आमाका नाममा- कला - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

आमाका नाममा

सन्तानलाई बाटो देखाउने–सिकाउने आमाहरू कलाकर्मीका लागि सिर्जनाको पहिलो साक्षी 
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — चित्रकार संगी श्रेष्ठले कलाकर्मको एउटा प्रदर्शनी आफ्नी आमालाई समर्पण गरेकी छन् । ललितपुर पुल्चोकस्थित जिजी मचानमा ‘स्पन्दन’ शीर्षकमा बुधबारदेखि उनको एकल प्रदर्शनी भइरहेको छ । उनले यस पटकको प्रदर्शनी गत भदौमा दिवंगत आमा अम्बिकादेवी श्रेष्ठलाई सम्झेर गरेकी हुन् । दुई दर्जनभन्दा बढी कलाकृति प्रदर्शनमा छन् । 

प्रदर्शित कलाकृतिहरूमा आमासँग जोडिएका विभिन्न समय र चिजबिजहरू बिम्बात्मक रूपमा चित्रित गरिएको छ । ‘हामी सबै जे

छौं, जहाँ छौं सबै आमाकै देन हो,’ उनी भन्छिन्, ‘आमाको भौतिक शरीर साथमा नहुँदा पनि साथै हुनुहुन्छ भन्ने लागिरहने

रहेछ । म अहिले यही महसुस गर्छु ।’

झन्डै तीन दशकको कला यात्रामा आमाको साथ र समर्थन विशेष रहेको उनी स्मरण गर्छिन् । उनी आफ्नो सिर्जनाको पहिलो साक्षी दर्शक एवं कलाप्रेमी, शुभेच्छुक आमालाई मान्छिन् । उनले भनिन्, ‘आमा बिरामी भएर हस्पिटल हुँदा नै प्रदर्शनी गर्ने कुरा उहाँलाई भनेकी थिएँ । उहाँ निको भएर मात्र गर्ने सोच्दासोच्दै आमा बित्नुभयो । त्यसैले यसलाई आमाकै लागि समर्पित गरें ।’

श्रेष्ठको कलाकृति विशेषतः महिला विषयमा केन्द्रित छन् । अमूर्त तथा अर्ध अमूर्त शैलीमा प्रस्तुत हुने उनका कलाकृतिहरूमा समकालीन मानवीय जीवनका उत्तरचढाव, मानसिक आवेग र महिला जीवन संघर्षका भोगाइहरू भेटिन्छन् । विभिन्न ज्यामितीय आकार र रेखालाई रङले आकार तथा रूप दिने उनका सिर्जनामा नौला विषय र प्रस्तुति प्रतिबिम्बित हुन्छन् । आयातकार र वर्गाकार रूपरेखाका आकारहरू टक्क रोकिएर जीवनका मूल्य र नारी सौन्दर्यशास्त्रलाई खोतल्ने उनका कलाकृतिहरूले कलाप्रेमीलाई मानसिक शीतलता प्रदान गर्दै एउटा छुट्टै प्रेमिल संसारमा यात्रा गराउँछन् । पहेँला, काला, नीला, सेता रङहरूमा रातो टीका र ओठको सौन्दर्यलाई घुसाउँदै उनी महिला पात्रलाई स्थापित गर्न निपुण छिन् । महिला र सौन्दर्य प्रसाधनमा आउने अधिकांश बिम्बमा आमाकै प्रभाव रहेको उनले सुनाइन् । ‘आमाले लगाउने रातो टीकाले म निकै प्रभावित छु । कहिलेकाहीं आमाले टीका नलगाउँदा पनि खल्लो लाग्थ्यो । उहाँ बिरामी हुँदा पनि हामी टीका लगाइदिन्थ्यौं । आमाकै टीका हेर्दाहेर्दै मैले गर्ने आर्टमा पनि त्यही कुरा आइहाल्छ,’ उनले भनिन् ।

श्रेष्ठको कलाकृति हेरेर सबैभन्दा खुसी हुने र गर्व गर्ने उनकी आमा थिइन् । कला सिर्जना नै आमाछोरीको दिन कटाउने मेलोमेसो बन्थ्यो । उनले स्मरण गरिन्, ‘दिनभरि आमा पनि घरमा र म पनि घरमै हुन्थें । मैले आर्ट गरुन्जेल आमा अनलाइनमा घन्टौं बसेर हेर्नुहुन्थ्यो र यो भयो, यो भएन भनेर भन्नुहुन्थ्यो ।’ उनको कामलाई स्नेहपूर्वक हेर्दै स–सानो उनका उपलब्धिले पनि उनकी आमा खुसी हुने गरेको उनले सम्झिन् ।

