटते हुए कारवा जिन्दगी के, कहाँ है कहाँ है मुहाफिज खुदी के ? जिन्हे नाज है हिंद पर कहाँ है ?, सोहनसिंह ग्रेवाल ‘नजर’ को सांगीतिक फिल्म ‘शगून’ को ‘तुम अपना रंजोगम अपनी परेशानी मुझे दे दो’ र ‘पर्बतों के पेडो पर शामका बसेरा है’ र यश चोपडाको रोमान्टिक ड्रामा ‘सिलसिला’ का लागि लेखेको ‘मैं पल दो पलका शायर हुँ पल दो पल मेरी कहानी है, पल दो पल मेरी हस्ती है’, ‘मुझसे पहले कितने शायर आए और आकर चले गए, कुछ आहें भरकर लौट गए, कुछ नगमें गाकर चले गए’ जस्ता केही पंक्तिहरू दिन सकिन्छ । यी गीतहरूले साहिरको उच्च कल्पनाशीलता र उत्कृष्ट काव्यिक शिल्पको झलक दिन्छन् ।

गीत, संगीत र सिनेमाको दुनियाँबाट बाहिर निस्किएर कम्प्युटरमा केही लेख्ने अभ्यास पनि गर्न खोज्छु । पहिलेपहिले मलाई लाग्थ्यो, लेख्नका लागि मैले पर्याप्त समय पाइरहेको छैन । मसँग कुनै झन्झटबिनाको फुर्सदिलो समय पर्याप्त हुँदो हो र लेख्न बसेको बेलामा आएर अलमल्याउाने तत्त्वहरू हुँदैनथे भने म खुरुखुरु कति धेरै लेख्न सक्थेँ होला । तर, अहिले घरको चारदिवारीभित्र बन्दीझैँ दिन बिताउनुपरेर आफूसँग समय छेलोखेलो भएपछि पो मलाई थाहा भयो, फुर्सद हुँदैमा लेख्न सकिने होइन रहेछ । फुर्सदको समय कसरी प्राप्त भएको हो र कुन ठाउँमा कस्तो परिस्थितिमा बसेर त्यस समयको उपयोग गर्न खोजिँदै छ भन्ने कुराले लेख्न सक्ने कि नसक्ने भन्ने कुराको निर्क्योल गर्ने रहेछ । लेख्नका लागि समय र फुर्सद त चाहियो नै तर आफूलाई चित्तबुझ्दो किसिमको स्तरीय कृतिको सिर्जना गर्न यी दुई तत्त्वभन्दा पनि आवश्यक हुँदो रहेछ सर्जकमा रचनात्मक एकाग्रता ।

कोभिड-१९ को महामारीले फैलाएको आतंकले अधमरो भएको एउटा निरीह लेखकले लकडाउनको कैदमा बसेर के लेखोस् ? कसरी लेखोस् ? ल्यापटप कम्प्युटरमा एउटा नयाँ फोल्डर बनाएर अल्याङ-टल्याङ गरिरहेको मेरो मनमा यिनै प्रश्नहरू छड्किरहेका छन् । केही लेख्नु छ भन्ने कुरा दिमागले बारम्बार सम्झाइरहेको छ तर एक वाक्य पनि राम्रोसँग टाइप गर्न सकिरहेको छैन । मेरो चेतनामा नयाँ सिर्जनाको झिल्काझिल्कीसम्म पनि देखापर्न सकिरहेको छैन । दिल र दिमागमा जीवनप्रति सन्देह र मृत्युको सामर्थ्यका बारेमा रन्थनमन्थन चल्न थालेको छ । प्रत्येक दिन मरिरहेका र मृत्युको निष्पट्ट अँध्यारो सुरुङमा पस्न बिस्तारै अघि बढिरहेका हजारौँ नरनारीका अस्पष्ट अनुहारहरूको गुजुमुज्ज परेको कोलाजले लखेटिरहेको मेरो चेतनामा आजभोलि आफूले केही वर्षपहिले लेखेको एउटा कविता चियाउन आइरहन्छ ।

