चार देशका कला एक ठाउँ

सुशीला तामा‌ङ

काठमाडौँ — ‘कला सिर्जनामा रमाउनेलाई कुन देशको कला उत्कृष्ट छ भन्ने भावना कहिल्यै पनि हुँदैन । हामीले आ–आफ्नै शैली, विषयवस्तु र माध्यममा समाज र मुलुकको विविध पक्ष उठान गरिरहेका हुन्छौं । तिनै कला र सिर्जना एकअर्कामा आदानप्रदान र अनुभव साटिरहेका हुन्छौं,’ बंलादेशकी चित्रकार तयेबा बेगम लिपिले यसरी वर्णन गरेजस्तै लाग्छ, बबरमहलस्थित सिद्धार्थ आर्ट ग्यालरीमा प्रदर्शनरत कलाकृति । 

ग्यालरीमा डेढ सातादेखि ‘नाउ देअर’ शीर्षकमा जारी चित्रकला प्रदर्शनीमा नेपाल, भारत, पाकिस्तान र बंगलादेशका आधा दर्जनभन्दा बढी चित्रकारका तीन दर्जन चित्रमा विविध भाव र विषय समावेश छन् । चित्र, फोटोग्राफजस्ता कलाकृतिमा कतै मानव रूप चित्रण त कतै मानवीय संवेदना, कतै धार्मिक आस्था अभिव्यक्त छन् भने कतै प्राकृतिक विपत्तिका विषय उठाइएका छन् । यात्राकै क्रममा सिर्जित कलाकृति प्रदर्शन गर्ने यस समूहले नेपालमा दुई वर्ष अघिदेखि कोरेका चित्रलाई अहिले प्रदर्शनीमा ल्याएका हुन् । केही चित्रकारले परम्परागत पौभा र थाङ्का विधालाई आधार मानेर चित्रमा ढाल्ने जमर्को गरेका छन् ।


बेगमले ‘लस्ट इन क्लाउड’, ‘मेटल मास्क वयर्स’, ‘छिन्नामस्त’ जस्ता शीर्षकमा तयार गरिएका चित्रमा महिला विषय प्राथमिकता दिएकी छन् । महिला भएकै कारणले उनीहरूले भोगिरहेका सामाजिक भेदभाव, थिचोमिचो, मुस्लिम समुदायमा महिलाले मुहार ढाक्नुपर्ने परम्परालाई बेगमले पेन्सिल र अर्थ कलरको सहायताले पेपरमा उतारेकी छन् । उनले महिलालाई विभिन्न देवीका अवतारमा पनि प्रस्तुत गरेकी छन् । अहिले खुला बन्दै गइरहेको समाजमा पनि दमित रहेका महिलाको अवस्थालाई जस्ताको त्यस्तै चित्रमार्फत ल्याइएको उनले जनाइन् । बेगमले भिन्न देशको कलाकृति भए पनि यसले सबै मुलुकका महिलाका भावना समेट्ने दाबी गरिन् । नेपालबाट चित्रकार सौरगंगा दर्शनधारीले पौभा शैलीको प्रभाव ग्रहण गर्दै मान्छेका दैनिकी, उपत्यकाको परिवेश र अहिले बाँचिरहेको मानव समाजलाई देखाएकी छन् । दर्शनधारीले इचिङ र वाटर कलरमा तयार गरिएको चित्रमा प्रकृति, खाना र मानव सम्बन्धलाई खोतलेकी छन् । उनले चंगा, चरा, फूललाई प्रतिविम्बका रूपमा चित्रमा प्रस्तुत गरेकी छन् ।


त्यस्तै, चित्रकार पृथ्वी श्रेष्ठले वाटर कलरमा आफू र छायाको सम्बन्ध ‘विथ यु आई’ शीर्षकमा चित्रण गरेका छन् । प्रदर्शनीमा बंगलादेशका महबर रहमानले विश्वका चर्चित व्यक्तित्वका पोट्रेटलाई गोल्ड लिफ माध्यममा कोरेका छन् । भारतबाट एम प्रभातले डिजिटल प्रिन्ट र अर्काइभल पेपरका माध्यममा नेपालको भूकम्पको पीडादायी अवस्थालाई फोटोग्राफमाथि प्रस्तुत गरेका छन् भने सीमा कोहलीले पेन, इन्क र वाटर करलमा पौभाजस्तै देखिने देवी तथा महिला फिगरमा तयार गरेका चित्र मोहक छन् । पाकिस्तान वासिम महम्मद, मारिया वासिमलगायतका कलाकृति ग्यालरीमा प्रदर्शनरत छन् ।