आमाको देहान्तपछि उनले कला सिर्जनालाई पहिलेकै लयमा निरन्तरता दिन सकेकी छैनन् । उनी आमासँगै भएको कल्पना गर्दै चित्र कोर्छिन् र आमाको ‘स्पन्दन’ महसुस गर्छिन् । त्यसैले उनले प्रदर्शनीको नाम नै ‘स्पन्दन’ भनेर जुराइन् । उनले प्रदर्शनी विशुद्ध ग्यालरी नभएर खाना तथा संगीतका पारखीहरूको आउजाउ र जमघट हुने जिजी मचानमा गरेकी छन् । प्रदर्शनी एक महिनासम्म चल्नेछ ।

प्रकाशित : आश्विन १०, २०७९ ०८:२९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बढेको ब्याजदरमा हस्तक्षेप गर्ने सरकारको तयारी

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — वित्तीय प्रणालीमा बढेको ब्याजदर कसरी घटाउन सकिन्छ भन्ने सम्बन्धमा सुझाव दिन अर्थ मन्त्रालयले एक अध्ययन समिति गठन गरेको छ । बैंक तथा वित्तीय संस्थाले ब्याजदर बढाएको सम्बन्धमा निजी क्षेत्रले विरोध गरिरहेका बेला अर्थ मन्त्रालयले अध्ययन समिति गठन गरेको हो ।

वित्तीय प्रणालीमा ब्याजदर वृद्धि, राष्ट्र बैंकले हालै जारी गरेको चालु पुँजी कर्जा सम्बन्धमा निजी क्षेत्रको माग सम्बन्धमा अर्थ मन्त्रालयमा आइतबार सर्वपक्षीय बैठक बस्यो । यो नियमित बैठक भने होइन । पछिल्लो समय ब्याजदर वृद्धि र चालु पुँजी कर्जासम्बन्धी नीतिगत व्यवस्था सम्बन्धमा निजी क्षेत्रको मागबारे छलफल गर्न अर्थमन्त्री शर्माले बैठक बोलाएका हुन् ।

अर्थमन्त्री शर्मा उपस्थित बैठकमा अर्थ मन्त्रालय, निजी क्षेत्र, राष्ट्र बैंक, योजना आयोग, बैंकर्स संघलगायत सरोकारवालाको उपस्थिति थियो । बैठकमा तरलताको अवस्था, ब्याजदर वृद्धिलगायत अर्थतन्त्रका समसामयिक विषयमा छलफल भएको अर्थ मन्त्रालयका प्रवक्ता आनन्द काफ्लेले जनाए ।

बैठकले बैंक तथा वित्तीय संस्थाद्वारा गरेको ब्याजदर वृद्धि, राष्ट्र बैंकले जारी गरेको चालु पुँजी कर्जासम्बन्धी कार्यविधि सम्बन्धमा निजी क्षेत्रका मागलगायत विषयमा अध्ययन गरी सुझाव दिन एक अध्ययन समिति गठन भएको उनले बताए । अर्थ मन्त्रालयका आर्थिक नीति विश्लेषण महाशाखा प्रमुख सहसचिव बाबुराम सुवेदीको संयोजकत्वमा गठित उक्त समितिमा राष्ट्रिय योजना आयोग, उद्योग वाणिज्य तथा आपूर्ति मन्त्रालय, प्रधानमन्त्री कार्यालयका एक/एक जना सहसचिव सदस्य रहनेछन् ।

राष्ट्र बैंकबाट एक जना प्रतिनिधि, निजी क्षेत्रबाट तीन जना प्रतिनिधि र बैंक तथा वित्तीय संस्थाबाट २ जना सदस्य रहनेछन् । समितिलाई पाँच दिनभित्र प्रतिवेदन बुझाउन भनिएको छ । ‘बढ्दो ब्याजदर, तरलताको अवस्था, चालु पुँजी कर्जासम्बन्धी कार्यविधिमा निजी क्षेत्रको मागलगायत विषयमा केकस्तो सुधार गर्न सकिन्छ, यस सम्बन्धमा समितिले सुझाव दिनेछ,’ उनले भने, ‘समितिको सुझावका आधारमा अर्थ मन्त्रालयले आवश्यक नीतिगत व्यवस्था गर्नेछ ।’