अघिल्लो दिनसम्म सारसौंदो रहेको मान्छे अचानक अखबारको पानामा टाँगिएको देखेर स्तब्ध भएको मैले लेखेको ‘अखबारका पानाबाट भागेर आएको मान्छे’ शीर्षकको त्यो कविता यस्तो थियो : अखबारका पानाबाट भागेर आएको छ/थाहै नदिई सुटुक्क मरेर गएको मान्छे/ऊ अखबारको पानाबाट जुरुक्क उठ्छ र/बेमनसँग बाँचिरहेको अर्को मान्छेको कानमा/चीसो साउती गर्छ/घरको जस्केलामाथि झुन्डिएको छ/अखबारबाट बाहिर निस्किएको त्यही मान्छेको आकृति/उसको जिभ्रोमा फैलिएको छ-अन्तिम भोजको तीखो र दुर्गन्धमय स्वाद/समवेदनाका हरफहरूमा पुरानो वेस्टकोटझैं/झुन्डिनबाट आफूलाई बचाउँदै र/माखेसाङ्ग्लोझैँ बेरिएका बाटाहरूको जञ्जालमा/हराउँदै-भेटिँदै, भेटिँदै-हराउँदै/हिँडिरहेको देखिन्छ अर्को एउटा मान्छे/आफैँलाई बलियोसँग कसेर आफ्नै अँगालोमा/सुरक्षित निदाइरहेको तेस्रो मान्छेलाई/चीसो प्रेमको कठोर र भयप्रद भाषामा बोलाउँदै/अखबारका पानाबाट भागेर आएको त्यही मान्छे/अलि पर अँध्यारोमा उभिएर/खितखित खितखित हाँसिरहन्छ ।

प्रकाशित : जेष्ठ ३, २०७७ ०९:०८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

केपी ओलीको फजिती हुनाका कारणहरू 

हरि अधिकारी

काठमाडौँ — पार्टीभित्र बाटै भएको तीव्र विरोधका कारण प्रधानमन्त्रीको पदबाट हट्नुपर्ने सकसपूर्ण क्षणको निकट पुगेका नेकपा अध्यक्ष केपी शर्मा बुधबारको पार्टी सचिवालयको बैठकमा आफूलाई कुनै अप्ठयारो पार्नसक्ने निर्णय हुन नदिएर त्यस निकायको अर्को बैठक शनिबार २० वैशाखमा हुने गरी तोक्न सफल भएका छन् । 

तात्कालिक रूपमा यो उनको रणनीतिक जीत हो र यसले उनलाई तत्कालका लागि थोरै भए पनि राहत दिएको छ । साथै उनलाई आफ्नो पक्षमा बढीभन्दा बढी संसद सदस्यहरूलाई जुटाउने कसरत गर्न थप समय पनि प्राप्त भएको छ । यस बीचमा उनका वफादार सिपाहीहरूले उनको समर्थनमा बहुमत पुग्ने गरी नेकपाका संसद सदस्यहरूको हस्ताक्षर जुटाउने भगीरथ प्रयत्न सुरू गरेका छन् । सत्ताका सार्वकालिक गुमाश्ताहरूले आ–आफ्ना मालिकहरूको हकमा सांसदहरूलाई घेर्ने अभियान थालेका छन् । मोलमोलाइ, लेनदेनको राजनीतिक बजार गर्माएको अवस्था छ अहिले ।

पद धरापमा पर्न आँटेका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीेको समूह र पार्टीका सह–अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले पर्दा पछाडिबाट नेतृत्व गरेको उनको विरोधीहरूको समूह, दुवैले शक्ति प्रदर्शन भएका खण्डमा आफ्नो पक्षमा बहुमत पुग्ने गरी सांसदहरूको हस्ताक्षर जुटिसकेको छ भन्नेजस्ता सूचनाहरू सञ्चार माध्यमहरूमा चुहाउने क्रम पनि जारी राखेका छन् । दुवै समूहले कागजको खाली पानामा सांसदहरूको हस्ताक्षर लिएको दावी पनि यी समूहको अन्तपुरसम्म पहुँच भएका भनिएका केही सञ्चारकर्मीले गरेका छन् । सुन्दैमा प्रष्टत: कीर्ते जस्तो लाग्ने यस्तो अभ्यास वास्तवमा गरिएको हो होइन भन्ने कुराको स्वतन्त्र रूपमा सत्यापन भने हुन सकेको छैन । खाली कागजमा सही गर्न लगाएर पछि शिरबोलीमा आफूखुशी लेखी आफ्नो सुविधा अनुसारका ठाउँमा त्यस्तो कागज पेस गर्ने चलन दक्षिण एसियाका बदनाम प्रजातन्त्रहरूका लागि कुनै नौलो घटना नभएकाले अहिले गराइएको भनिएको ‘खाली कागजमा सांसदको सहीछाप’ पनि वास्तवमा नै हो जस्तो लागिरहेको छ ।

