‘सचेत समूह संकटमा सक्रिय हुनुपर्छ’- कुराकानी - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

‘सचेत समूह संकटमा सक्रिय हुनुपर्छ’

गोकर्ण गौतम

काठमाडौँ — कोभिड–१९ को रोकथाम र उपचारमा सबल व्यवस्थापनको माग गर्दै आमरण अनशनमा बसेका ‘इनफ इज इनफ’ का अभियन्ता ई:ले २३ औं दिनमा आइतबार अनशन तोडेका छन् । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयसँग १३ बुँदे सहमति भएको छ ।

संक्रमण पत्ता लगाउन पीसीआर परीक्षण विधि अवलम्बन गर्ने, नतिजा यथाशीघ्र उपलब्ध गराउने, कन्ट्याक्ट ट्रेसिङलाई व्यापक र प्रभावकारी बनाउने, अग्रपंक्तिमा खटिएका स्वास्थ्यकर्मीलाई आवश्यकबमोजिम पीपीई तुरून्त उपलब्ध गराउने, कोभिड–१९ को व्यवस्थापन दौरान भएको खर्च विवरण यथाशीघ्र सार्वजनिक गर्ने र उपचार सामग्रीको खरिद प्रक्रिया पारदर्शी बनाउनेलगायत सम्झौता भएका छन् ।

यसअघि पनि १२ दिन अनशन बसेपछि असार २२ गते ई:, अर्का सत्याग्रही पुकार बम र सरकारबीच १२ बुँदे सम्झौता भएको थियो । सम्झौता कार्यान्वयन नभएपछि साउन ३ गते उनले पुन: सत्याग्रह सुरू गरेका थिए । मन्डिखाटारस्थित ह्याम्स अस्पताल उपचाररत ई:सँग गोकर्ण गौतमले गरेको कुराकानी :

अनशन तोड्नुभयो । सम्झौताप्रति सन्तुष्ट हुनुहुन्छ ?

दुई महिनाअघि बालुवाटारमा प्रदर्शन गरेर हाम्रो अभियान सुरु भएको थियो । मूल मुद्दाहरू कुनै न कुनै रूपमा सम्बोधन भएका छन् वा जवाफदेहिता पाइएको छ । अहिलेको सम्झौतालाई असार २२ को सम्झौताको कार्यान्वयनसँग जोडेर हेर्दा सकारात्मक मान्न सकिन्छ । तर यसमा ढिलाइ भयो ।

यही कुरा डेढ महिना अगाडि मात्र भएको भए पनि अर्थपूर्ण हुन्थ्यो । समुदायमा संक्रमण विस्तार हुँदै छ, नियन्त्रण गर्न सरकारलाई चुनौती छ । पहिलो केस वा लकडाउनदेखि तदरुकता र गम्भीरता देखाउनुपर्थ्यो । त्यसैले सेलिब्रेट गर्ने किसिमको सम्झौता होइन यो ।

सरकारले सम्झौता पूरा गर्छ भन्ने विश्वास छ ?

कोभिड–१९ व्यवस्थापन गर्दा सरकारलाई नै फाइदा छ, देशैभर संक्रमण फैलिएकाले गम्भीर बन्नैपर्ने स्थितिमा सरकार आइपुगेको जस्तो लाग्छ । पीसीआर परीक्षण बढाइएको छ, लकडाउन खुलेपछि अरू रणनीति पनि अवलम्बन गर्न थालेको देखिन्छ तर यतिले मात्र पुग्दैन । पहिलेको गल्ती दोहोर्‍याउनुभएन । पहिले लकडाउन गरियो, भिजन थिएन । ‘कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ’ प्रभावकारी भएन । हामी आशावादी त हुनुपर्‍यो ।

अनशन बस्न केले प्रेरित गर्‍यो ?

