हस्तकला इतिहास पुस्तकमा- कला - कान्तिपुर समाचार

हस्तकला इतिहास पुस्तकमा

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — कलाकार धर्मराज शाक्यले  नेपाली हस्तकलाको इतिहास समेटेर पुस्तक प्रकाशित गरेका छन् । नेपाली हस्तकलाको विकासक्रमलाई अनुसन्धानसहित उनले पुस्तकमा समेटेका छन् ।

नक्सालस्थित नेपाल ललितकला प्रज्ञा–प्रतिष्ठानमा कुलपति केके कर्माचार्यले ‘हस्तकलाको ऐतिहासिक पक्ष’ विमोचन गर्दै पुस्तक अनुसन्धानात्मक तथ्य प्रष्ट्याउन सफल रहेको बताए । ‘समाजमा हस्तकलाको महत्त्व विशिष्ट छ,’ उनले भने, ‘पुस्तकले नेपालको हस्तकलाको इतिहासदेखि वर्तमानसम्म चलेका र बनेका विषयको समेत यथेष्ट जानकारी दिएको छ ।’

नेपाली हस्तकलाको इतिहास समृद्ध रहेको सुनाउँदै लेखक शाक्यले परम्परादेखि आधुनिक पक्षका बारेमा पुस्तकमा चर्चा गरिएको खुलाए । संस्कृतिविद् गोविन्द टण्डनले नेपाली संस्कृति र कलाको संरक्षण तथा सम्वर्द्धनका लागि निरन्तर खोज अनुसन्धान हुनुपर्नेमा जोड दिए । लेखक आफै कुशल शिल्पी, कला र संस्कृतिका अध्येता भएकाले निकै गहन ढंगले खोज–अनुसन्धान गरी पुस्तक तयार पारेको पाइएको उनले सुनाए ।

टण्डनले हस्तकलाको विकासमा प्रतिष्ठान, नेपाल हस्तकला महासंघ तथा राज्यले गहन ढंगले काम गर्नुपर्नेमा जोड दिए । कार्यक्रममा समालोचक तेजविलास अधिकारी, प्रतिष्ठानका सदस्य सचिव विपिनकुमार घिमिरे, उपकुलपति गोपाल चित्रकारलगायतले पुस्तकले नेपाली हस्तकलाको इतिहासदेखि वर्तमानसम्मको चित्रलाई केलाएको विचार राखे ।

प्रकाशित : मंसिर १६, २०७८ ०८:२६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नेतृत्वमा दुई कार्यकाल मात्रै

मकर श्रेष्ठ

काठमाडौँ — राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीले नेतृत्वमा दुई कार्यकालभन्दा बढी बस्न नपाउने गरी विधान संशोधन गरेको छ । यससँगै एउटै व्यक्ति वर्षौंसम्म अध्यक्ष रहने परम्परा अन्त्य भएको छ । काठमाडौंमा बुधबार सुरु महाधिवेशनले सबै तहको नेतृत्वमा दुई कार्यकालभन्दा बस्न नपाउने व्यवस्थासहितको विधान पारित गरेको हो ।

‘गाउँ, नगर, जिल्ला, प्रदेशदेखि केन्द्रसम्म अध्यक्ष बन्ने व्यक्तिले अब दुई कार्यकालभन्दा बढी बस्न नपाउने व्यवस्था महाधिवेशनले पारित गरेको छ,’ विधान संशोधन समितिका संयोजक निरञ्जन थापाले भने ।

उनका अनुसार पार्टीको महत्त्वपूर्ण पदमा महिला पनि निर्वाचित हुन सक्ने व्यवस्था विधानमा राखिएको छ । १ सय ९९ सदस्यीय केन्द्रीय कार्यसमितिमा अब ६६ जना महिला रहनेछन् । केन्द्रीय कार्यसमितिमा अध्यक्ष १, उपाध्यक्ष ६, महामन्त्री ६ र कोषाध्यक्ष १ जना हुने व्यवस्था छ । त्यस्तै सहमहामन्त्री ७, सहायक महामन्त्री ७, सहकोषाध्यक्ष १ र सहायक प्रवक्ताहरू रहनेछन् । अध्यक्ष, एक महिलासहित ३ उपाध्यक्ष र एक महिलासहित तीन महामन्त्री निर्वाचनबाट चुनिनेछन् । केन्द्रीय सदस्य ५८ जना खुला प्रतिस्पर्धाबाट निर्वाचित हुने प्रावधान थपिएको छ । आदिवासी जनजाति १४, मधेसी ११, उत्पीडित ३, मुस्लिम ३, कर्णाली तथा पिछडिएका क्षेत्र २, थारू २ र प्रवासबाट २ जना छानिनेछन् । यसमा महिला कति हुने भन्ने निर्धारण गरिएको छ ।