अनौपचारिक किसिमले प्रसारित तर लगभग सबै सञ्चार माध्यमहरूद्वारा प्रक्षेपण गरिएको अपुष्ट समाचारलाई सही मान्ने हो भने प्रधानमन्त्री ओलीले अहिलेको संकटबाट बाहिर निस्कनका लागि पार्टीभित्रका आफ्ना दुई प्रवल बिरोधी: बरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाल र उपाध्यक्ष वामदेव गौतमलाई केही समयपछि नै महत्वपूर्ण पद दिएर पुरस्कृत गर्ने कबूल गरेका छन् । त्यस अपुष्ट समाचारमा जनाएको कुरालाई सही मान्ने हो भने कोरोना भाइरसको महामारी साम्य हुनेबित्तिकै केपी ओलीले वामदेव गौतमलाई देशको प्रधानमन्त्री र माधवकुमार नेपाललाई नेकपाको तेस्रो अध्यक्ष बनाउने वाचाबन्धन गरेका छन् ।

कवि भूपी शेरचनले हाम्रो प्यारो मातृभूमिलाई ‘हल्लैहल्लाको देश’ भनेर यहाँ गाइँगुइँ चल्ने धेरै कुरालाई नपत्याउनु भन्ने सन्देश दिएको भए पनि समयान्तरमा धेरै हल्ला सत्य साबित भएको सन्दर्भमा प्रम ओलीले संकटमोचनका लागि ल्याएको नयाँ फर्मुलालाई हुनै सक्दैन भनेर ठाडै पन्छाउन पनि सकिँदैन ।

आरामसाथ बसिरहेको कुर्सीबाट बेदखल हुने डरले खुम्चिएका प्रधानमन्त्री ओलीले त्यस दुखद स्थितिबाट जोगिनका लागि आफ्ना दुई ‘आत्मीय मित्रहरू’ लाई ‘अफर’ गरेका दुई अलग अलग किसिमका पदीय पारितोषिक साँच्चिकै देलान् कि नदेलान् ? दिने नै हुन् भने कुन उपायले, कहिले देलान् ? भन्ने जस्ता प्रश्नहरू उठ्न सक्छन् धेरैका मनमा । ओलीले कुनै बेलाका एमाले महासचिव माधवकुमार नेपाललाई दिने भनेको नेकपाको तेस्रो नम्बरको अध्यक्षको पद लायन्स् क्लब वा रोटरी क्लब इन्टर्नेसनलले एक निश्चित अवधिपछि गठन हुने पदाधिकारीको पदस्थापन जुन शैलीमा गर्ने गर्दछन् त्यस्तै शैलीमा कार्यक्रम गरेर दिन सक्छन् । त्यसै पनि ओली र दाहाल पछिको (अख्तियार भुटिभाङ केही नभएको) पार्टीको ३ नम्बरी अध्यक्षको पद कसैलाई दिनु र कसैले लिनुको खासै अर्थ छैन । मुख्य समस्या चाहिँ संसदको सदस्य नै नरहेका वामदेव गौतमलाई प्रधानमन्त्रीको पद कुन उपायले सुम्पने हो भन्ने छ यहाँनेर ।