हामी युवाहरूले हाम्रो ठाउँबाट सक्दो उत्कृष्ट पहल गर्ने हो, त्यसैका लागि सत्याग्रहमा गयौं । पहिलो सम्झौता पूरा नभएपछि फेरि सत्याग्रह जानुको विकल्प भएन । हामीले हाम्रो ठाउँबाट उत्कृष्ट प्रयास नगरी सरकारसँग के अपेक्षा राख्ने ? हामीले हाम्रो जीवन जोखिममा नराखी सरकारले हजारौंको जीवन बचाउँछ भन्ने विश्वास नभएपछि अनशन बसेको हो ।

‘कस्ट बेनिफिट एनालाइसिस’ गरेर सत्याग्रहमा बसेको हो । मलाई केही नभए पनि अभियानले दबाब दिइरहेको थियो, मलाई केही भएको भए थप दबाब सिर्जना गर्थ्यो । त्यसले नागरिकको जीवनरक्षामा सहयोग पुग्थ्यो । हामीलाई तलमाथि केही भए पनि त्यसले हजारौंलाई बचाउँछ भने भावना थियो ।

तपाईं र तपाईंहरूको अभियानलाई कसैले उक्साइरहेको आरोपमा सत्यता छ ?

सामन्ती व्यवस्था हट्यो तर समाजको संरचना, व्यवहार र आचरण सामन्ती किसिमकै छ । ठूलो मान्छे वा शक्तिशालीले भनेको जहिल्यै सही हुन्छ, प्रश्न गर्नुहुन्न भन्ने संरचना भत्किएको छैन । अहिले इन्टरनेटमा विश्वभरको अनुभव पढ्न मिल्छ, बुझ्न मिल्छ, त्यसकै आधारमा युवाहरू आफैं सचेत भएर अगाडि आउँदा दास मनोवृत्ति भएकाहरूलाई अचम्म लागेको हुन सक्छ । जो मान्छे बोल्दा कसैको कारण बोल्छ, नबोल्दा कसैका लागि बोल्दैन । उनीहरूलाई अन्तरमनबाट कसैले बोल्दा शंका लाग्नु स्वाभाविक हो ।

अब अभियानको उपादेयता के हुन्छ ?

हामीकहाँ कुनै व्यक्ति वा अभियान उदायो भने त्यसले सबै समस्या समाधान गर्नुपर्छ, राजनीतिक दल नै बन्नुपर्छ, अझ भगवान् नै बनिदियोस् भन्ने आकांक्षा राखिन्छ, यो विल्कुलै गलत हो । नागरिक दैनिक जीवनमा अभ्यस्त हुने हो । तर आवश्यक पर्दा अगाडि आएर बोल्ने हो । हरेक विषयमा बोल्न थालियो भने नेता वा राजनीतिक अभियन्ता जस्तो भइहाल्यो । यो महामारी हाम्रो पुस्ताको सबैभन्दा ठूलो मुद्दा हो, यसमा बोल्नु नागरिक दायित्व हो । हाम्र्रा अभियानमा विद्यार्थी छन्, उनीहरू सधैं आन्दोलन गर्ने होइन, पढ्नुपर्‍यो । व्यापारी वा कलाकार छन्, उनीहरूले आ–आफ्नो काम गर्नुपर्छ । यस्तो सचेत समूह संकटमा संक्रिय हुनुपर्छ, सधैं होइन ।

तपाईंमै राजनीतिक स्वार्थ छ भन्छन्, भन्नेलाई के भन्नुहुन्छ ?

यो खुला अभियान थियो, सत्याग्रह पनि खुला थियो । विभिन्न पृष्ठभूमिका मान्छे आउने नै भए, समाज अराजनीतिक हुन सक्दैन । सबैको आस्था र विश्वास हुन्छ । तर, यही अभियानलाई लिएर मेरो कुनै राजनीतिक स्वार्थ छैन । मेरो स्वार्थ भनेको दाजुभाइ–दिदीबहिनी, टोल र देशको जीवनरक्षा हो ।

तपाईंलाई अनशनमा भेटेर विपक्षी पार्टीहरूले फाइदा उठाउन खोजे भन्ने पनि सुनियो । के लाग्छ ?