कलाबाट नै एक आपसी सम्बन्ध विस्तार र विचारको आदानप्रदान गर्न लागिपरेको यो समूहले नेपालपछि भारत, पाकिस्तान, बंगलादेश, स्विट्जरल्यान्डमा पनि प्रदर्शनी गर्ने चित्रकार दर्शनधारीले बताइन् । चित्रका माध्यमबाट बहुदेशीय कलाकर्मी सिर्जना झनै नजिकिने चित्रकार रहमानको विश्वास छ । प्रदर्शनी मंगलबारसम्म चल्नेछ ।


प्रकाशित : फाल्गुन २७, २०७६ ०८:४२
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

म्यानचेस्टर भनेकै ‘रेड’

जेमी ज्याक्सन

लन्डन — ओले गनर सोल्सायर मान्छन्, ‘म्यानचेस्टर युनाइटेड सही दिशामा छ र यो शीर्षतिर अग्रसर छ ।’ नभन्दै युनाइटेडले यो सिजन मात्रै म्यानचेस्टर सिटीमाथि तेस्रो जित निकालेको थियो । ओल्ड ट्राफोर्डबाट निस्केको खुसीको उच्च आवाज स्वाभाविक पनि थियो ।


आइतबार रातिको खेलमा एन्थोनी मार्टियल र स्कट म्याकटोमिनीले गोल गरे, युनाइटेडको २–० जितमा । दुवै गोल सिटीका गोलरक्षक एडरसनको भूलमा सम्भव भएको थियो ।

यसैक्रममा युनाइटेडले सन् २००९–१० यता सिटीमाथि पहिलो लिग डबल पनि निकाल्यो । त्यतिमात्र होइन, युनाइटेडले पछिल्ला १० खेलमध्ये आठमा कुनै गोल खाएको छैन । राखेको छ ‘क्लिन सिट’ । खुसीले सोल्सायरको खुट्टा भुइँमा छैन र भन्छन्, ‘जित खेलाडीको उच्च इच्छा, त्यसप्रतिको समर्पण अनि खेलाडी र टिमका समर्थकबीचको मीठो सम्बन्ध । यी सबैले मलाई निकै उत्साह दिन्छ । निश्चित छ, हामी दिन प्रतिदिन राम्रो हुँदै छौं ।’

खेलअघि मस्कटसँग प्रशिक्षक ओले गनर सोल्सायर । तस्बिर : रोयटर्स
पूरा खेलबारे उनको विश्लेषण थियो, ‘हामीले सिटीलाई दबाबमा राख्यौं र पछाडि खेल्न बाध्य पार्‍यौं । यो सबै हाम्रो आक्रामक खेलका कारण सम्भव भएको हो । यही कारणले उनीहरूले भूल गरे । नतिजाका लागि हामी खुसी छौं ।’ वास्तवमै फेरि एकपल्ट म्यानचेस्टर भनेकै ‘रेड’ देखिन थालेको छ । सोल्सायर के पनि मान्छन् भने अहिले लिग अंकतालिकामा जुन क्लब उनीहरूको माथि छ, युनाइटेड उनीहरूलाई पछ्याउँदै भेट्टाउन सक्षम पनि छ ।’

मार्टियलले सिटीको मैदानमा पनि गोल गरेका थिए । त्यसैले उनी क्रिस्टियानो रोनाल्डोपछि लिगका दुवै खेलमा गोल गर्ने पहिलो खेलाडी बने १३ वर्षको अन्तरालमा । यी सेन्टर फरवार्डले ३० औं मिनेटमा गरेको गोल ब्रुनो फर्नान्डेसको चलाखीपूर्ण फ्रिकिकमा सम्भव भएको थियो । सोल्सायर मान्छन्, एन्थोनी र ब्रुनोबीचको तालमेल झन् झन् मिल्दो छ । उनले भने, ‘अहिले जुन प्रकारको युनाइटेड टिम छ, त्यही टिमको व्यवस्थापक हुनुको मज्जा नै बेग्लै छ ।’