यसबाहेक प्रधानमन्त्रीले गरेको अफरलाई उनका ती दुई वरिष्ठ सहकर्मीहरूले स्वीकार वा अस्वीकार के गरेका छन् ? र वर्तमान राजनीतिक समस्या समाधानका लागि ओलीले गरेको यो प्रस्तावनालाई पार्टीका सह–अध्यक्ष प्रचण्डले कसरी लिएका छन् भन्ने कुरा पनि अहिलेसम्म प्रष्ट भएको छैन । प्रधानमन्त्रीले प्रचण्ड, माधवकुमार र वामदेवका निजी असन्तुष्टिहरूको व्यवस्थापन गरेर मात्र पुग्छ कि पार्टी र सरकारका काम कारबाहीलाई लिएर जनस्तरमा उठेका तमाम सवाल र गुनासाहरूको प्रभावकारी ढङ्गमा सम्बोधन गरी तिनलाई पार लगाउनु पर्दछ भन्ने प्रश्न पनि आफ्नो ठाउँमा त्यत्तिकै टड्कारोसँग र उत्तिकै बिझ्ने गरी हाम्रोसामु खडा भएकै छ ।

पार्टी संगठन र राज्य सञ्चालनका क्रममा आफूहरूले विगत ३ वर्षको अवधिमा गरेका ठूला र अक्षम्य गल्तीहरूलाई सत्ताको कार्पेटमुनि लुकाएर प्रधानमन्त्री केपी ओली पानीमाथि ओभानो रहिरहन सक्दैनन् । देशको प्रमुख कार्यकारीका हैसियतले केपी ओलीको चालू कार्यकाल लोकतन्त्रका मूल्य, मान्यताको संरक्षण र विधिको शासन स्थापनाका दृष्टिले निराशाजनक रहेको छ ।

विक्रमको २०७४ साल मङ्सिरमा भएको आम–निर्वाचनमा व्यापक जनसमर्थन पाएर प्रतिनिधि सभामा बहुमतप्राप्त पार्टीको संसदीय दलको नेताका रूपमा ५ वर्षका लागि देशको प्रधानमन्त्री चुनिएका नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको कुर्सी २ वर्ष बित्दा नबित्दा नै यसरी हल्लिन थाल्नु र यसलाई जोगाउन प्रधानमन्त्रीले आफ्नै साथीहरूलाई अनेक प्रकारका लालच देखाउनु पर्ने स्थिति आउनु गहिरो चिन्ताको विषय हो । अहिले देशमा न कुनै बाह्यान्तरिक विप्लवको स्थिति छ, न सत्तासीन पार्टीमा देखिने गरी आन्तरिक विद्रोह नै भएको छ । न त जनस्तरमा कुनै प्रकारको असन्तोषको आँधी–बेहेरी नै उठेको छ । यस्तोमा निर्वाचनबाट छानिएर सत्तामा पुगेका शक्तिशाली वामपन्थी नेताले ५ वर्षका लागि पाएको पद २ वर्षमै धरापमा पर्नु रहस्यपूर्ण छ । त्यसैले, यसलाई देशमा राजनीतिक घटनाक्रमले लिएको स्वाभाविक गति मान्न सकिँदैन । यसले नयाँ नेपालले राज्य–व्यवस्थाका रूपमा अंगीकार गरेको संघीय गणतन्त्रात्मक लोकतन्त्रको स्वास्थ्यमा नै गम्भीर समस्या उत्पन्न भएको छ भन्ने कटु सत्यतर्फ पनि प्रष्ट संकेत गर्दछ ।