मेरो राजनीतिक पृष्ठभूमि नभए पनि मैले कहिल्यै कसैलाई निषेध गरिनँ । हरेक व्यक्तिको उपस्थितिलाई सकारात्मक रूपमा लिएको छु । स्वास्थ्य, आर्थिक, सामाजिक र मानसिक हिसाबले कोरोना हाम्रो पुस्ताको गम्भीर विषय हो तर राजनीतिक दल, सामाजिक संस्था, नागरिकहरू नै लामो समयसम्म उदासीन देखिए । अहिले उनीहरूले हाम्रो अभियानको वरपर रहेर आफ्नो आवाज उठाउँदा के समस्या भयो ? नागरिकको जीवनमरणको विषयमा सबै पक्षका मान्छेले बोल्नु स्वागतयोग्य कुरा हो ।

आफ्नो अनुहार वा अनशन भजाएर अरूले फाइदा लेलान् भन्नेतिर तपाईं कत्तिको सचेत हुनुहुन्छ ?

इगो ठूलो भयो भने यस्तो कुरामा ध्यान जान्छ होला । आफ्नो व्यक्तित्व र अनुहार आफूलाई भव्य लाग्छ होला । तर मेरा लागि एजेन्डा निश्चित थियो– जनस्वास्थ्य, मानवीय र जवाफदेही दृष्टिकोणबाट कोभिड–१९ को सबल व्यवस्थापन चाहियो । यो एजेन्डामा टेकेर जसले जे गरे पनि मैले आपत्ति मानिनँ ।

मेरो नाम प्रयोग गरेरै सही, मुद्दा अगाडि बढ्छ भन्ने किन टाउको दुखाउनु ? म मेरो व्यक्तित्व बनाउन होइन, मुद्दाका लागि सत्याग्रहमा बसेको हो ।

पछिल्लो समय अभियानमा युवाकै सक्रियता घटेको देखियो नि ?

पहिले हामीमाथि सुकिलामुकिला युवामात्र आए, १६ देखि २४ मुनिका मात्र छन् भन्ने आरोप लाग्यो । बिस्तारै त्यसको दायरा बढ्यो । ४०–४५ वर्षका मान्छे पनि आउन थाले, त्यसपछि युवा कम देखिए भन्न थालियो । अब नराम्रो त जुन कोणबाट पनि भन्न सकियो । तर, मेरो चाहना यस्तो कुराले मुद्दा छायामा नपरोस् भन्नेमा हुन्थ्यो ।

दुई पटकको सत्याग्रहबाट व्यक्ति ईःले के पायो ?

अनुभवको आफ्नै महत्त्व हुन्छ, विभिन्न किसिमका मान्छे चिन्न पाइयो, कसको क्षमता कति रहेछ, को कस्तो रहेछ, बुझ्ने माहोल बन्यो । केही हदसम्म युवाहरू अगाडि आएर बोल्न सक्ने भए । एकपटक सडकमा आएर अभिव्यक्ति राखेपछि अर्को पटक सहज हुन्छ । त्यस्तो किसिमको ‘क्याटलिस्ट’को भूमिका खेल्न पाइयो भन्ने लाग्छ । यसमा खुसी छु ।

हाम्रो अभियानको परिणामहरू चार–पाँच वर्षपछि बढी देखिन्छ, आगामी निर्वाचनमा देखिएला । धेरै युवालाई शान्तिपूर्ण र सिर्जनशील रूपले पनि आन्दोलन गर्न सकिन्छ, सत्याग्रह पनि प्रभावकारी हुन्छ भन्ने विश्वास दिलाएको छ ।

प्रकाशित : श्रावण २६, २०७७ ०९:२६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विरोधबीच देउवाद्वारा दस विभागमा मनोनयन