नेतृत्व निर्वाचनबाटै चुनिने निश्चित छ । वरिष्ठ नेताहरूले नेतृत्व चयन सहमतिबाट गर्न दबाब दिए पनि कमल थापा र राजेन्द्र लिङ्देनले पछि हट्न चाहेका छैनन् । राप्रपाले बिहीबार उम्मेदवारी मनोनयन गर्ने र शुक्रबार निर्वाचन गर्ने जनाएको छ । राप्रपाका तीन अध्यक्षमध्ये पशुपतिशमशेर जबरा र प्रकाशचन्द्र लोहनीले उम्मेदवारी नदिने घोषणा गरिसकेका छन् ।

जबराले पार्टी एकता कायम राख्न उम्मेदवारी नदिने बताए । उनले दुवै उम्मेदवारलाई समर्थन नगर्ने बताए पनि उनीनिकट नेताहरू कमल थापा प्यानलमा लागेका छन् । लोहनीले भने लिङ्देनलाई समर्थन गरेका छन् । उद्घाटन सत्रमा वरिष्ठ नेताहरूले सर्वसम्मत नेतृत्व चयनका लागि सहयोग गर्न आग्रह गरे । अध्यक्ष जबराले थापा र लिङ्देनलाई सर्वसम्मत नेतृत्व चयनको वातावरण बनाउन आग्रह गरे । ‘लामो अवधिसम्म पार्टी अध्यक्षमा उठ्ने दाबी गर्दागर्दै म अहिलेको अवस्थामा पार्टीको बृहत्तर हित र एकताका लागि दाबी छाड्नुपर्छ भन्ने टुंगोमा पुगें,’ उनले भने, ‘धेरै साथीले अत्यन्त चित्त दुखाए । तपाईंलाई जिताउन हामी यत्रो कोसिस गरिरहेका बखत किन छोड्नुभयो भनेर सोधे ।’ सर्वसम्मत हुन नसके निर्वाचन परिणाम स्वीकार गर्दै पार्टीको हितमा समर्पित हुने प्रण अध्यक्ष पदका दुवै आकांक्षीले गर्नुपर्ने उनले बताए ।

अध्यक्षका आकांक्षीहरूले भने सर्वसम्मत चयनको बाटो टुंगिएको बताएका छन् । लिङ्देनले भने ‘शून्यमा आइसकेको पार्टीलाई राष्ट्रिय पार्टी बनाएर एकता कायम गर्न पनि उम्मेदवारी दिन्छु ।’ महाधिवेशनमा चलमलाएबाहेक पार्टीको गतिविधि शून्य रहेकाले नयाँ नेतृत्व आवश्यक रहेको उनको दाबी छ । अध्यक्षका अर्का प्रतिस्पर्धी थापालाई लक्षित गर्दै उनले भने, ‘एक पटकका लागि कार्यकारिणी भूमिकाबाट बाहिर रहेर सहयोग गर्न आग्रह गर्दछु ।’

थापाले भने एउटा चुनावमा असफल हुँदैमा राप्रपा कमजोर भएको ठान्न नहुने बताए । दुई तिहाइ बहुमत पाएको माओवादी अर्को निर्वाचनमा सानो पार्टीमा झरेको उदाहरण उनले दिए । दुवै नेताले हिन्दु राष्ट्र र राजसंस्थाको एजेन्डा अघि सारेका छन् । थापाले त अब जनताले नै राजालाई ल्याउने दाबी गरे । हिन्दु राष्ट्र र राजसंस्थाको एजेन्डा संविधानविरोधी नभएको उनको भनाइ थियो ।

महाधिवेशनमा ४ हजार ५ सय ६० जना प्रतिनिधि सहभागी छन् । उद्घाटनपछि भएको बन्दसत्रमा थापाको राजनीतिक, लोहनीको आर्थिक र जबराको सामाजिक प्रतिवेदन पेस भए ।

थापा र लिङ्देन प्यानल नै बनाएर उम्मेदवारी घोषणा गर्ने कसरतमा छन् । विक्रम पाण्डेलाई दुवै प्यानलमा उपाध्यक्ष राखिएको छ । थापाको प्यानलमा उपाध्यक्षमा बुद्धिमान तामाङ, ध्रुवबहादुर प्रधान, रोशन कार्की, महामन्त्रीमा भुवन पाठक र कुन्ती शाही छन् । त्यस्तै, लिङ्देन प्यानलबाट उपाध्यक्षमा पाण्डे, रामचन्द्र राय, दिलविकास राजभण्डारी र महामन्त्रीमा धवलशमशेर जबरा उम्मेदवारको सूचीमा छन् । अभिनेत्री रेखा थापाले महामन्त्रीमा उम्मेदवारी दिने भन्दै प्रचार थालेकी छन् । शुभकमना दिन प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवा र अन्य दलका नेता पुगेका थिए ।

प्रकाशित : मंसिर १६, २०७८ ०८:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×