देशको संसदीय राजनीतिको इतिहासमै पहिलोपल्ट पूर्ण बहुमतका साथ सत्तारूढ भएका नेपाल कम्युनिस्ट पार्टीका अध्यक्ष केपी ओलीबाट वामपन्थीहरू मात्र होइन सबैथरी नेपाली जनताले देशमा सुशासन कायम गर्ने र सर्वसाधारण जनताका आधारभूत आवश्यकताको जोहो गर्ने दिशामा ठोस काम हुने ठूलो अपेक्षा गरेका थिए । खेदका साथ लेख्नु परिरहेको छ: सर्वहारा वर्गबाट आएका यी वामपन्थी नेताले आफ्नै वर्गका नेपाली जनताको विश्वासमाथि घात गरेका छन् । दीनहीन, अकिञ्चन र निमुखा नागरिकहरूबाट सरकार र सम्पूर्ण राजनीतिप्रतिको भरोसा खोसिदिएका छन् । पूरा देशलाई सत्ताका सार्वकालिक दलालहरूको पोल्टामा हालिदिएका छन् । आज यस देशमा केही टाठाबाठाहरूले राजनीतिक सत्ताको तावेदारीलाई सबैभन्दा सजिलो र नाफाको व्यवसाय बनाइदिएका छन् भने झापा विद्रोहबाट खारिएर आएका वामपन्थी नेता ओलीेको वामपन्थी सरकारले त्यही दलालतन्त्रको पक्षपोषण गरिरहेको छ ।

सत्ता सम्हालेको यति छोटो समयमै ओलीले गुमाएको लोकप्रियता उदेकलाग्दो भए पनि त्यो अबोधगम्य भने छैन । अलिकति घोरिने हो भने यसको जड कारणसम्म पुग्न सकिन्छ । ओलीले आफ्नो हातमा आएको जनसत्ताको स्रोत र त्यसको संरक्षणका आधारभूत कुरामा ध्यान दिन नसकेकाले नै उनको पतन सुरू भएको हो । संक्षेपमा भन्नु पर्दा:

१) ओलीलाई जनताले बृहत्तर जनताको हितमा अल्प र दीर्घकालीन नीति तथा कार्यक्रम बनाएर अगाडि बढ्नका लागि सत्ता सुम्पेको हो राज्यका स्रोत र साधनको दुरुपयोग गरेर पार्टी र सरकार दुबैतिर हर्दम आफ्नो वर्चस्व कायम गर्ने खेल खेल्नका लागि होइन ।

२) सत्तासीनले आलोचना सुन्नुमात्र होइन प्रमाणसहित दोष देखाएको छ भने तुरुन्तै गल्ती सुधार्ने साहस गर्नु पर्दछ ।

३) लोकतान्त्रिक प्रणालीमा फरक मत राख्ने व्यक्ति, विपक्षी, आलोचक र प्रतिस्पर्धीलाई पनि उसले पाउनुपर्ने लाभका अवसरबाट वञ्चित गर्नु हुँदैन ।

४) लोकतन्त्रमा सत्ताको मुख्य सञ्चालक राज्य संयन्त्रमा हुने भ्रष्टाचार र अनियमितताप्रति हर्दम चनाखो रहनु पर्दछ । विवाद आउने बित्तिकै जोसुकै भए पनि छानबिन गराइहाल्नु पर्दछ ।

५) लोकतन्त्रको आधारभूत तत्वका रूपमा रहने शक्ति विभाजनको पद्धतिलाई कार्यपालिका प्रमुखले अनिवार्य सम्मान गर्नु पर्दछ ।

६) लोकतन्त्रमा सरकारी ढुकुटी आफ्नो चुनावक्षेत्र वा जिल्लामा जथाभावी खन्याउनु भ्रष्टाचार हो भने राज्यमा उपलब्ध लाभका पदहरू झोले, ढोके, बैठके र आफन्तहरूलाई बाँड्नु पनि एउटा अपकर्म नै हो ।

७) कुनै पनि योग्य र विचारवान् नेताले आफूले राम्रोसँग नबुझेको कुरा बोल्दैन, पुर्‍याउन नसक्ने कबूलहरू गर्दैन ।

८) असल नेता जुनसुकै बेला पनि पदत्याग गरेर फुक्काफाल हुन तयार रहन्छ । अन्तिम साससम्म कुर्सीमा टास्सिइरहने लालचको नोकर हुँदैन भन्ने जस्ता अत्यन्तै महत्वपूर्ण नीति र सद्विचारको लगातार अवज्ञा गरेकाले प्रचण्ड बहुमतबाट देहका ३ करोड जनताको भविष्य निर्माण गर्ने गुरुतर अभिभारा पाएका केपी ओलीको यस्तो फजिती भएको हो ।

प्रकाशित : वैशाख २०, २०७७ ०९:४१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×