महाधिवेशन निष्पक्ष र स्वतन्त्र हुनेमा संस्थापनइतर पक्ष सशंकित
सभापतिले आगामी महाधिवेशनका उम्मेदवार शेरबहादुर देउवालाई कसरी जिताउन सकिन्छ भनेर काम गरिरहनु भएको छ :  रिजाल 
कुलचन्द्र न्यौपाने

काठमाडौँ — कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले विवादका बीच पार्टीका केन्द्रीय विभागका उपप्रमुख, सचिव र  सदस्यहरु मनोनयन गरेका छन् । आइतबार राति ११ बजे देउवाले १० वटा विभागमा ३ सय ९४ जना सदस्यहरु मनोनयन गरेका हुन् ।

उनले यसअघि गठन भइसकेको तरुण र खेलकुद विभागमा समेत केही सदस्यहरु थपेका छन् । महाधिवेशनको मिति घोषणा भइसकेको अवस्थामा विभाग गठनको औचित्व नभएको भन्दै वरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेल पक्षले गठनको विरोध गरिरहेका बेला देउवाले एकलौटी रुपमा विभाग गठन र सदस्यहरु मनोनयनको क्रम अघि बढाएका हुन् । सभापति देउवाले गरेको विभाग गठन विधानको विरुद्धमा समेत छ । पार्टीको विधानअनुसार केन्द्रीय विभागको गठन महाधिवेशन सम्पन्न भएको ६ महिनाभित्र गठन गरिसक्नु पर्ने व्यवस्था छ । सभापति देउवाले चार वर्षको कार्यकालमा गठन नगरेको विभागलाई महाधिवेशनको कार्यतालिका घोषणा भएपछि गठन गर्न थालेका हुन् ।

देउवाले एकलौटी रुपमा २० वटा विभाग गठन गरेकोमा अहिलेसम्म १३ वटा विभागमा सदस्यहरु मनोनयनसमेत गरिसकेका छन् । एउटा विभागमा ५० जनासम्म सदस्य राख्न सकिने व्यवस्था विधानमा छ । देउवाले एक विभागमा बढीमा ४१ सदस्य मनोनयन गरेका छन । संस्थापन इतरपक्षका लागि भन्दै अरु सदस्यहरु खाली राखिएको देउवा निकट एक केन्द्रीय सदस्यले बताए । अहिलेसम्म विभाग प्रमुखबाहेक ५ सय १ जना सदस्यहरु देउवाले मनोनयन गरिसकेका छन् ।

आफ्नो समूहका केन्द्रीय सदस्य शिव हुमागाईं विभाग प्रमुख बनाइदिए पनि पूर्वमहामन्त्री कृष्णप्रसाद सिटौला पनि विभाग गठनको विरोधमा देखिएका छन् । यसले महाधिवशेन निष्पक्ष र स्वतन्त्रतापूर्वक हुनेमा पौडेल र सिटौला पक्षका नेताहरु संशकित छन् । देउवाले थप ७ वटा विभागलाई पूर्णता दिने तयारीमा जुटेका छन् । स्थानीय तहका नेता तथा कार्यकर्तालाई पद बाँडेर महाधिवेशन प्रभावित पार्ने योजना देउवामा रहेको भन्दै संस्थापन इतरपक्षले विरोध गर्दै आएको हो ।

कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य मिनेन्द्र रिजालले महाधिवेशनको नेतृत्व गर्ने पार्टी सभापति नै आफ्नो उम्मेदवारीलाई फाइदा पुर्‍याउने गरी काम गरिरहेको बताए । ‘सभापतिले आगामी महाधिवेशनका उम्मेदवार शेरबहादुर

देउवालाई कसरी जिताउन सकिन्छ भनेर काम गरिरहनु भएको छ,’ रिजालले भने, ‘पार्टीभित्रै यस्तो बदमासी गर्न थालिएपछि राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रधानमन्त्री केपी ओलीले बदमासी गरे भनेर बोल्न नैतिक बल गुमेको छ ।’

विभाग प्रमुख र सदस्यहरुको सूची हेर्नुहोस्

प्रकाशित : श्रावण २६, २०७७ ०९:१३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×