गत बिहीबार ‘नाडा इभी एक्स्पो २०२२’ को उद्घाटन कार्यक्रममा अर्थमन्त्री शर्माले बढेको ब्याजदरमा सरकारले हस्तक्षेप गर्ने बताएका थिए । बैंकहरूमा पैसा राख्दा १५ प्रतिशतसम्म ब्याज पाइने भएपछि नेपालमा उत्पादनमूलक क्षेत्रमा लगानी हुन नसकेको उनको भनाइ थियो । उद्योगमा लगानी गर्दा ८/१० प्रतिशत ब्याज आउने तर बैंकमा राख्दा १५ प्रतिशत र जग्गामा लगाउँदा दुई गुणा बढी ब्याज प्राप्त हुने भएपछि उत्पादनमूलक क्षेत्रमा लगानी निरुत्साहित भइरहेको उनले बताएका थिए ।

बैंक तथा वित्तीय संस्थाले यही असोज १ देखि निक्षेपको ब्याज बढाएका छन्, जसअनुसार एकवर्षे व्यक्तिगत मुद्दती निक्षेपको १२.१३ प्रतिशत पुर्‍याएका छन् । केही बैंकले रेमिट्यान्समार्फतको निक्षेपमा १५.१३ प्रतिशत ब्याज दिने घोषणा पनि गरेका छन् । बैंकले बढाएको यही ब्याजदरलाई लक्ष्य गर्दै अर्थमन्त्री शर्माले त्यसमा सरकारले हस्तक्षेप गर्ने बताएका हुन् । ‘जुन देशमा बैंकमा पैसा राखेर १३, १४, १५ प्रतिशतसम्म आम्दानी लिन पाइन्छ, त्यो देशमा उत्पादन सम्भव होला ? पक्कै पनि हुँदैन,’ त्यतिबेला उनले बताएका थिए, ‘यहींनिर समस्या छ । यो समस्यालाई हल गर्नु छ ।’

बैंक तथा वित्तीय संस्थाले निक्षेपको ब्याजदर वृद्धि गरेसँगै कर्जाको ब्याजदर पनि अकासिएको छ । एकातिर बैंक तथा वित्तीय संस्थामा लगानी गर्न पैसा छैन भने अर्कोतिर ब्याजदर अकासिएको छ । यसले गर्दा लगानी निरुत्साहित हुने भएको जानकारहरू बताउँछन् । बैंक तथा वित्तीय संस्थाले ब्याजदर बढाएपछि घटाउन भन्दै निजी क्षेत्रले चर्को विरोध गरेको छ । यस्तै, उत्पादनमूलक क्षेत्रलाई आधार दरमा २ प्रतिशत मात्र प्रिमियम जोडेर कर्जा प्रवाह गर्नुपर्ने व्यवस्था कडाइका साथ कार्यान्वयन गर्न पनि उनीहरूको माग छ ।

पछिल्लो समय ब्याजदर बढेकाले उद्योग व्यवसाय चलाउन सक्ने अवस्था नभएको नेपाल उद्योग वाणिज्य महासंघकी पूर्वअध्यक्ष भवानी राणाले बताइन् । ‘बैंकहरूले निक्षेपमा १५ प्रतिशतभन्दा बढी ब्याज दिन थालेका छन् । अब कर्जाको ब्याजदर कति पुग्ला ?’

कान्तिपुरले विराटनगरमा शनिबार आयोजना गरेको ‘उज्यालो पूर्व’ कार्यक्रममा उनले भनेकी थिइन्, ‘यस्तै हो भने उद्योग व्यवसायीहरू सरकारलाई चाबी बुझाउन बाध्य हुनेछन् ।’ नीति निर्माणका क्रममा सरकारले निजी क्षेत्रलाई सहभागी गराए पनि नीति आउँदा छलफलका विषय वस्तु नसमेटिने गरेको उनले उनको गुनासो छ ।

प्रकाशित : आश्विन १०, २०७९ ०८:२८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×