उनले सिटी जत्तिको टिमलाई हराउन सक्नु ठूलै भएको माने । म्यानचेस्टर डर्बीको १ सय ८२ औं खेलमा प्राप्त यो जितपछि युनाइटेडसँग ४५ अंक भएको छ । यो चौथो स्थानको चेल्सीसँग ३ अंकको दूरीमात्र हो । सोल्सायरले फेरि भने, ‘डर्बी जितको मज्जा नै बेग्लै छ । यसलाई समर्थक मन पराउँछन्, खेलाडीलाई पनि खुबै मनपर्छ यो ।’ म्याकटोमिनीको गोल भने ४० यार्ड टाढाबाट सम्भव भएको हो, जति बेला एडरसनले यी मिडफिल्डरकै लागि पास हो भने जस्तो गरेर बल फालेका थिए ।

खेलपछि उनको प्रतिक्रिया थियो, ‘मेरो लागि यो निकै खुसीको क्षण रह्यो । यो जितको सबै श्रेय खेलाडीलाई जान्छ ।’ सिटी व्यवस्थापक दपेप ग्वार्डिओलाले भने एडरसनलाई मात्र हारको दोष दिन चाहेनन् । उनको भनाइ थियो, ‘उनी निकै राम्रा खेलाडी हुन् । उनले राम्रा बचाउन नगरेका पनि होइनन् तर खेलमा यस्तो हुन्छ ।’ तर उनले बर्नार्डो सिल्भाको खेलको आलोचना गर्न पछाडि परेनन् । सिल्भाले जसरी खेले, त्यसमा ग्वार्डिओला खुसी देखिएनन् ।

सिजनकै खराब खेल
म्याड्रिड– एल क्लासिको जितेर उत्साही रियल म्याड्रिडले आइतबार स्पेनी ला लिगामा आश्चर्यजनक हार बेहोरेको छ । रियल घरबाहिर रियल बेटिसको हातबाट २–१ ले पराजित रह्यो । यो हारपछि रियलले लिग तालिकाको शीर्षस्थान बार्सिलोनालाई नै सुम्पेको छ । बेटिसले सिड्नेइको गोलले अग्रता लिएयता करिम बेन्जमाले बराबरी गोल फर्काए । क्रिस्टिलियन टेलोले ८२ औं मिनेटमा निर्णायक गोल गरे र जित निश्चित पारे । यो खेलपछि बार्सिलोना ५८ अंकमा पहिलो स्थानमा रह्यो भने रियल २ अंकको दूरीमा दोस्रो स्थानमा कायम रह्यो । बेटिस भने ३३ अंकमा १२ औं स्थानमा छ । रियल आफूले खेलेका पछिल्ला चारमध्ये तीन खेलमा पराजित छ । खेलपछि प्रशिक्षक जिनेदिन जिदानको प्रतिक्रिया थियो, ‘हाम्रो खेलमा केही पनि राम्रो थिएन । हामीले पूरा सिजनमै सबैभन्दा खराब खेल्यौं । दिन नै खराब जस्तै रह्यो । तर यो सबैको जिम्मेवारी म आफैं लिन्छु ।’

युभेन्ट्स शीर्षमा
मिलान– युभेन्ट्सले इटालीको सिरी ‘ए’ मा आइतबार इन्टर मिलानलाई २–० ले हरायो र फेरि लिगतालिकाको शीर्षस्थान हात र्पायो । कोरोना भाइरस फैलिन सक्ने डरका कारण खेल युभेन्ट्सको दर्शकविहीन रंगशालामा भएको थियो । एलिनाज स्टेडियममा प्राप्त जितपछि युभेन्ट्सले तालिकाका १ अंकको अग्रता लिएको हो । टोलीको ६३ अंक छ भने लाजियो १ अंकको दूरीमा दोस्रो स्थानमा छ । युभेन्ट्सको जितमा आरोन राम्सी र पाउलो डिबालाले गोल गरे । इन्टर ५४ अंकमा तेस्रो स्थानमा छ ।
– द गार्डियनबाट

प्रकाशित : फाल्गुन २७, २०७६ ०८:४१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×